Immunoterapia w nowotworach głowy i szyi

Abstrakt

Immunoterapia jest jedną z metod systemowego leczenia nowotworów złośliwych. Polega na zniesieniu immunosupresyjnego działania komórek nowotworowych i zmobilizowaniu układu immunologicznego gospodarza do czynnego zwalczania choroby. Do chorób rozrostowych ściśle powiązanych z układem immunologicznym zaliczamy m.in.: czerniaka, niedrobnokomórkowego raka płuca (non-small cell lung cancer – NSCLC), raka nerki, raka jelita grubego, chłoniaka Hodgkina oraz raka płaskonabłonkowego w obrębie głowy i szyi (head and neck squamous cell carcinoma – HNSCC). Aktualnie w immunoterapii nowotworów wykorzystuje się inhibitory immunologicznych punktów kontrolnych, szczepionki przeciwnowotworowe, terapię wirusami onkolitycznymi oraz leczenie przeciwciałami monoklonalnymi ukierunkowanymi na specyficzne antygeny guza. Przykładem immunologicznego punktu kontrolnego jest receptor programowanej śmierci-1 (programmed cell death protein-1 – PD-1), który odgrywa kluczową rolę w procesie karcynogenezy, polegającej na zniesieniu immunologicznego nadzoru, co sprzyja procesowi rozrostowemu. W przypadku HNSCC obecnie najczęściej stosowaną metodą jest leczenie z użyciem inhibitorów immunologicznych punktów kontrolnych. Ich działanie opiera się na zniesieniu immunosupresyjnego działania komórek guza. Wyniki badań klinicznych z ostatnich lat wykazują korzystne efekty stosowania immunoterapii w HNSCC, zwyszczególnieniem podgrup pacjentów, u których efekt terapeutyczny takiego leczenia jest najlepszy. W porównaniu ze standardowym leczeniem systemowym, chemioterapią, przy stosowaniu metod immunoterapii rzadziej dochodzi do wystąpienia silnych działań niepożądanych związanych z leczeniem (treatment related adverse events – TRAEs). Zwiększona przeżywalność i odpowiedź na leczenie, w porównaniu z dotychczas stosowanymi schematami, wpływa na szybszy rozwój immunoonkologii i zwiększone zainteresowanie tą metodą. W pracy przedstawiono przegląd piśmiennictwa dotyczącego zastosowania immunoterapii w nowotworach głowy i szyi.