Autoimmunologiczny zespół indukowany przez adiuwanty (ASIA)

Abstrakt

Dotychczas opisano wiele przypadków pojawienia się autoprzeciwciał i objawów chorobowych po ekspozycji na adiuwanty, nie tylko w kontekście wszczepienia silikonowych implantów piersi, ale również jako bardzo rzadko występujące odczyny poszczepienne, zespół wojny w Zatoce Perskiej (Gulf war syndrome) czy zespół makrofagowego zapalenia mięśniowo-powięziowego. Grupę chorób, których objawy wystąpiły po tego typu ekspozycji, nazwano autoimmunologicznym zespołem indukowanym przez adiuwanty (autoimmune/inflammatory syndrome induced by adjuvants – ASIA). Do adiuwantów, oprócz silikonowych implantów, zalicza się krzem, skwalen i glin, a także składniki pigmentów stosowanych do wykonywania tatuaży itp. Analizując piśmiennictwo odnoszące się do wpływu adiuwantów na rozwój chorób autoimmunologicznych, nasuwa się wniosek, że oprócz długotrwałej ekspozycji na silikon konieczne jest również współistnienie innych czynników, takich jak predyspozycja genetyczna czy wpływ czynników środowiskowych. Metaanalizy jednoznacznie nie potwierdzają zwiększenia ryzyka wystąpienia choroby autoimmunologicznej po wszczepieniu silikonowych implantów piersi lub wykonaniu tatuażu, ale możliwe jest zwiększenie predyspozycji do ich wystąpienia w pewnej grupie badanych pacjentów. W populacji ogólnej pozytywny wpływ stosowanych szczepień jest znaczący, a ryzyko wystąpienia poważnych odczynów poszczepiennych jest nieporównywalnie mniejsze niż ryzyko zachorowania na daną jednostkę chorobową i wystąpienia jej powikłań, również u chorych z rozpoznanymi chorobami reumatycznymi. Ze względu na niejednorodność wyników dotychczasowych badań oraz trudności w diagnostyce i rozpoznawaniu ASIA, konieczne będzie prowadzenie dalszych badań na temat wpływu adiuwantów na rozwój chorób autoimmunologicznych oraz dopracowanie kryteriów ASIA, które pozwalają obecnie na zbyt łatwe rozpoznawanie tego zespołu.