Hołosko – znany ośrodek leczenia gruźlicy na kresach południowo-wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej Polskiej
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.230Słowa kluczowe:
historia pulmonologii, historia otorynolaryngologii, historia Kresów Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej PolskiejAbstrakt
W artykule przedstawiono warunki geograficzne i klimatyczne Hołoska Wielkiego – miejscowości koło Lwowa oraz działalność medyczną i organizacyjną sanatorium przeciwgruźliczego otwartego w1909 r. i rozbudowanego w 1911 r. Szczegółowo omówiono rozwój terapii gruźlicy, szczególnie postaci wczesnych. Zaprezentowano lekarzy pracujących w uzdrowisku oraz rezultaty terapii w tej placówce medycznej.Bibliografia
Lutostański B. Przemysł zdrojowo-leczniczy i ustawa dla zdrojowisk krajowych. Kraków: Fakta i uwagi; 1886. p. 7.
Moskwa Z. Z dziejów gruźlicy w XIX na ziemiach polskich. Wiad Lek 1985;38(16):1189.
Dobrzycki H. Sanatoryum dla chorych piersiowych w Mieni. Medycyna 1899;18(3):44.
Migała M. Rozwój terapii balneoklimatycznej na Górnym Śląsku w aspekcie leczenia gruźlicy (druga połowa XIX i pierwsza polowa XX wieku). Opole: 2009. p. 124-43.
Sokołowski A. Wykłady kliniczne chorób dróg oddechowych. Nauka o suchotach płucnych. Wykłady wygłoszone na Uniwersytecie Warszawskim. Warszawa: 1920/1921. p. 239-40.
Saysse-Tobiczyk K. Uzdrowiska polskie. Ilustrowany przewodnik po zdrojowiskach, stacjach klimatycznych, kąpieliskach morskich, wczasowiskach i miejscowościach wypoczynkowych. Warszawa: 1947. p. 27.
Węgrzynowski L, Hałacińska F. Rys historii. Twa walki z Gruźlicą we Lwowie. Walka Gruźl Chor Płuc 1986;22(5):18-22.
Gantkowski P. Działalność Polskiego Towarzystwa Balneologicznego. Pamiętnik Polskiego Towarzystwa Balneologicznego 1930;9:25.
Sokołowski A. W sprawie leczenia klimatem swojskim (Climatotherapia nostras). Gaz Lek 1882;17(8):188.
Lewin G. Walka z gruźlicą za pomocą sanatoryów ludowych swojskich. Krytyka Lekarska 1903;7(6):124.
Selzer M. Wyniki leczenia w uzdrowisku ludowym w Hołosku. Lw Tyg Lek 1909;4(49):565-8.
Brożek K. Polskie stowarzyszenia lekarskie 1805–1951. Warszawa: 2005. p. 101.
Sulimirski F, Chlebowski B, Walewski W, editors. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. III. Warszawa: 1882. p. 106.
Janiuk J. Gruźlica w okresie Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego w teorii i praktyce medycznej. Med Nowożytna 2011;17(1):68.
Wielka Encyklopedia Powszechna Ilustrowana. T. XXIX. Warszawa: 1901. p. 270.
Lecznica Lwowskiego Towarzystwa Walki z Gruźlicą w Hołosku koło Lwowa. In: Polski Almanach Uzdrowisk. Kraków: Polskie Towarzystwo Balneologiczne; 1934. p. 400-1.
Encyklopedja Powszechna. T. XII. Warszawa: 1863. p. 71.
Selzer M. Wyniki lecznicze w uzdrowisku ludowym w Hołosku (Sprawozdanie drugie). Lw Tyg Lek 1911;6(11):157-9.
Selzer M. Próba urządzenia uzdrowiska ludowego dla piersiowo chorych w okolicy Lwowa (Hołosko Wielkie). Lw Tyg Lek 1912;7(32):566-77.
Selzer M. Próba urządzenia uzdrowiska ludowego dla piersiowo chorych w okolicy Lwowa (Hołosko Wielkie). Lw Tyg Lek 1912;7(33):577-9.
Selzer M. Uzdrowisko ludowe w Hołosku Wielkim w roku 1912 (Sprawozdanie IV). Lw Tyg Lek 1913;8(33):554-6.
Selzer M. Uzdrowisko ludowe w Hołosku Wielkim w roku 1912 (Sprawozdanie IV). Lw Tyg Lek 1913;8(34):567-9.
Woźniewski Z. Historyczny zarys leczenia gruźlicy płuc w Polsce. Warszawa: 1967. p. 55.
Bf: Rozmaitości. O barakach szpitalnych. Now Lek 1986;8(7):427.
Lewicki S, Praschil T, Orłowicz M. Przewodnik po zdrojowiskach i miejscowościach klimatycznych Galicyi obejmujący: zdrojowiska, uzdrowiska, zakłady lecznicze, latowiska, miejscowości klimatyczne oraz miejscowości posiadające źródła mineralne, wreszcie stacye turystyczne i sportów zimowych z mapą Galicyi. Lwów: 1912. p. 49.
Angielski S. Sprawozdanie lekarskie z Sanatorjum Towarzystwa do Walki z Gruźlicą w Hołosku Wielkiem za rok 1924. Polska Gazeta Lekarska 1925;4(13):308.
Kempa M., Lusek J. Tadeusz Ceypek (1904–1990). Portret z okruchów wspomnień. T. 3. Katowice: Biblioteka Historyczna Śląskiej Izby Lekarskiej; 2015. p. 22-3.
Tyszka K. O projekcie zwinięcia Sanatorjum przeciwgruźliczego we Lwowie. Pol Gaz Lek 1932;11(28):539-40.
Srebrny Z. Wspomnienie o tuberkulinie. Warszaw Czas Lek 1932;9(12-13):
-8.
Zwolska Z. Robert Koch – bakteriolog, lekarz, humanista. Pamięci uczonego w 170. rocznicę Jego urodzin. Nauka 2013;10(4):166-7.
Supady J. Leczenie gruźlicy w Polsce na przełomie XIX i XX wieku. Pol Arch Med Wew 2007;117(9):433.
Koźniewski T. Działanie toksyczne tuberkuliny wprowadzanej przez drogi oddechowe. Rocz Lek 1908;2(3):358-9.
Gantz M. Obecny stan nauki o tuberkulinie. Now Lek 1904;16(1):1-37.
Godlewski M. Leczenie tuberkuliną w praktyce. Prz Lek 1909;48(5):83.
Sterling S. Stan obecny nauki o własnościach leczniczych tuberkuliny przy gruźlicy płuc. Czas Lek 1906;8(12):402.
Meissen: Die spezifische Diagnose und Therapie der Tuberkulose. Z Arztl Fortbild (Berl) 1910;10:37.
Selzer M. Sprawozdanie lekarskie o ruchu chorych i uwagi o leczeniu w sanatorium dla piersiowo chorych w Hołosku Wielkiem za czas od 1 X 20 do 31 XII 21 r. Lek Wojsk 1922;3(7):539.
