Wpływ wybranych cytokin na uszkodzenie narządów w toczniu rumieniowatym układowym
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.401Słowa kluczowe:
toczeń rumieniowaty układowy, zajęcie narządowe, cytokinyAbstrakt
ABSTRAKTToczeń rumieniowaty układowy (TRU) jest chorobą reumatyczną o nie w pełni poznanej patogenezie. W przebiegu tej choroby występuje dysfunkcja układu immunologicznego polegająca na wytwarzaniu autoprzeciwciał i odkładaniu się kompleksów immunologicznych, które przyczyniają się do uszkodzeń różnych narządów. Najczęściej zajęte narządy to: nerki, skóra, układ ruchu, narząd wzroku, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy oraz nerwowy, zarówno ośrodkowy, jak i obwodowy. W ostatnich latach pojawiły się doniesienia dotyczące roli cytokin w patogenezie zajęcia różnych narządów. Jednakże do tej pory nie jest w pełni jasne, które cytokiny są odpowiedzialne za nasilenie, a które za zmniejszenie odpowiedzi zapalnej, co mogłoby pomóc w ustaleniu związku z obrazem klinicznym.
W artykule zestawione zostały doniesienia dotyczące Interleukin (IL) 4, 7, 10, 18 oraz ich związku z zajęciem narządowym w przebiegu TRU. W przypadku IL-4 wskazuje się na ochronną rolę tej cytokiny poprzez zapobieganie rozwojowi odpowiedzi autoimmunologicznej, z kolei IL-7 przypisuje się udział w rozwoju autoreaktywnych klonów limfocytów T oraz rozwoju choroby. Natomiast IL-10, pomimo swojego ochronnego działania, występuje u chorych na TRU w znacznie wyższych stężeniach niż w populacji ogólnej i koreluje ze stopniem aktywności choroby wyrażonej za pomocą skali SLEDAI. Działanie prozapalne ma IL-18, co przyczynia się w konsekwencji do uszkodzenia tkanek i narządów. W surowicy chorych na TRU stwierdza się znacznie wyższe stężenie IL-18 niż w grupie kontrolnej, ponadto wykazano statystycznie istotną dodatnią korelację pomiędzy stężeniem IL-18 w surowicy chorych a stopniem aktywności choroby mierzonym za pomocą skali SLEDAI oraz mianem przeciwciał anty-dsDNA. Wzrastające stężenie IL-18 w surowicy chorych na TRU jest związane ze wzrostem ryzyka sercowo-naczyniowego. Dodatkowo IL-18 przypisuje się rolę w zajęciu nerek oraz skóry u chorych na TRU.
Pobrania
Bibliografia
Gatto M, Zen M, Ghirardello A, Bettio S, Bassi N, Iaccarino L, et al. Emerging and critical issues in the pathogenesis of lupus. Autoimmun Rev 2013;12(4):523-36.
Ceccarelli F, Perricone C, Borgiani P, Ciccacci C, Rufini S, Cipriano E, et al. Genetic factors in systemic lupus erythematosus: contribution to disease phenotype. J Immunol Res 2015;2015:745647. doi: 10.1155/2015/745647.
Han S, Zhuang H, Shumyak S, Yang L, Reeves WH. Mechanisms of autoantibody production in systemic lupus erythematosus. Front Immunol 2015;6:228.
Alba P, Bento L, Cuadrado MJ, Karim Y, Tungekar MF, Abbs I, et al. Anti-dsDNA, anti-Sm antibodies, and the lupus anticoagulant: significant factors associated with lupus nephritis. Ann Rheum Dis 2003;62:556-60.
Imran TF, Yick F, Verma S, Estiverne C, Ogbonnaya-Odor C, Thiruvarudsothy S, et al. Lupus nephritis: an update. Clin Exp Nephrol 2015;20(1):1-13.
Ortega LM, Schultz DR, Lenz O, Pardo V, Contreras GN. Review: lupus nephritis: pathologic features, epidemiology and a guide to therapeutic decisions. Lupus 2010;19(5):557-74.
Robinson ES, Werth VP. The role of cytokines in the pathogenesis of cutaneous lupus erythematosus. Cytokine 2015;73(2):326-34.
Ball EMA, Bell AL. Lupus arthritis – do we have a clinically useful classification? Rheumatology 2012;51(5):771-9.
Lins CF, Santiago MB. Ultrasound evaluation of joints in systemic lupus erythematosus: a systematic review. Eur Radiol 2015;25(9):2688-92.
Preble JM, Silpa-archa S, Foster CS. Ocular involvement in systemic lupus erythematosus. Curr Opin Ophthalmol 2015;26(6):540-5.
Read RW. Clinical mini-review: systemic lupus erythematosus and the eye. Ocul Immunol Inflamm 2004;12:87-99.
Talat L, Lightman S, Tomkins-Netzer O. Ischemic retinal vasculitis and its management. J Ophthalmol 2014;2014:197675. doi: 10.1155/2014/197675.
Goh NS. Connective tissue disease and the lung. Clin Pulm Med 2009;16:309-14.
Nielepkowicz-Goździńska A, Fendler W, Robak E, Kulczycka-Siennicka L, Górski P, Pietras T, et al. Exhaled cytokines in systemic lupus erythematosus with lung involvement. Pol Arch Med Wewn 2013;123(4):141-8.
Pines A, Kaplinsky N, Olchovsky D, Rozenman J, Frankl O. Pleuro-pulmonary manifestations of systemic lupus erythematosus: clinical features of its subgroups. Prognostic and therapeutic implications. Chest 1985;88:129-35.
Starczewska MH, Wawrzyńska L, Opoka L, Małek G, Wieliczko M, Amatuszkiewicz-Rowińska J, et al. Acute lupus pneumonitis – case report and literature review. Pneumonol Alergol Pol 2013;81(5):460-7.
Doyle M. Vasculitis associated with connective tissue disorders. Curr Rheumatol Rep 2006;8:312-6.
Pyrpasopoulou A, Chatzimichailidou S, Aslanadis S. Vascular disease in systemic lupus erythematosus. Autoimmune Dis 2012;2012:876456. doi: 10.1155/2012/876456.
Barile-Fabris L, Hernández-Cabrera MF, Barragan-Garfias JA. Vasculitis in systemic lupus erythematosus. Curr Rheumatol Rep 2014;16(9):440.
Ramos-Casals M, Nardi N, Lagrutta M, Brito-Zerón P, Bové A, Delgado G, et al. Vasculitis in systemic lupus erythematosus: Prevalence and Clinical Characteristics in 670 patients. Medicine 2006;85:95-104.
Ciéslik P, Hrycek A, Kłucinski P. Vasculopathy and vasculitis in systemic lupus erythematosus. Pol Arch Med Wewn 2008;118(1-2):57-63.
Guilpain P, Mouthon L. Antiendothelial cells autoantibodies in vasculitis-associated systemic diseases. Clin Rev Allergy Immunol 2008;35(1):59-65.
Galeazzi M, Morozzi G, Sebastiani GD, Bellisai F, Marcolongo R, Cervera R, et al. Antineutrophil cytoplasmic antibodies in 566 European patients with systemic lupus erythematosus: prevalence, clinical associations and correlation with other autoantibodies. Clin Exp Rheumatol 1998;16(5):541-6.
Florica B, Aghdassi E, Su J, Gladman DD, Urowitz MB, Fortin PR. Peripheral neuropathy in patients with systemic lupus erythematosus. Semin Arthritis Rheum 2011;41:203-11.
Wang M, Gladman DD, Ibańez D, Urowitz MB. Long-term outcome of early neuropsychiatric events due to active disease in systemic lupus erythematosus. Arthritis Care Res 2012;64:833-7.
Rhiannon JJ. Systemic lupus erythematosus involving the nervous system: presentation, pathogenesis, and management. Clin Rev Allergy Immunol 2008;34:356-60.
Jeltsch-David H, Muller S. Neuropsychiatric systemic lupus erythematosus: pathogenesis and biomarkers. Nat Rev Neurol 2014;10(10):579-96. doi: 10.1038/nrneurol.2014.
Brey RL, Holliday SL, Saklad AR, Navarrete MG, Hermosillo-Romo D, Stallworth CL, et al. Neuropsychiatric syndromes in lupus: Prevalence using standardized definitions. Neurology 2002;58(8):1214-20.
ACR ad hoc committee on neuropsychiatric lupus nomenclature. The American College of Rheumatology nomenclature and case definitions for neuropsychiatric lupus syndromes. Arthritis Rheum 1999;42(4):599-608.
Santer DM, Yoshio T, Minota S, Möller T, Elkon KB. Potent induction of IFN-alpha and chemokines by autoantibodies in the cerebrospinal fluid of patients with neuropsychiatric lupus. J Immunol 2009;15;182(2):1192-201.
Al-Mutairi S, Al-Awadhi A, Raghupathy R, Al-Khawari H, Sada P, Al-Herz A, et al. Lupus patients with pulmonary involvement have a pro-inflammatory cytokines profile. Rheumatol Int 2007;27(7):621-30.
Lauwerys BR, Houssiau FA. Involvement of cytokines in the pathogenesis of systemic lupus erythematosus. Adv Exp Med Biol 2003;520:237-51.
Zhu J. T helper 2 (Th2) cell differentiation, type 2 innate lymphoid cell (ILC2) development and regulation of interleukin-4 (IL-4) and IL-13 production. Cytokine 2015;75(1):14-24.
Wills-Karp M, Luyimbazi J, Xu X. Interleukin-13: central mediator of allergic asthma. Science 1998;282:2258-60.
Walsh GM. Anti-IL-4/-13 based therapy in asthma. Expert Opin Emerg Drugs 2015;20(3):349-52.
Santiago ML, Fossati L, Jacquet C, Müller W, Izui S, Reininger L. Interleukin-4 protects against a genetically linked lupus-like autoimmune syndrome. J Exp Med 1997;185(1):65-70.
Peng SL, Moslehi J, Craft J. Roles of interferon-gamma and interleukin-4 in murine lupus. J Clin Invest 1997;15;99(8):1936-46.
Wong CK, Ho CY, Li EK, Lam CW. Elevation of proinflammatory cytokine (IL-18, IL-17, IL-12) and Th2 cytokine (IL-4) concentrations in patients with systemic lupus erythematosus. Lupus 2000;9(8):589-93.
Dooms H. Interleukin-7: Fuel for the autoimmune attack. J Autoimmun 2013;45:40-8.
Gonzalez-Quintial R, Lawson BR, Scatizzi JC, Craft J, Kono DH, Baccala R, et al. Systemic autoimmunity and lymphoproliferation are associated with excess IL-7 and inhibited by IL-7Rα blockade. PLoS One 2011;6(11):e27528.
Badot V, Luijten RK, van Roon JA, Depresseux G, Aydin S, Van den Eynde BJ, et al. Serum soluble interleukin 7 receptor is strongly associated with lupus nephritis in patients with systemic lupus erythematosus. Ann Rheum Dis 2013;72(3):453-6.
Ponchel F, Cuthbert RJ, Goëb V. IL-7 and lymphopenia. Clin Chim Acta 2011;412(1-2):7-16. doi: 10.1016/j.cca.2010.09.002.
Lundström W, Fewkes NM, Mackall CL. IL-7 in human health and disease. Semin Immunol 2012;24(3):218-24.
Churchman S, Ponchel F. Interleukin-7 in rheumatoid arthritis. Rheumatology (Oxford) 2008;47(6):753-59.
Kabeerdoss J, Sandhya P, Mandal SK, Gowri M, Danda D. High salivary soluble L-selectin and interleukin-7 levels in Asian Indian patients with primary Sjögren’s syndrome. Clin Rheumatol 2016;35(12):3063-7.
Saxena A, Khosraviani S, Noel S, Mohan D, Donner T, Hamad AR. Interleukin-10 paradox: A potent immunoregulatory cytokine that has been difficult to harness for immunotherapy. Cytokine 2015;74(1):27-34.
Park YB, Lee SK, Kim DS, Lee J, Lee CH, Song CH. Elevated interleukin-10 levels correlated with disease activity in systemic lupus erythematosus. Clin Exp Rheumatol 1998;16(3):283-8.
Liu TF, Jones BM. Impaired production of IL-12 in system lupus erythematosus. II: IL-12 production in vitro is correlated negatively with serum IL-10, positively with serum IFN-gamma and negatively with disease activity in SLE. Cytokine 1998;10(2):148-53.
Zhi-Chun L, Qiao-Ling Z, Zhi-Qin L, Xiao-Zhao L, Xiao-xia Z, Rong T. Tumor necrosis factor-like weak inducer of apoptosis (TWEAK) mediates p38 mitogen-activated protein kinase activation and signal transduction in peripheral blood mononuclear cells from patients with lupus nephritis. Inflammation 2012;35(3):935-43.
Yuan W, DiMartino SJ, Redecha PB, Ivashkiv LB, Salmon JE. Systemic lupus erythematosus monocytes are less responsive to interleukin-10 in the presence of immune complexes. Arthritis Rheum 2011;63(1):212-8.
Jafari-Nakhjavani MR, Abedi-Azar S, Nejati B. Correlation of plasma interleukin-18 concentration and severity of renal involvement and disease activity in systemic lupus erythematosus. J Nephropathol 2016;5(1):28-33. doi: 10.15171/jnp.2016.05.
Favilli F, Anzilotti C, Martinelli L, Quattroni P, De Martino S, Pratesi F, et al. IL-18 activity in systemic lupus erythematosus, contemporary challenges in autoimmunity. Ann N Y Acad Sci 2009;1173:301-9.
Park MC, Park YB, Lee SK. Elevated interleukin-18 levels correlated with disease activity in systemic lupus erythematosus. Clin Rheumatol 2004;23:225-9.
Wong CK, Lit LC, Tam LS, Li EK, Lam CW. Elevation of plasma interleukin-18 concentration is correlated with disease activity in systemic lupus erythematosus. Rheumatology (Oxford) 2000;39:1078-81.
Wong CK, Ho CY, Li EK, Tam LS, Lam CW. Elevated production of interleukin-18 is associated with renal disease in patients with systemic lupus erythematosus. Clin Exp Immunol 2002;130:345-51.
Migliorini P, Anzilotti C, Pratesi F, Quattroni P, Bargagna M, Dinarello CA, et al. Serum and urinary levels of IL-18 and its inhibitor IL-18BP in systemic lupus erythematosus. Eur Cytokine Netw 2010;21(4):264-71.
Tso TK, Huang WN, Huang HY, Chang CK. Relationship of plasma interleukin-18 concentrations to traditional and non-traditional cardiovascular risk factors in patients with systemic lupus erythematosus. Rheumatology (Oxford) 2006;45(9):1148-53.
Kahlenberg JM, Thacker SG, Berthier CC, Cohen CD, Kretzler M, Kaplan MJ. Inflammasome activation of IL-18 results in endothelial progenitor cell dysfunction in systemic lupus erythematosus. J Immunol 2011;187(11):6143-56.
Panafidina TA, Popkova TV, Alekberova ZS, Mach ES, Aleksandrova EN, Nasonov EL. Interleukin-18 in systemic lupus erythematosus: link with clinical symptoms and vascular atherosclerosis. Ter Arkh 2008;80(5):41-6.
Wang D, Drenker M, Eiz-Vesper B, Werfel T, Wittmann M. Evidence for a pathogenetic role of interleukin-18 in cutaneous lupus erythematosus. Arthritis Rheum 2008;58:3205-15.
