OCENA SPOSOBU POSTĘPOWANIA I WYNIKÓW LECZENIA U PACJENTÓW Z ODMĄ PRĘŻNĄ
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.4Słowa kluczowe:
odma prężna, uraz klatki piersiowej, dekompresja, drenaż, urazy wielonarządoweAbstrakt
Wstęp: Odma prężna stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia. Celem pracy była ocena wyników leczenia odmy prężnej u pacjentów urazowych.
Materiał i metody: Oceniono wyniki leczenia 22 chorych urazowych hospitalizowanych w latach 2000–2010, u których w chwili przyjęcia do szpitala stwierdzono objawy odmy prężnej. Chorzy ci stanowili 18% pacjentów urazowych, u których w chwili przyjęcia do szpitala, w trakcie badania wstępnego, rozpoznano odmę. W analizowanej grupie było 17 mężczyzn i 5 kobiet. Wiek chorych wynosił 21–85 lat (średnio 48,8). W 19 przypadkach odma związana była z urazem wielonarządowym. W większości przyczyną były wypadki komunikacyjne. Stłuczenie jednego lub obu płuc stwierdzono u 16 pacjentów. Typowy oddech paradoksalny występował u 2 chorych. Liczba złamanych żeber wynosiła średnio u jednego chorego 6,3. U każdego z chorych bezpośrednio przy przyjęciu, po postawieniu rozpoznania na podstawie objawów klinicznych odbarczono odmę prężną, zakładając drenaż jamy opłucnej. Po wykonaniu drenażu uzyskiwano rozprężenie płuca i poprawę stanu klinicznego chorego w ciągu kilku minut. Wówczas kontynuowano dalszą diagnostykę i postępowanie terapeutyczne. Pełny czas pobytu chorych w związku z wielonarządowym charakterem urazu wynosił średnio 58,6 dni. W trakcie leczenia urazów wielonarządowych zmarło 2 chorych. U żadnego z chorych przyczyną zgonu nie była odma.
Wniosek: Standard terapeutyczny nakazujący odbarczenie odmy prężnej już bezpośrednio przy przyjęciu chorego do szpitala pozwala na przeżycie, pomimo ciężkiego charakteru obrażeń.
Bibliografia
Anderson I.D., Woodford M., de Dombal F.T., Irving M.: Retrospective study of 1000 deaths from injury in England and Wales. Br Med J. 1988, 296, 1305–1308.
MacKenzie E.J., Morris J.A., Smith G.S., Fahey M.: Acute hospital costs of trauma in the United States: implications for regionalized systems of care. J Trauma. 1990, 30 (9), 1096–1101.
Lipiński J., Lasek J.: Modern approach to management of patients following major trauma. Przegl Lek. 2000, 57 (5), 120–123.
Tin Tin S., Woodward A., Ameratunga S.: Injuries to pedal cyclists on New Zealand roads, 1988–2007. BMC Public Health. 2010, 10, 655.
Brongel L.: Ciężkie mnogie i wielonarządowe obrażenia ciała: zasady postępowania. Przegl Lek. 2003, 60 (7), 56–62.
Richardson J.D., Miller F.B., Carrillo E.H., Spain D.A.: Complex thoracicinjuries. Surg Clin North Am. 1996, 76 (4), 725–748.
Frink M., Zeckey C., Mommsen P., Haasper C., Krettek C., Hildebrand F.:Polytrauma management – a single centre experience. Injury. 2009, 40 (4), 5–11.
Lisieska‑Tyszko S., Lipiński J., Lasek J., Jackiewicz A., Stasiak M., Witkowski Z.: Skojarzone obrażenia piersiowo‑brzuszne. Now Lek. 2008, 77 (2), 101–106.
Mowery N.T., Gunter O.L., Collier B.R., Diaz J.J., Haut E., Hildreth A. et al.: Practice management guidelines for management of hemothorax and occult pneumothorax. J Trauma. 2011, 70, (2), 510–518.
Brongel L., Hładki W., Karski J., Lasek J., Nogalski A., Słowiński K.: Postępowanie w przypadku urazów: zalecenia Sekcji Urazów Towarzystwa Chirurgów Polskich. Med Prakt Chir. 2010, 5, 9–25.
Barton E.D.: Tensionpneumothorax. Cur Opin Pulm Med. 1999, 5 (4), 269–274.
Chan S.S.: Tension pneumothorax managed without immediate needle decompression. J Emerg Med. 2007, 36 (3), 242–245.
Sanchez L.D., Straszewski S., Saghir A., Khan A., Horn E., Fischer C. et al.: Anterior versus lateral needle decompression of tension pneumothorax: comparison by computed tomography chest wall measurement. Acad Emerg Med. 2011, 18 (10), 1022–1026.
Friend K.D.: Prehospital recognition of tension pneumothorax. Prehosp Emerg Care. 2000, 4 (1), 75–77.
