Rola aktywności fizycznej w leczeniu pacjentów z przewlekłą chorobą nerek
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.247Słowa kluczowe:
przewlekła niewydolność nerek, aktywność fizyczna, rehabilitacja, fizjoterapiaAbstrakt
Ciągłe doskonalenie metod leczenia pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek powoduje, że stale powiększa się grupa chorych zakwalifikowanych do operacji przeszczepienia narządu. Najkorzystniejsze jest wykonanie zabiegu wyprzedzającego, pozwalającego uniknąć hemodializoterapii. Najczęstszą przyczyną zgonów w grupie pacjentów oczekujących na transplantację nerki są choroby układu sercowo-naczyniowego. Obecnie co drugi zgon dializowanego pacjenta jest następstwem choroby układu krążenia. Powszechnie diagnozowane są: nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, hiperlipidemia czy otyłość. Liczne badania potwierdzają pozytywny wpływ aktywności fizycznej na zmniejszenie ryzyka zgonu z powodu incydentu kardiologicznego. Zalecenie umiarkowanej aktywności (dostosowanej do możliwości chorego) przyczyniłoby się do poprawy funkcjonowania chorych, przyspieszyłoby powrót do sprawności po zabiegu transplantacji oraz miałoby niebagatelny wpływ na subiektywną ocenę jakości życia.
Pomimo istnienia doniesień naukowych ukazujących pozytywny wpływ rehabilitacji na stan zdrowia pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, nie jest ona powszechnie wprowadzana do programów leczenia.
Bibliografia
Lewandowska D, Hermanowicz M, Przygoda J, Podobińska J, Walczyk J. Krajowa lista oczekujących na przeszczepienie. Poltransplant 2014;1(22): 22-37.
Dąbrowski P, Olszanecka-Glinianowicz M, Chudek J. Żywienie w przewlekłej chorobie nerek. Endokrynol Otyłość 2011;7(4):229-37.
Rutkowski B. Wyprzedzające przeszczepienie nerek – najlepsza metoda leczenia nerkozastępczego. Przew Lek 2012;1:50-3.
Małyszko J. Przewlekła niewydolność nerek – problem tylko nefrologów? Chor Serca Naczyń 2005;2(2):78-83.
Gołębiowski T, Weyde W, Kusztal M, Szymczak M, Madziarska K, Penar J, et al. Ćwiczenia fizyczne w rehabilitacji chorych dializowanych. Postępy Hig Med Dośw (online) 2009;63:13-22.
Duława J, Ramos P. Rola wysiłku fizycznego w zapobieganiu chorobom układu sercowo-naczyniowego u chorych dializowanych. Probl Lek 2006,45(3):245-6.
Kunicki R. Nefrologia i leczenie nerkozastępcze. Praktyczny przewodnik. Gdańsk: Via Medica; 2013.
Durlik M, Klinger M. Chory dializowany jako biorca przeszczepu. Forum Nefrol 2010;3(3):201-11.
Walczyk J, Hermanowicz H, Antoszkiewicz K, Wysocka M, Przygoda J, Czerwiński J. Rejestr przeszczepień narządów. Poltransplant 2016;1(24):35-40.
Cichocka A, Lelonek M. Niewydolność serca po przeszczepie nerek – część I. Epidemiologia, czynniki ryzyka, patomechanizmy. Folia Cardiol 2011;6(2):117-26.
Fazelzadeh A, Mehdizadeh MA, Raiss-Jalali GA. Predictors of cardiovascular events and associated mortality of kidney transplant recipients. Transplant Proc 2006;38(2):509-11. doi: 10.1016/j.transproceed.2006.02.004.
Stoumpos S, Jardine AG, Mark PB. Cardiovascular morbidity and mortality after kidney transplantation. Transpl Int 2015;28(1):10-21. doi.10.111/tri.12413.
Mosconi G, Cuna V, Tonioli M, Totti V, Roi GS, Sarto P, et al. Physical activity in solid organ transplant recipients: preliminary results of the Italian project. Kidney Blood Press Res 2014;39(2-3):220-7. doi: 10.1159/000355800.
Krawczyk J, Wojciechowski J, Błaszczyk J, Błaszczyk-Suszyńska J. Wpływ treningu na stołach rehabilitacyjno-kondycyjnych na wybrane parametry gospodarki tłuszczowo-węglowodanowej. Pol Merkur Lekarski 2010;28(163):33-6.
Cupisti A, D’Alessandro C, Fumagalli G, Vigo V, Meola M, Cianchi C, et al. Nutrition and physical activity in CKD patients. Kidney Blood Press Res 2014;39(2-3):107-13. doi: 10.1159/000355784.
Chojak-Fijałka K, Smoleński O. Rehabilitacja ruchowa chorych przewlekle hemodializowanych – wyniki badań własnych. Now Lek 2005;45(3):247-56.
Van Heuvelen MJ, Kempen GI, Brouwer WH, de Geef MH. Physical fitness related to disability in older persons. Gerontology 2000;46(6):333-41.
Reimer J, Franke GH, Lutkes P, Kohle M, Gerken G, Philipp T, et al. Quality of life in patients before and after kidney transplantation. Psychotother Psychosom Med Psychol 2002;52(1):16-23. doi: 10.1055/s-2002-19662.
Lentine KL, Rocca-Rey LA, Bacchi G, Wasi N, Schmitz L, Salvalaggio PR, et al. Obesity and cardiac risk after kidney transplantation: experience at one center and comprehensive literature review. Transplantation 2008;86(2):303-12. doi: 10.1097/TP.0b013e31817ef0f9.
Segev DL, Simpkins CE, Thompson RE, Locke JE, Warren DS, Montgomery RA. Obesity impact access to kidney transplantation. J Am Soc Nephrol 2008;19(2):349-55. doi: 10.1681/ASN.2007050610.
Korabiewska I, Lewandowska M, Białoszewski D, Juskowska J. Zastosowanie ćwiczeń usprawniających w procesie leczenia nerkozastępczego przeszczepem alogenicznej nerki. Baln Pol 2008;1(111):35-41.
Chrobak M. Ocena jakości życia zależnej od stanu zdrowia. Probl Pielęg 2009;17(2):123-7.
Painter PL, Hector L, Ray K, Lynes L, Dibble S, Paul SM, et al. A randomized trial of exercise training after renal transplantation. Transplantation 2002;74(1):42-8.
