ANALIZA WSKAZAŃ DO I OCENA WYNIKÓW PO WTÓRNYCH OPERACJACH PO PIERWOTNYM ZAOPATRZENIU URAZÓW W OBRĘBIE KOŃCZYNY GÓRNEJ
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.32Słowa kluczowe:
urazy ręki, wtórne operacje, rehabilitacjaAbstrakt
Wstęp: Celem pracy była analiza wskazań do oraz ocena wyników wtórnych operacji kończyny górnej po pierwotnym zaopatrzeniu urazów w obrębie kończyny górnej w Klinice Chirurgii Ogólnej i Chirurgii Ręki Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie (ośrodek referencyjny).
Materiał i metody: Materiał do analizy stanowiły odpowiedzi udzielone przez 33 chorych na wysłane do nich pocztą kwestionariusze, w tym standaryzowany DASH. W grupie było 27 mężczyzn i 6 kobiet (średnia wieku 36 lat), a czas od pierwszej do wtórnej operacji wynosił średnio 8 miesięcy.
Wyniki: Obrażenia, z powodu których wykonano wtórne operacje, ujęto w 5 kategorii: uszkodzenia ścięgien, amputacje ręki i palców, uszkodzenia nerwów, urazy wielotkankowe i izolowane złamania palców. Najczęstszymi wskazaniami do wtórnych operacji była niepełna ruchomość palców i brak opozycji kciuka, a najczęściej wykonywanymi operacjami były tenoliza, artroliza i odtworzenie opozycji kciuka. Wyniki leczenia w ocenie pacjentów były ogólnie dobre: 13 (39%) chorych oceniło poprawę jako znaczną, 16 jako umiarkowaną (48%), a tylko 4 (13%) nie uzyskało żadnej poprawy. Dwudziestu pięciu (76%) chorych odzyskało pełną lub prawie pełną sprawność ręki (DASH 2–40 pkt), a 8 (24%) miało umiarkowanie lub znacznie upośledzoną (DASH 40–80 pkt). Dwudziestu siedmiu (82%) chorych wróciło do pracy.
Wnioski: Pierwotne zaopatrzenie nawet ciężkich urazów kończyny górnej w ośrodku referencyjnym było dobre, a wtórne operacje – rzadko konieczne. Najczęstszym wskazaniem była upośledzona ruchomość palców spowodowana nieskutecznym usprawnianiem pooperacyjnym. Podkreślono istotną rolę prawidłowej rehabilitacji pooperacyjnej dla końcowego wyniku leczenia obrażeń ręki.
Bibliografia
Rosberg H.E., Carlsson K.S., Dahlin L.B.: Prospective study of patients with injuries to the hand and forearm: costs, function and general health. Scand J Plast Reconstr Surg Hand Surg. 2005, 39, 360–369.
Trybus M., Lorkowski J., Brongel L., Hladki W.: Causes and consequences of hand injuries. Am J Surg. 2006, 192, 52–57.
Żyluk A., Janowski P.: Wyniki leczenia złożonych, wielotkankowych uszkodzeń rąk. Pol Przegl Chir. 2011, 83, 153–165.
Rosberg H.E., Carlsson K.S., Hojgard S., Lindgren B., Lundborg G., Dahlin L.B.: Injury to the human median and ulnar nerves in the forearm – analysis of costs for treatment and rehabilitation of 69 patients in southern Sweden. J Hand Surg. [Br] 2005, 30B, 35–39.
Weinzweig N., Chin G., Mead M., Gonzales M.: „Spaghetti wrist”: management and results. Plast Reconstr Surg. 1998, 102, 96–102.
Matsuzaki H., Kouda H., Maniwa K.: Secondary surgeries after digital replantation: a case series. Hand Surg. 2012, 17, 351–357.
Żyluk A., Piotuch B.: Zastosowanie kwestionariuszy w ocenie wyników leczenia w chirurgii ręki. Chir Narzadow Ruchu Ortop Pol. 2009, 74, 193–201.
Walaszek I., Żyluk A.: Long term follow‑up after finger replantation. J Hand Surg Eur Vol. 2008, 33 (1), 59–64.
