Wiedza na temat szpiku kostnego i jego transplantacji wśród młodzieży licealnej
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.254Słowa kluczowe:
szpik kostny, wiedza, edukacjaAbstrakt
Wstęp: Wiedza na temat szpiku kostnego wśród społeczeństwa nie jest wystarczająco pogłębiona, co skutkuje obawą przed rejestracją w bazach potencjalnych dawców szpiku. Edukacja na ten temat może zarówno pozwolić na pozyskanie większej liczby dawców, jak i zapewnić lepszą perspektywę dla chorych potrzebujących szpiku kostnego.
Celem pracy było poznanie poziomu wiedzy młodzieży licealnej na temat szpiku kostnego oraz jego transplantacji, a także określenie skuteczności warsztatów edukacyjnych w podnoszeniu wiedzy licealistów.
Materiały i metody: Badanie przeprowadzono na terenie Szczecina wśród uczniów losowo wybranych szkół ponadgimnazjalnych. W badaniach uczestniczyło 406 uczniów – 273 kobiety (67,91%) i 129 mężczyzn (32,09%). Wybraną metodą był sondaż diagnostyczny przeprowadzony za pomocą ankiety. Zastosowano autorski kwestionariusz ankiety, który składał się z 23 pytań. Ankieta zawierała m.in. pytania dotyczące wiedzy na temat szpiku kostnego. W związku zbadaniami przeprowadzono również warsztaty edukacyjne w celu porównania poziomu wiedzy przed ich realizacją i po ich zrealizowaniu. Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej w programie PQstat.
Wyniki: Wśród respondentów najwięcej trafnych odpowiedzi uzyskano w pytaniach dotyczących definicji i spełnianej funkcji szpiku kostnego, co mogło się wiązać z informacjami przekazywanymi podczas lekcji biologii. W pytaniu dotyczącym anonimowości i bezpłatności zabiegu, jakim jest pobieranie szpiku kostnego, prawidłową odpowiedź wskazało ponad 75% ankietowanych. Jednakże respondenci nie wiedzą, na czym polega procedura związana z pobieraniem komórek macierzystych.
Wnioski: Na podstawie przeprowadzonych badań wysnuto wniosek, iż wiedza młodzieży ponadgimnazjalnej z zakresu szpiku kostnego jest mała. Edukacja w szkołach ponadgimnazjalnych na lekcjach biologii umożliwia zdobycie wiedzy dotyczącej szpiku kostnego w zakresie podstawowym. Uczniowie nie mają wiedzy na temat procedury pobierania szpiku kostnego ze względu na brak dostępu do niniejszych informacji oraz nieuwzględnienie ich w treściach programowych.
Bibliografia
Styczyński J. Bezpieczeństwo dawców krwiotwórczych komórek macierzystych. Hematologia 2012;3(1):58-65.
Fundacja DKMS. https://www.dkms.pl/pl (7.03.2017).
Kopeć-Szlęzak J. Krwiotwórcza komórka macierzysta w niszy szpikowej. J Transf Med 2011;4(3):129-35.
Zaucha JM, Taszner M, Baran W, Knopińska-Posłuszny W, Hellmann A. Znaczenie transplantacji szpiku w leczeniu chorych z ostrą białaczką szpikową. Ann Acad Med Gedan 2006;36:211-23.
Hołowiecki J. Bone marrow and blood cell transplantation activity in Poland. Acta Haematol Pol 1997;28(Suppl 2):154-63.
Zembala M. Zasady pobierania i przeszczepiania narządów i tkanek do transplantacji w ujęciu Europejskiej Konwencji Bioetycznej. Kardiochir Torakochir Pol 2009;6(4):407-11.
Markiewicz M, Kyrcz-Krzemień S. Allogeniczne przeszczepienie komórek krwiotwórczych: stan obecny i perspektywy rozwoju. Post Nauk Med 2011;24(6):479-85.
Marosz-Rudnicka A, Mika-Witkowska R, Graczyk-Pol E, Długokęcka A, Rogatko-Koroś M, Nowak J.
Immunogenetyczny dobór dawców allogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych. Hematologia 2012;3(3):211-20.
Rowiński W, Wałaszewski J. Etyczno-prawne problemy przeszczepiania narządów. Med Dypl 1995;4(4):17-20.
Majchrowicz B. Moralne problemy transplantacji. Acta Med Premisliensia 2010;33:93-6.
Gościniak M, Wójta-Kempa M. Wiedza i postawy studentów wrocławskich uczelni na temat transplantacji szpiku kostnego. Piel Zdr Publ 2011;1(1):27-34.
Makara-Studzińska M, Celiński R. Poziom wiedzy pielęgniarek na temat medycyny transplantacyjnej. Zdrow Publiczne 2009;119(4):408-13.
Radunz S, Juntermanns B, Heuer M, Frühauf NR, Paul A, Kaiser GM. The effect of education on the attitude of medical students towards organ donation. Ann Transplant 2012;17(1):140-4.
