Zakażenie HPV a przebieg kliniczny i skuteczność terapii w nowotworach głowy i szyi (HNSCC)

Abstrakt

Nowotwory głowy i szyi stanowią heterogenną grupę chorób rozrostowych, spośród których najczęściej występuje rak płaskonabłonkowy. Czynnikami mogącymi predysponować do rozwoju nowotworów głowy i szyi są: palenie papierosów, spożywanie alkoholu wysokoprocentowego, a także zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (human papilloma virus – HPV). Z tego powodu nowotwory głowy i szyi często dzieli się na HPV pozytywne i HPV negatywne. W zależności od statusu HPV obserwuje się różnice w medianie wieku zachorowania oraz w samym przebiegu klinicznym choroby i w odpowiedzi na stosowane leczenie. Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi (head and neck squamous cell carcinoma – HNSCC), szczególnie HPV dodatni, należy do nowotworów, które są ściśle związane z układem immunologicznym. Jego rozwój związany jest z reakcjami pomiędzy wirusem HPV a limfocytami T regulatorowymi gospodarza. W karcynogenezie główną rolę odgrywa m.in. receptor programowanej śmierci-1 (programmed cell death protein-1 – PD-1), którego pobudzenie wykazuje immunosupresyjne działanie na układ immunologiczny gospodarza, co sprzyja rozwojowi nowotworu. Rozwój immunoonkologii oraz poznanie i zrozumienie patogenezy nowotworów głowy i szyi przyczyniły się do opracowania metod terapii wykorzystujących składowe układu immunologicznego. Leczenie to stosowane jest głównie w zaawansowanych i nawrotowych nowotworach, które nie odpowiadają na standardowe procedury lecznicze. Immunoterapia ma na celu zniesienie immunosupresyjnego działania guza i zwiększenie aktywności limfocytów T gospodarza do zwalczania nowotworu. W pracy przedstawiono przegląd obecnej wiedzy dotyczącej przebiegu klinicznego i odpowiedzi na leczenie w nowotworach głowy i szyi, które związane są z zakażeniem wirusem HPV.