Wpływ terapii uzdrowiskowej na obniżenie natężenia odczuwania bólu u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów i kręgosłupa
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.94Słowa kluczowe:
Ból, Uzdrowisko, Choroba zwyrodnieniowa stawów, Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupaAbstrakt
Wstęp: Chorobie zwyrodnieniowej stawów i kręgosłupa towarzyszy przewlekły ból, będący głównym objawem chorobowym. Zadaniem medycyny uzdrowiskowej jest kompleksowa terapia w zakresie schorzeń narządu ruchu i innych układów oraz walka z bólem.
Celem pracy była ocena wpływu terapii uzdrowiskowej na poziom odczuwania bólu u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów i kręgosłupa.
Materiał i metody: Obserwacją objęto 120 osób z chorobą zwyrodnieniową stawów i kręgosłupa leczonych w uzdrowisku. W badaniu uwzględniono kompleksową terapię prowadzoną w czasie 21‑dniowych turnusów w uzdrowisku Przerzeczyn‑Zdrój z zastosowaniem wybranych zabiegów fizykalnych, kinezyterapii oraz naturalnych surowców leczniczych: borowiny i wody leczniczej radonowo‑siarczkowej. Ponadto prowadzono poradnictwo psychologiczne oraz edukację zdrowotną. W badaniu uwzględniono również obserwację 21‑osobowej grupy kontrolnej. Pacjenci z grupy kontrolnej nie korzystali z balneoterapii oraz opieki psychologicznej i edukacji. Zastosowano standardową wizualno‑analogową skalę oceny bólu (VAS) oraz niestandardową ankietę oceny bólu skonstruowaną na potrzeby badania. Ocenę bólu za pomocą VAS, a także ankiety oceny bólu w grupie badanej i grupie kontrolnej wykonywano przed terapią oraz po jej zakończeniu. Otrzymane wyniki opracowano statystycznie za pomocą programu Statistica PL. W ocenie uzyskanych wyników zastosowano test znaków i test Wilcoxona oraz statystyki opisowe.
Wyniki: W wyniku terapii uzdrowiskowej oraz terapii prowadzonej ambulatoryjnie uzyskano poprawę w zakresie obniżenia natężenia bólu.
Wnioski: 1. Leczenie uzdrowiskowe oraz leczenie prowadzone ambulatoryjnie wpływają na obniżenie poziomu bólu u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów i kręgosłupa. 2. Większą skuteczność w zakresie obniżenia poziomu bólu stwierdzono w przypadku terapii prowadzonej w uzdrowisku.
Bibliografia
Frischrenschlager O., Pucher I.: Psychological management of pain. Disabil Rehabil. 2002, 24 (8), 416–422.
Werke T.: Stres i ból. In: Mózg a zachowanie. Eds: T. Górska, J. Zagrodzka. PWN, Warszawa 2000, 252–268.
Chołodecki D., Kassolik K., Zosuł G., Krawiecka‑Jaworska
E.: Masaż medyczny jako środek terapeutyczny w leczeniu bólów dolnego odcinka kręgosłupa. Pol Med Rodz. 2001, (3) 3, 217–220.
Bornhovd K., Quante M., Glauche V., Bromm B., Weiller C., Buchel C.: Painful stimuli evoke different stimules‑response functions in the amygdale, prefrontal, insula and somatosensory cortex: a single‑trial fMRI study. Brain. 2002, 125 (6), 1326–1336.
Ozimecki M., Artym J.: Wpływ stresu psychicznego na odpowiedź immunologiczną. Post Hig Med Dośw. 2004, 58, 166–175.
Muller A.: Sposoby wyrażania bólu. In: Ból. Diagnostyka, leczenie i prewencja. Eds: J. Meynadier, A. Muller, C. Saint‑Maurice. Gebethner i S‑ka, Warszawa 1998, 33–41.
Wordliczek J., Dobrogowski J.: Leczenie bólu. PZWL, Warszawa 2007.
Domżał T.M.: Kliniczne podstawy badania i oceny bólu – wprowadzenie do tematu. Pol Przegl Neurol. 2007, 3 (4), 211–215.
Domżał T.M.: Ból przewlekły – problemy kliniczne i terapeutyczne. Pol Przegl Neurol. 2008, 4 (1), 1–8.
Demczyszak I., Wrzosek Z.: Współczesne metody elektroterapii bólu ze szczególnym uwzględnieniem przezskórnej elektro‑neuro‑stymulacji TENS. Fizjoter. 2001, 9 (3), 48–53.
Sokolnicka D., Mikuła W.: Metody oceny jakości życia mające zastosowanie w medycynie. Med Rodz. 2003, 24 (3–4), 129–132.
Taradaj J.: Lasery w medycynie i rehabilitacji. Fizjoter. 2001, 9 (4), 4–8.
Czajkowska M., Białoszewski D., Przeradzka A., Czesak T., Lewandowska M., Żarek S. et al.: Zastosowanie laseroterapii wysokoenergetycznej HILT w podwyższaniu progu bólowego u chorych leczonych metodą Ilizarowa
– doniesienie wstępne. Baln Pol. 2007, 49 (4), 243–246.
Łukowicz M., Weber‑Zimmermann M., Marszałek A.: Wpływ biostymulacji laserowej na parametry przewodnictwa w nerwie pośrodkowym. Baln
Pol. 2007, 49 (4), 243–247.
Lisiński P., Jachowska A., Samborski W.: Metody fizjoterapeutyczne w leczeniu wysunięć krążka międzykręgowego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Fizjoter Pol. 2006, 6 (3), 222–227.
Kujawa J., Pyszora A.: Zastosowanie elektroterapii w leczeniu bólu. Pol Med Paliat. 2003, 2 (3), 167–173.
Diener H.C., Maier C.: Leczenie bólu. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2005.
Kuciel‑Lewandowska J., Jarosz N.: Ocena skuteczności terapii prądami TENS i Treberta u chorych z bólem dolnego odcinka kręgosłupa. Acta Baln. 2010, 52 (1), 16–23.
Kujawa J., Talar J., Gworys P., Pieszyński I., Janiszewski M.: Ocena skuteczności przeciw bólowej laseroterapii u chorych z choroba zwyrodnieniową stawu kolanowego. Ortop Traum Reh. 2004, 3, 24–27.
Kujawa J., Pyszczek I., Talar J., Janiszewski M.: Porównawcza ocena efektu przeciwbólowego wybranych metod fizjoterapeutycznych zespole bólowym dolnego odcinka kręgosłupa. Fizjoter Pol. 2001, 1 (3), 271–279.
Demidaś A., Koziarek A., Boerner E., Ratajczak B., Kochański M.: Laser biostimulation in the regeneration of the trigeminal nerve. Fizjoter Pol. 2004, 4 (2), 129–135.
Sieroń A., Pasek J., Mucha R.: Lasery w medycynie i rehabilitacji. Rehab Prakt. 2006, 2, 26–30.
Lisiński P., Tomaszewska M., Samborski M.: Select physiotherapeutic methods in treatment of a hip joint degeneration. Fizjoter Pol. 2006, 6 (1), 45–50.
Sieroń A., Pasek J., Mucha R.: Światło w rehabilitacji. Rehab Prakt. 2006, 3, 20–24.
Pasek J., Mucha R., Sieroń A.: Magnetoledoterapia w leczeniu bólu zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych. Acta Bio‑Optica Inform Med Inż Biomed 2006, 12 (3), 93–96.
Sieroń A.: Pola magnetyczne w medycynie. OPM. 2005, 5, 55–57.
Happich M.: Leczenie chorób reumatycznych w uzdrowisku. Standardy Med. 2003, 4 (6), 1084–1091.
Klimiuk P., Kuklewicz E., Sierakowski S.: Skuteczność terapeutyczna plastrów borowinowych w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów obwodowych kręgosłupa. Pol Merkur Lekarski. 2004, 16 (94), 344–347.
Domżał T.M.: Kliniczne podstawy badania i oceny bólu – wprowadzenie do tematu. Pol Przegl Neurol. 2007, 3 (4), 211–215.
Mleczko M., Rudzki M., Uhryński A., Obidowski J., Rydzyk A., Hankus M.: Ocena skuteczności leczenia Uzdrowiskowego grupy kobiet z bólem krzyża skierowanych na turnus sanatoryjny do Krynicy Zdroju. Baln Pol. 2007, 49 (4), 255–264.
Dobrogowski J.: Niefarmakologiczne metody leczenia bólu. Pol Przegl Neurol. 2007, 3, 272–278.
Łuszczyn P., Puszczałowska‑Lizis E.: Wpływ kompleksowego programu rehabilitacji uzdrowiskowej na parametry czynnościowe kręgosłupa Piersiowo‑lędźwiowego u chorych z dyskopatią lędźwiową. Fizjoterapia. 2007, 4, 47–53.
Trościanko‑Wilk E., Kierzek A.: Wpływ 21‑dniowego
turnusu rehabilitacyjnego w Uzdrowisku Świeradów Zdrój na zmniejszenie dolegliwości bólowych chorych ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa. Acta Baln. 2013, 55, 4 (134), 265–272.
Modrak A., Łukowicz M., Ciechanowska K.: Ocena wpływu okładów borowinowych na dolegliwości bólowe oraz ruchomość dolnego odcinka kręgosłupa. Baln Pol. 2008, 4 (50), 313–319.
Mika A., Mika Ł., Dąbel E.: Wpływ terapii z zastosowaniem okładów borowinowych na dolegliwości związane z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego. Reh Med. 2006, 10, 49–54.
Puszczałowska‑Lizis E., Łuczyszyn P.: Wpływ kompleksowego programu rehabilitacji uzdrowiskowej na wybrane parametry czynnościowe narządu ruchu osób z chorobą zwyrodnieniową stawów biodrowych. Baln Pol. 2008, 50, 2 (112), 140–148.
Nitera‑Kowalik A., Bujalski W., Durda A., Mężyńska E., Smyda A., Żak M. et al.: Zastosowanie Systemu Teragumed w kompleksowej rehabilitacji pacjentów z zespołami bólowymi kręgosłupa leczonych w 21. Wojskowym Szpitalu Uzdrowiskowo‑Rehabilitacyjnym w Busku‑Zdrój. Kwart Ortop. 2009, 3, 268–280.
Kuciel‑Lewandowska J., Paprocka‑Borowicz M., Jagódzka B., Kierzek A., Pozowski A., Ratajczak B. et al.: Ocena skuteczności wybranych zabiegów fizjoterapeutycznych w leczeniu bólu w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa szyjnego. Acta Bio‑Optica
Inform Med Inż Biomed. 2012, 3 (18), 194–199.
Ponikowska I., Ossowski R.: Psychoterapia w medycynie uzdrowiskowej. Baln Pol. 2008, 4 (50), 289–293.
