Ocena skuteczności wybranych zabiegów fizykoterapeutycznych u pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.321Słowa kluczowe:
ból, staw kolanowy, choroba zwyrodnieniowa stawówAbstrakt
Wstęp: Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych (chzsk) jest jednym z najczęściej występujących schorzeń układu ruchu. Zaliczana jest do chorób przewlekłych i postępujących. Objawia się dolegliwościami bólowymi w przedniej lub przyśrodkowej części kolana, obrzękiem oraz ograniczeniem zakresu ruchomości.
Celem badań było porównanie skuteczności prądu TENS i fali ultradźwiękowej oraz samodzielnie wykonywanego zabiegu falą ultradźwiękową u pacjentów z dolegliwościami bólowymi oraz ograniczeniem zakresu ruchu spowodowanym chzsk.
Materiały i metody: W badaniu wzięło udział 84 pacjentów z chzsk manifestującą się przewlekłymi dolegliwościami bólowymi oraz ograniczeniem ruchomości. W sposób losowy dokonano podziału na dwie 42-osobowe grupy. W grupie I (23 kobiety i 19 mężczyzn) wykonano 10 zabiegów prądami TENS oraz 10 zabiegów falą ultradźwiękową. W grupie II (25 kobiet i 17 mężczyzn) wykonano 10 zabiegów falą ultradźwiękową. Przed przystąpieniem do badań oraz po skończonej serii zabiegów w obu grupach wykonano pomiar zakresu ruchomości stawu kolanowego oraz zebrano wywiad dotyczący dolegliwości bólowych (VAS).
Wyniki: W grupie, w której wykonano zabieg prądami TENS i falą ultradźwiękową, wykazano lepsze efekty terapii niż u osób, u których zastosowano tylko zabieg falą ultradźwiękową. Istotne statystycznie różnice obejmowały zakres ruchu zgięcia, wyprostu oraz natężenia bólu. Wanalizie pomiędzy kobietami a mężczyznami w obydwu grupach nie wykazano różnic istotnych statystycznie.
Wnioski: Lepsze efekty rehabilitacji u pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych przynosi zastosowanie prądów TENS i fali ultradźwiękowej niż zastosowanie samej fali ultradźwiękowej. Kobiety i mężczyźni uzyskują podobne efekty po seriach zabiegów.
Bibliografia
Montrull HL. Structure and secretory activity of cultured chondrocytes from patients with osteoarthritis. Biocell 2005;29(2):163-7.
Pop T, Hamerla K, Przysada G. Czynniki wpływające na redukcję bólu u chorych z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych. Prz Med Uniw Rzesz 2007;4:335-45.
Trybulec B, Barłowska-Trybulec M, Manko G. Terapia manualna w zmianach zwrodnieniowych stawów kolanowych – przegląd techniki. Rehabil Prakt 2011;4:42-4.
Sierakowska M. Ocena jakości życia pacjentów. Reumatologia 2006;44:298-301.
Jordan KM, Arden NK, Doherty M, Bannwarth B, Bijlsma JWW, Dieppe P, et al. Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego. Aktualne zalecenia European Laegue Against Rheumatism. Med Prakt 2004;3:95-104.
Liana R, Chudański M, Ponikowska I. Prądy TENS, Traberta oraz Kotsa w terapii fizykalnej. Baln Pol 2008;50(1):5-12.
Pyszora A, Kujawa J. Elektroterapia bólu. Pol Med Paliatywna 2003;3:167-73.
Grubisić F, Grazio S, Jajić Z, Nemcić T. Therapeutic ultrasound in chronic low back pain treatment. Reumatizam 2006;53(1):18-21.
Miłowska K. Ultradźwięki – mechanizmy działania i zastosowanie w terapii sonodynamicznej. Post Hig Med Dośw 2007;61:338-49.
Zembaty A. Kinezyterapia. Kraków: Firma Handlowo-Usługowa „Kasper”; 2002.
Kilar JZ, Lizis P. Leczenie ruchem. Część I: Badanie narządu ruchu w rehabilitacji. Kraków: Firma Handlowo-Usługowa „Kasper”; 2002.
Jaźwa P, Trojan G, Jaźwa M, Rojek A. Ocena wpływu wybranych zabiegów fizjoterapeutycznych na wyniki leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego. Young Sport Sci Ukraine 2011;3:325-8.
Kędzierski T, Stańczak K, Gworys K, Gasztych J, Sibiński M, Kujawa J. Ocena porównawcza bezpośredniej skuteczności przeciwbólowej wybranych metod fizjoterapii u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych. Doniesienie wstępne. Ortop Traumatol Rehabil 2012;6(6);14:537-44. doi: 10.5604/15093492.1024718.
Baumgart M, Kapsa A, Weber-Rajek M, Radzimińska A, Szyper S, Szpinda M, et al. Ocena skuteczności różnych form elektroterapii w leczeniu objawów zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych. J Educ Health Sport 2016;6(5):131-8. doi: 10.5281/zenodo.51333.
