Opóźnione następstwa neurologiczne w zatruciu tlenkiem węgla – opis przypadku i aktualny stan wiedzy
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.299Słowa kluczowe:
opóźnione następstwa neurologiczne, tlenek węgla, zatrucie, encefalopatia, leczenieAbstrakt
Wstęp: Tlenek węgla (CO) jest jedną z najczęstszych przyczyn śmiertelnego zatrucia poprzez drogi oddechowe, spowodowane głównie niesprawnością urządzeń grzewczych. Tlenek węgla prowadzi do hamowania transportu tlenu przez połączenie z hemoglobiną i utworzenie karboksyhemoglobiny. Objawy neuropsychologiczne określane jako opóźnione następstwa neurologiczne zatrucia pojawiają się zwykle po okresie przejaśnienia.
Opis przypadku: Objawy neurologiczne pojawiły się 27 dni po zatruciu tlenkiem węgla leczonym terapią hiperbaryczną. W badaniu stwierdzono objawy mutyzmu, znaczne zaburzenia poznawcze, hipomimię, obustronną sztywność kończyn, wzmożone odruchy głębokie, obustronnie objaw Babińskiego i nietrzymanie zwieraczy. W badaniu rezonansem magnetycznym mózgowia zaobserwowano rozlane zmiany hiperintensywne obustronnie w istocie białej i w środkach półowalnych. W leczeniu stosowano wlewy amantadyny, sertralinę, lewodopę oraz piracetam, uzyskując stopniową poprawę. Pomimo poprawy stanu neurologicznego zachorowanie skończyło się zgonem. Początkowy wynik w skali Glasgow wyniósł 7 pkt, obserwowano leukocytozę, podwyższony poziom troponiny. Wyniki te mogą być potencjalnie wykorzystane jako czynniki predykcyjne rokowania w przebiegu obserwowanych objawów neurologicznych.
Wnioski: Kolejne badania powinny mieć za cel lepsze poznanie patogenezy powikłań neurologicznych w przebiegu zatrucia CO w celu prewencji i skutecznego leczenia schorzenia, które powoduje istotną niepełnosprawność.
Bibliografia
Nieścior M, Jackowska T. Zatrucie tlenkiem węgla. Carbon monoxide intoxication. Post Nauk Med 2013;7:519-22.
Blumenthal I. Carbon monoxide poisoning. J R Soc Med 2001;94(6):270-2.
Statystyka interwencji straży pożarnej związanych z tlenkiem węgla. Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej. http://www.straz.gov.pl/porady/Sezon_grzewczy_2015_2016 (28.05.2016).
Betterman K, Patel S. Neurologic complications of carbon monoxide intoxication. Handb Clin Neurol 2014;120:971-9. doi: 10.1016/B978-0-7020-4087-0.00064-4.
Potocka-Banaś B, Borowiak K, Janus T, Majdanik S. Lawsuit experiment as an important element in expert’s work. Ann Acad Med Stetin 2007;53 Suppl. 2:129–31.
Raub JA, Mathieu-Nolf M, Hampson NB, Thom SR. Carbon monoxide poisoning – a public health perspective. Toxicology 2000;145(1):1-14.
Choi IS. Delayed neurologic sequelae in carbon monoxide intoxication. Arch Neurol 1983;40(7):433-5.
Choi IS. Parkinsonism after carbon monoxide poisoning. Eur Neurol 2002;48(1):30-3.
Shprecher D, Mehta L. The syndrome of delayed post-hypoxic leukoencephalopathy. NeuroRehabilitation 2010;26(1):65-72.
Devine SA, Kirkley SM, Palumbo CL, White RF. MRI and neuropsychological correlates of carbon monoxide exposure: a case report. Environ Health Perspect 2002;110(10):1051-5.
Lee MS, Marsden CD. Neurological sequelae following carbon monoxide poisoning clinical course and outcome according to the clinical types and brain computed tomography scan findings. Mov Disord 1994;9(5):550-8. doi: 10.1002/mds.870090508.
Kuroda H, Fujihara K, Kushimoto S, Aoki M. Novel clinical grading of delayed neurologic sequelae after carbon monoxide poisoning and factors associated with outcome. Neurotoxicology 2015;48:35-43. doi: 10.1016/j.neuro.2015.03.002.
Schwartz A, Hennerici M, Wegener OH. Delayed choreoathetosis following acute carbon monoxide poisoning. Neurology 1985;35(1):98-9.
Bennetto L, Powter L, Scolding NJ. Accidental carbon monoxide poisoning presenting without a history of exposure: a case report. J Med Case Rep 2008;2:118. doi: 10.1186/1752-1947-2-118.
Fields RD. White matter in learning, cognition and psychiatric disorders. Trends Neurosci 2008;31(7):361-70. doi: 10.1016/j.tins.2008.04.001.
Smith EE, Salat DH, Jeng J, McCreary CR, Fischl B, Schmahmann JD, et al. Correlations between MRI white matter lesion location and executive function and episodic memory. Neurology 2011;76(17):1492-9. doi: 10.1212/WNL.0b013e318217e7c8.
Goulon M, Barois A, Rapin M, Nouailhat F, Grosbuis S, Labrousse J. Carbon monoxide poisoning and acute anoxia due to inhalation of coal gas and hydrocarbons: 302 cases, 273 treated by hyperbaric oxygen at 2 ata. Ann Med Interne (Paris) 1969;120(5):335-49.
Juurlink DN, Buckley NA, Stanbrook MB, Isbister GK, Bennett M, McGuigan MA. Hyperbaric oxygen for carbon monoxide poisoning. Cochrane Database Syst Rev 2005;1:CD002041. doi: 10.1002/14651858.CD002041.pub2.
Weaver LK, Hopkins RO, Chan KJ, Churchill S, Elliott CG, Clemmer TP, et al. Hyperbaric oxygen for acute carbon monoxide poisoning. N Engl J Med 2002;347(14):1057-67. doi: 10.1056/NEJMoa013121.
Buckley NA, Juurlink DN, Isbister G, Bennett MH, Lavonas EJ. Hyperbaric oxygen for carbon monoxide poisoning. Cochrane Database Syst Rev 2011;4:CD002041. doi: 10.1002/14651858.CD002041.pub3.
Sanders RW, Katz KD, Suyama J, Akhtar J, O’Toole KS, Corll D, et al. Seizure during hyperbaric oxygen therapy for carbon monoxide toxicity: a case series and five-year experience. J Emerg Med 2012;42(4):e69-72. doi: 10.1016/j.jemermed.2008.12.017.
Chan MY, Au TT, Leung KS, Yan WW. Acute carbon monoxide poisoning in a regional hospital in Hong Kong: historical cohort study. Hong Kong Med J 2016;22(1):46-55. doi: 10.12809/hkmj144529.
Kudo K, Otsuka K, Yagi J, Sanjo K, Koizumi N, Koeda A, et al. Predictors for delayed encephalopathy following acute carbon monoxide poisoning. BMC Emerg Med 2014;14:3. doi: 10.1186/1471-227X-14-3.
Pepe G, Castelli M, Nazerian P, Vanni S, Del Panta M, Gambassi F, et al. Delayed neuropsychological sequelae after carbon monoxide poisoning: predictive risk factors in the Emergency Department. A retrospective study. Scand J Trauma Resusc Emerg Med 2011;19:16. doi: 10.1186/1757-7241-19-16.
Bhatia R, Chacko F, Lal V, Mittal BR. Reversible delayed neuropsychiatric syndrome following acute carbon monoxide exposure. Indian J Occup Environ Med 2007;11(2):80-2. doi: 10.4103/0019-5278.34534.
Norkool DM, Kirkpatrick JN. Treatment of acute carbon monoxide poisoning with hyperbaric oxygen: A review of 115 cases. Ann Emerg Med 1985;14(12):1168-71.
Kuroda H, Fujihara K, Mugikura S, Takahashi S, Kushimoto S, Aoki M. Altered white matter metabolism in delayed neurologic sequelae after carbon monoxide poisoning: A proton magnetic resonance spectroscopic study. J Neurol Sci 2016;360:161-9. doi: 10.1016/j.jns.2015.12.006.
Ochudło S, Bal A, Opala G. Sequence of neurological symptoms in an early stage of acute carbon monoxide poisoning – a case report. Post Psychiatr Neurol 2000;9:207-12.
Tack E, de Reuck J. The use of bromocriptine in parkinsonism after carbon monoxide poisoning. Clin Neurol Neurosurg 1987;89(4):275-9.
Pang L, Bian M, Zang XX, Wu Y, Xu DH, Dong N, et al. Neuroprotective effects of erythropoietin in patients with carbon monoxide poisoning. J Biochem Mol Toxicol 2013;27(5):266-71. doi: 10.1002/jbt.21484.
Abdulaziz S, Dabbagh O, Arabi Y, Kojan S, Hassan I. Status epilepticus and cardiopulmonary arrest in a patient with carbon monoxide poisoning with full recovery after using a neuroprotective strategy: a case report. J Med Case Rep 2012;6:421. doi: 10.1186/1752-1947-6-421.
Li Q, Song JJ, Zhang HY, Fu K, Lan HB, Deng Y. Dexamethasone therapy for preventing delayed encephalopathy after carbon monoxide poisoning. Biotech Histochem 2015;90(8):561-7. doi: 10.3109/10520295.2015.1019565.
Oh S, Choi SC. Acute carbon monoxide poisoning and delayed neurological sequelae: a potential neuroprotection bundle therapy. Neural Regen Res 2015;10(1):36-8. doi: 10.4103/1673-5374.150644.
Kotlęga D, Ciećwież S, Turowska-Kowalska J, Nowacki P. Pathogenetic justification of statin use in ischaemic stroke prevention according to inflammatory theory in development of atherosclerosis. Neurol Neurochir Pol 2012;46(2):176-83.
Parkinson RB, Hopkins RO, Cleavinger HB, Weaver LK, Victoroff J, Foley JF, et al. White matter hyperintensities and neuropsychological outcome following carbon monoxide poisoning. Neurology 2002;58(10): 1525-32.
Beppu T, Fujiwara S, Nishimoto H, Koeda A, Narumi S, Mori K, et al. Fractional anisotropy in the centrum semiovale as a quantitive indicato of cerebral white matter damage in the subacute chase in patients with carbon monoxide poisoning: correlation with the concentration of myelin basic protein in cerebrospinal fluid. J Neurol 2012;259(8):1698-705. doi: 10.1007/s00415-011-6402-5.
Huang LA, Ling XY, Li C, Zhang SJ, Chi GB, Xu AD. Study of white matter at the centrum semiovale level with magnetic resonance spectroscopy and diffusion tensor imaging in cerebral small vessel disease. Genet Mol Res 2014;13(2):2683-90. doi: 10.4238/2014.April.8.11.
Szpak GM, Lewandowska E, Modzelewska J, Stępień T, Kulczycki J. Delayed encephalopathy after carbon monoxide intoxication. Post Psychiatr Neurol 2010;19(4):330-31.
