Metaboliczne czynniki ryzyka choroby niedokrwiennej serca a pomiary antropometryczne u pacjentów z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby stosujących indywidualny plan żywieniowy
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.141Słowa kluczowe:
stłuszczeniowa choroba wątroby, choroby sercowo -naczyniowe, czynniki ryzyka, antropometria, żywienie, zespół metabolicznyAbstrakt
Wstęp:Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) jest związana z wysokim ryzykiem zaburzeń metabolicznych (zespół metaboliczny, cukrzyca typu 2) oraz choroby wieńcowej.
Materiały i metody: Grupę badaną stanowiło 108 osób dorosłych rasy kaukaskiej (39 kobiet i 69 mężczyzn) w wieku 20–77 lat z rozpoznaną NAFLD. Podstawą diagnozy było dokładne badanie USG wątroby oraz analiza parametrów wątrobowych: aminotransferazy alaninowej i aminotransferazy asparaginianowej w surowicy. Wszystkie badania przeprowadzono podczas pierwszej i ostatniej wizyty pacjentów w placówce badawczej (po 6 miesiącach od interwencji dietetycznej). Dokonywano także pomiarów antropometrycznych (wskaźnik masy ciała – BMI, obwód pasa – WC, wskaźnik talia–biodra – WHR, wskaź- nik talia–wzrost – WHtR, wskaźnik stożkowatości – C -Index) w odniesieniu do metabolicznych czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca (podwyższone stężenie w surowicy: triacylogliceroli, cholesterolu lipoprotein niskiej gęstości, cholesterolu całkowitego, glukozy oraz obniżone stężenie cholesterolu lipoprotein wysokiej gęstości).
Wyniki: Zarówno w grupie kobiet, jak i mężczyzn wykazano istotną statystycznie redukcję wartości parametrów takich jak: masa ciała, BMI, WC, WHR, WHtR i C -Index (p < 0,05), co miało wpływ na poprawę stężenia triacylogliceroli w surowicy u obu płci (p < 0,05). Wskaźniki identyϐikujące otyłość brzuszną (WC, WHR, WHtR, C -Index) korelowały istotnie z wartością glikemii (p < 0,05) zarówno przed interwencją dietetyczną, jak i po niej oraz ze stężeniem lipidów w surowicy przed interwencją lub po (p < 0,05) u obu płci.
Wnioski: Rozpowszechnienie użycia prostych narzędzi antropometrycznych (przede wszystkim C -Index i WHtR) wydaje się być korzystne, zwłaszcza na szczeblu podstawowej opieki zdrowotnej. Narzędzia te mogą służyć zarówno do prewencji, jak i wczesnego wykrywania metabolicznych czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca, a co za tym idzie potencjalnie śmiertelnych konsekwencji incydentów wieńcowych u pacjentów z NAFLD lub z innymi zaburzeniami metabolizmu.
Bibliografia
Yki -Jarvinen H. Nutritional modulation of nonalcoholic fatty liver disease and insulin resistance: human data. Curr Opin Clin Nutr Metab Care 2010;13:709 -14.
Yki -Jarvinen H. Non -alcoholic fatty liver disease as a cause and a consequence of metabolic syndrome. Lancet Diabetes Endocrinol 2014;2(11):901 -10.
Blachier M, Leleu H, Peck -Radosavljevic M, Valla DC, Roudot -Thoraval F. The burden of liver disease in Europe: A review of available epidemiological data. J Hepatol 2013;58:593 -608.
Valantinas J, Apanaviciene DA, Maroziene L, Sveikata A. The prevalence of metabolic risk factors among outpatients with diagnosed nonalcoholic fatty liverdisease in Lithuania. Med Sci Monit 2012;18:57 -62.
Williamson RM, Price JF, Glancy S, Perry E, Nee LD, Hayes PC, et al. Prevalence of and risk factors for hepatic steatosis and nonalcoholic fatty liver disease in people with type 2 diabetes: the Edinburgh type 2 diabetes study. Diabetes Care 2011;34:1114-39.
Zelber -Sagi S, Ratziu V, Oren R. Nutrition and physical activity in NAFLD: an overview of the epidemiological evidence. World J Gastroenterol 2011;17:3377 -89.
Conlon BA, Beasley JM, Aebersold K, Jhangiani SS, Wylie Rosett J. Nutritional management of insulin resistance in nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD). Nutrients 2013;5:4093 -114.
Walenbergh SM, Koek GH, Bieghs V, Shiri -Sverdlov R. Non -alcoholic steatohepatitis: the role of oxidized low density lipoproteins. J Hepatol 2013;58:801 -10.
Fan JG, Cao HX. Role of diet and nutritional management in non-alcoholic fatty liver disease. J Gastroenterol Hepatol 2013;28 Suppl 4:81 -7.
Ueno T, Sugawara H, Sujuku K, Hashimoto O, Tsuji R, Tamaki S, et al. Therapeutic effects of restricted diet and exercises in obese patients with fatty liver. J Hepatol 1997;27:103-7.
Vajro P, Lenta S, Socha P, Dhawan A, McKiernan P, Baumann U, et al. Diagnosis of nonalcoholic fatty liver disease in children and adolescents: Position paper of the espghan hepatology committee. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2012;54:700-13.
Ogden CL, Carroll MD, Kit BK, Flegal KM. Prevalence of obesity and trends in body mass index among U.S. children and adolescents. 1999–2010. JAMA 2012;307:483 90.
Uemura K, Pisa Z. Trends in cardiovascular disease mortality in industrialized countries since 1950. World Health Stat Q 1988;3 -4:155 -78.
Ding D, Li X, Qiu J, Li R, Zhang Y, Su D, et al. Serum lipids, apolipoproteins and mortality among coronary artery disease patients. Biomed Res Int 2014;2014:709756. doi: 10.1155/2014/709756.
Kannel WB, McGee D, Gordon T. A general cardiovascular risk proϐile: the Framingham Study. Am J Cardiol 1976;38:46 -51.
Menotti A, Keys A, Blackburn H, Kromhout D, Karvonen M, Nissinen A, et al. Comparison of multivariate predictive power of major risk factors for coronary heart diseases in different countries: results from eight nations of the Seven Countries Study, 25 -year follow -up. J Cardiovasc Risk 1996;1:69 -75.
Rose G, Hamilton PS, Keen H, Reid DD, McCartney P, Jarrett RJ. Myocardialischaemia risk factors and death from coronary heart disease. Lancet 1977;1:105 -9.
Ko DT, Wijeysundera HC, Udell JA, Vaccarino V, Austin PC, Guo H, et al. Traditional cardiovascular risk factors and the presence of obstructive coronary artery disease inmen and women. Can J Cardiol 2014;30:820 -6.
Logstrup S, editor. European Cardiovascular Disease Statistics 2008 edition. Brussels: European Heart Network; 2008.
Sans S, Kesteloot H, Kromhout D. The burden of cardiovascular diseases mortality in Europe. Task Force of the European Society of Cardiology on Cardiovascular Mortality and Morbidity Statistics in Europe. Eur Heart J 1997;12:1231 -48.
Obesity: Preventing and Managing the Global Epidemic. Report of a WHO Consultation on Obesity. Geneva: World Health Organization; 2000. p 5 -13.
Kannel WB, Wilson PW, Nam BH, D’Agostino RB. Riskstratification of obesity as a coronary risk factor. Am J Cardiol 2002;90:697 -701.
Tonstad S. Hjermann I. A high risk score for coronary heart disease is associated with the metabolic syndrome in 40 -year -old men and women. J Cardiovasc Risk 2003;10:129 -35.
Almeida RT, Almeida MM, Araujo TM. Abdominal obesity and cardiovascular risk: Performance of anthropometric indexes in women. Arq Bras Cardiol 2009;92:345 -50.
Haun DR, Pitanga FJ, Lessa I. Waist/height ratio compared with other anthropometric indicators of obesity as a predictor of high coronary risk. Rev Assoc Med Bras 2010;56:705 -11.
Shields M, Tremblay MS, Connor Gorber S, Janssen I. Abdominal obesity and cardiovascular disease risk factors within body mass index categories. Health Rep 2012;23:7 -15.
Ashwell M, Hsieh SD. Six reasons why the waist -to height ratio is a rapid and effective global indicator for health risks of obesity and how its use could simplify the international public health message on obesity. Int J Food Sci Nutr 2005;56:303 -7.
Lemos -Santos MGF, Valente JG, Gonçalves -Silva RM, Sichieri R. Waist circumference and waist -to -hip ratio as predictors of serum concentration of lipids in Brazilian men. Nutrition 2004;20:857 -62.
Kunachowicz H, Nadolna I, Iwanow K. Wartość odżywcza produktów spożywczych i typowych potraw. Warszawa: PZWL; 2001.
Okosun IS, Choi ST, Boltri JM, Parish DC, Chandra KM, Dever GE, et al. Trends of abdominal adiposity in White,
Black, and Mexican-American adults. 1988 to 2000. Obes Res 2003;11:1010 -7.
Perazzo H, Poynard T, Dufour JF. The interactions of nonalcoholic fatty liver disease and cardiovascular diseases. Clin Liver Dis 2014;18:233 -48.
