Dieta niskosalicylanowa a możliwość występowania niedoborów składników pokarmowych
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.263Słowa kluczowe:
nietolerancja kwasu acetylosalicylowego, dieta eliminacyjna, niedobory pokarmowe, suplementacjaAbstrakt
Wstęp: Niepożądane reakcje organizmu na spożywany pokarm i/lub leki są narastającym problemem epidemiologicznym. Nietolerancja kwasu acetylosalicylowego związana jest ze spożyciem niektórych leków oraz żywności zawierającej kwas salicylowy. Osoby nią dotknięte zmuszone są do stosowania diety eliminacyjnej z ograniczeniem spożycia salicylanów. Dieta eliminacyjna może prowadzić do wystąpienia niedoborów składników pokarmowych, dlatego celem pracy było sprawdzenie, czy dieta niskosalicylanowa o różnej kaloryczności (1500, 2000 i 2500 kcal) może stanowić takie zagrożenie.
Materiały i metody: Materiał badawczy stanowiło 30 jadłospisów (po 10 dla każdej kaloryczności) ułożonych przy użyciu dietetycznego programu Dieta 5 rekomendowanego przez Instytut Żywności i Żywienia. Wyliczono średnie zawartości składników pokarmowych i porównano je z obowiązującymi normami żywienia dla osób dorosłych.
Wyniki: Dieta niskosalicylanowa dostarczająca 1500 kcal jest najbardziej niedoborową pod względem zawartości składników pokarmowych zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn. W przypadku kobiet w wieku 19–30 lat niedostateczne spożycie może dotyczyć 6 składników pokarmowych (potas, wapń, jod, witamina D, błonnik pokarmowy, kwas α-linolenowy). U kobiet wieku 31–65 lat dodatkowo w niedoborze może pojawić się magnez. U męż- czyzn w wieku 19–65 lat dieta niskosalicylanowa dostarczająca 1500 kcal może nie pokrywać dziennego zapotrzebowania na 9 składników pokarmowych (już wymienionych oraz witaminy E i C). Natomiast dieta niskosalicylanowa na poziomie 2000 kcal oraz 2500 kcal nie stanowi większego zagrożenia pod względem wystąpienia niedoborów składników pokarmowych.
Wnioski: Długotrwałe stosowanie diety niskokalorycznej na poziomie 1500 kcal stanowi największe zagrożenie występowania niedoborów składników pokarmowych. Wraz ze wzrostem kaloryczności zmniejsza się ilość niedoborowych składników pokarmowych w jadłospisach, ale zbyt wysoka podaż energii może sprzyjać występowaniu nadwagi i otyłości. Podejmując stosowanie diety niskosalicylanowej o obniżonej kaloryczności, należy rozważyć dodatkową suplementację.
Bibliografia
Kupczyk M, Kuna M. Nadwrażliwość na aspirynę i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne – mechanizmy, diagnostyka, terapia. Pneumonol Alergol Pol 2008;76(5):366-77.
Kasper L, Sładek K, Duplaga M, Bochenek G, Liebhart J, Gladysz U, et al. Prevalence of asthma with aspirin hypersensitivity in the adult population of Poland. Allergy 2003;58(10):1064-6.
Hare LG, Woodside JV, Young IS. Dietary salicylates. J Clin Pathol 2003;56:649-50.
Kaczmarski M, Korotkiewicz-Kaczmarska E. Alergia i nietolerancja pokarmowa. Mleko i inne produkty. Kraków: Helpmed; 2013. p. 156.
Kowalski ML, Makowska JS, Blanca M, Bavbek S, Bochenek G, Bousquet J, et al. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – klasyfikacja, rozpoznanie i leczenie: przegląd EAACI/ENDA i GA2LEN/ HANNA. Alerg Astma Immun 2011,16(2):57-70.
Picado C. Aspirin-intolerant astma: role of cyclo-oxygenase enzymes. Allergy 2002;57(Suppl 72):58-60.
Swain A, Dutton S, Truswell A. Salicylates in foods. J Am Diet Assoc 1985;85(8):950-60.
Paterson JR, Srivastava R, Baxter GJ, Graham AB, Lawrence JR. Salicylic acid content of spices and its implications. J Agric Food Chem 2006;54(8):2891-6.
Jarosz M. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Warszawa: Instytut Żywności i Żywienia; 2012.
Drake MT, Clarke BL, Lewiecki EM. The pathophysiology and treatment of osteoporosis. Clin Ther 2015;37(8):1837-50. doi: 10.1016/j. clinthera.2015.06.006.
Brincat M, Gambin J, Brincat M, Calleja-Agius J. The role of vitamin D in osteoporosis. Maturitas 2015;80(3):329-32. doi: 10.1016/j.maturitas.2014.12.018.
Burnier M, Wuerzner G., Bochud M. Salt, blood pressure and cardiovascular risk: what is the most adequate preventive strategy? A Swiss perspective. Front Physiol 2015;6:227. doi: 10.3389/fphys.2015.00227.
Chen X, Guo X, Ma J, Zhang J, Tang J, Yan L, et al.: Urinary sodium or potassium excretion and blood pressure in adults of Shandong province, China: preliminary results of the SMASH project. J Am Soc Hypertens 2015;9(10):754-62. doi: 10.1016/j.jash.2015.07.004.
Rayman MP, Bath SC. The new emergence of iodine deficiency in the UK: consequences for child neurodevelopment. Ann Clin Biochem 2015;52:705-8. doi: 10.1177/0004563215597249.
Zimmermann MB, Galetti V. Iodine intake as a risk factor for thyroid cancer: a comprehensive review of animal and human studies. Thyroid Res. 2015;8:8. doi: 10.1186/s13044-015-0020-8.
Warner TA, Kang JQ, Kennard JA, Harrison FE. Low brain ascorbic acid increases susceptibility to seizures in mouse models of decreased brain ascorbic acidtransport and Alzheimer’s disease. Epilepsy Res 2015; 110:20-5. doi: 10.1016/j.eplepsyres.2014.11.017.
