POPRAWA TORU ODDECHOWEGO GÓRNEGO ODCINKA UKŁADU ODDECHOWEGO PRZEZ ZASTOSOWANIE WEWNĄTRZUSTNYCH APARATÓW STOMATOLOGICZNYCH W ŁAGODNYCH POSTACIACH BEZDECHU NOCNEGO WYSTĘPUJĄCEGO W DYSFUNKCJACH UKŁADU STOMATOGNATYCZNEGO
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.37Słowa kluczowe:
zespół bezdechu sennego, aparaty ortodontyczne, układ stomatognatyczny, zespół stawu skroniowo‑żuchwowegoAbstrakt
Wstęp: Podłożem upośledzenia toru oddechowego mogą być wady rozwojowe lub odmienności budowy anatomicznej górnego odcinka układu oddechowego będące podstawową przyczyną niefizjologicznego oddychania człowieka. Zaliczamy do nich schorzenia układu stomatognatycznego, które przyczyniają się w znacznym stopniu do niedostatecznej drożności górnego odcinka układu oddechowego. Leczenie zaawansowanych postaci dysfunkcji układu stomatognatycznego ze względu na wieloprzyczynowość jest trudne i często wieloetapowe. Jednym z bardziej uciążliwych powikłań są bezdechy nocne. Podstawowym postępowaniem stosowanym w terapii jest zmiana przestrzennego położenia żuchwy względem szczęki. Do tego celu wykorzystuje się różnego rodzaju wewnątrzustne aparaty ortopedyczne. Celem pracy było porównanie wyników zastosowania prostych aparatów ortopedycznych w celu poprawy toru oddechowego górnego odcinka układu oddechowego w łagodnych postaciach bezdechu nocnego występującego w dysfunkcjach układu stomatognatycznego.
Materiał i metody: Badania przeprowadzono w latach 2006–2010 na 92 pacjentach (średnia 42,5 lata) z rozpoznaną zaawansowaną postacią dysfunkcji układu stomatogantycznego. W postępowaniu terapeutycznym zastosowano w 54 przypadkach stomatologiczne aparaty ortopedyczne, natomiast u 22 pacjentów zastosowano skojarzone wieloetapowe postępowanie z wykorzystaniem w I etapie leczenia szyn. Zastosowano dwa typy aparatów, w tym jeden własnej modyfikacji. W postępowaniu oceniano czas ustąpienia objawów bólowych i zmniejszenia się bezdechów nocnych oraz poprawę oddychania przez nos.
Wyniki: Zmiana przestrzennego położenia żuchwy nie tylko zniosła dolegliwości ze strony układu stomatognatycznego, ale również usprawniła tor oddechowy u pacjentów.
Wnioski: Zastosowanie zmodyfikowanych aparatów stomatologicznych skraca czas terapii oraz ma wpływ na lepsze samopoczucie pacjentów. Tym samym może mieć wypływ na leczenie wczesnych postaci bezdechów nocnych.
Bibliografia
Almeida F.R., Bittencourt L.R., Tsuiki S., Lowe A.A., Tufik S.: Effects of mandibular posture on obstructive sleep apnea severity and the temporomandibular joint in patients fitted with an oral appliance. Sleep. 2002, 25, 505–513.
American Academy of Sleep Medicine. International classification of sleep disorders: diagnostic and coding manual. 2nd ed. Westchester, IL: American Academy of Sleep Medicine. 2005.
Kuna S.T., Remmers J.E.: Anatomy and physiology of upper airway obstruction. In: Principles and practice of sleep medicine. Eds: M.H. Kryger, T. Roth, W.C. Dement. W.B. Saunders, Philadelphia 2000, 840–858.
Gola R., Chossegros C., Orthlieb J.D., Lepetre C., Ulmer E.: Otologic manifestations of the pain dysfunction syndrome of the stomatognathic system. Rev Stomatol Chir Maxillofac. 1992, 93, 4, 224–230.
Tsuiki S., Almeida F.R., Bhalla P.S., Lowe A.A., Fleetham J.A.: Supine dependent changes in upper airway size in awake obstructive sleep apnea patients. Sleep Breath. 2003, 7, 43–50.
L’Estrange P.R., Battaggel J.M., Harkness B., Spratley M.H., Nolan P.J., Jorgensen G.I.: A method of studying adaptive changes of the oropharynx to variation in mandibular position in patients with obstructive sleep apnoea. J Oral Rehabil. 1996, 23, 699–711.
Ryan C.F., Love L.L., Peat D., Fleetham J.A., Lowe A.A.: Mandibular advancement oral appliance therapy for obstructive sleep apnoea: effect on awake calibre of the velopharynx. Thorax. 1999, 4, 972–977.
Lowe A.A.: Oral appliances for sleep breathing disorders. In: Principles and practice of sleep medicine. Eds: M.H. Kryger, T. Roth, W.C. Dement. W.B. Saunders, Philadelphia 2000, 929–939.
Helkimo M.: Studies on function and dysfunction of the masticatory system. II. Index for anamnestic and clinical dysfunction and occlusal state. Swed Dent J. 1974, 67, 2, 101–121.
Fanali S., Cerri A.: The otoneurological and dental picture of Costen’s pain– dysfunction syndrome. Minerva Stomatol. 1993, 42, 1–2, 37–43.
Harari D., Redlich M., Miri S., Hamud T., Gross M.: The effect of mouth breathing versus nasal breathing on dentofacial and craniofacial development in orthodontic patients. Laryngoscope. 2010, 120, 10, 2089–2093.
Dempsey J.A., Veasey S.C., Morgan B.J., O’Donnell C.P.: Pathophysiology of sleep apnea. Physiol Rev. 2010, 90 (1), 47–112.
Ash M., Ramfjord S.P., Schmiseder J.: Terapia przy użyciu szyn okluzyjnych. Wyd. Med. Urban & Partner, Wrocław 1999.
Baron S., Karasiński A., Karłowska M., Kubecka¬ Brzezinka A., Szatkowski R.: Szyny tymczasowe z materiału Ramitec w leczeniu zaburzeń czynności stawów skroniowo¬ żuchwowych. Mag Stom. 1997, 3, 10–12.
Ey¬ Chmielewska H., Sobolewska E., Frączak B., Polak¬ Majcher D.: Therapeutic splints as a method of procedure in the treatment of painful temporomandibular joint dysfunction. Mag Stom. 2009, 3, 30–34.
Fabjański P., Ślusarska A.: Wybrane aspekty leczenia protetycznego zaburzeń narządu żucia. Protet Stomatol. 2000, 50, 4, 195–197.
Kogut G., Kowolek A.: Functional disturbances of the masticatory apparatus – diagnosis and treatment. Med Rehab. 2006, 10, 1, 44–56.
Rawlison A.: Self¬ determined jaw relations for edentulous temporomandibular pain dysfunction syndrome. Eur J Prosthodont Restor Dent. 1997, 2, 43–45.
Ey-Chmielewska H.: Methods for instrumental and clinical diagnosis and their verification in the therapy of temporomandibular joint dysfunction with particular regard to tribologic aspects on the basis of case histories. Habilitation thesis. Ann Acad Med Stetin. 2012, Supl. 159, 33–34.
Jagucka¬ Mętel W., Brzeska P., Kijak E., Lietz¬ Kijak D., Machoy Mokrzycka A., Sobolewska E.: Therapy of dysfunction of stomatognathic apparatus – an interdyscyplinaty problem. Review of methods of procedure. Mag Stom. 2013, 1, 30–37.
Tomasik M.: The role of the dentist in the diagnosis and treatment of snoring and sleep apnoea. Mag Stom. 2014, 24, 9, 108–112.
Nitecka¬ Buchta A., Marek B., Baron S.: CGRP plasma level changes in patients with temporomandibular disorders treated with occlusal splints – a randomised clinical trial. Endokrynol Pol. 2014, 65, 3, 217–222.
Pihut M., Jankowska K.: Complex prosthetic and orthodontic treatment of a patient with temporomandibular joint disorders – a case report. e¬ Dentico. 2014, 2, 92–99.
Kostrzewa¬ Janicka J., Kubani M., Mierzwińska¬ Nastalska E.: Combined prostho¬ orthodontic treatment of temporomandibular joint disorders: Case reports. Protet Stom. 2014, 64, 1, 34–43.
Kotarska E.: Use of occlusal splint in treatment of functional disorders of the stomatognathic system – case description. Mag Stom. 2014, 24, 1, 62–64.
