Reaktywność benzodiazepin a metoda immunoenzymatyczna – problemy interpretacyjne
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.178Słowa kluczowe:
benzodiazepiny, wykrywanie nadużywania leków, testy przesiewowe, badanie surowicy, metoda immunoenzymatycznaAbstrakt
Wstęp: Postęp cywilizacyjny oraz rozwój przemysłu farmaceutycznego spowodowały wzrost nadużywania środków psychoaktywnych. Dlatego też nierzadko spotyka się przypadki przedawkowania oraz zatruć powyższymi związkami. Do jednych z najczęściej zażywanych środków psychoaktywnych należą benzodiazepiny. Jest to grupa leków, które wykazują działanie: uspokajająco-nasenne, przeciwlękowe, rozluźniające mięśnie i przeciwdrgawkowe. Benzodiazepiny stanowią dużą i różnorodną grupę związków (ponad ͙͔ różnych benzodiazepin ma zastosowanie kliniczne), a ich metabolity są aktywne biologicznie. Postęp technologiczny umożliwia stosowanie coraz nowszych i dokładniejszych metod diagnostycznych. Rutynowo stosowaną metodą w laboratoriach toksykologicznych jest metoda immunoenzymatyczna (enzyme multiplied immunoassay technique – EMIT). Technika ta charakteryzuje się prostotą wykonania oraz krótkim czasem analizy. Należy jednak pamiętać, że te zalety niosą za sobą różnego rodzaju konsekwencje, np. w postaci wyników fałszywie dodatnich. Dlatego też tak ważne jest potwierdzenie wyniku metodami konfirmacyjnymi. Celem pracy było zbadanie zjawiska reaktywności wybranych benzodiazepin w teście EMITRtoxTMSerum Benzodiazepines Assay.
Materiały imetody: Przeprowadzono analizę precyzji i dokładności oznaczeń. Przebadano 9 preparatów benzodiazepin (chlordiazepoksyd, estazolam, flurazepam, medazepam, nitrazepam, nordazepam, oksazepam, prazepam, temazepam) metodą EMIT, przy zastosowaniu analizatora V-Twin firmy Siemens. Każdy lek został oznaczony 3-krotnie przy stężeniach: 300 ng/mL, 1000 ng/mL, 2000ng/mL.
Wyniki i wnioski: Podczas przeprowadzonej analizy immunoenzymatycznej (EMIT) stwierdzono, że najwyższą reaktywność uzyskano podczas oznaczania prazepamu, a najniższą podczas oznaczania nitrazepamu oraz medazepamu. Podkreślić należy, że technika ta nie nadaje się do ilościowego oznaczania oksazepamu i temazepamu. Ważnymi parametrami metod analitycznych jest precyzja i dokładność. Najwyższą precyzję uzyskano podczas oznaczania nitrazepamu, a najniższą podczas oznaczania prazepamu. Natomiast przy wyznaczaniu dokładności pomiaru stwierdzono, że najwyższą dokładność uzyskano podczas oznaczania prazepamu, a najniższą podczas oznaczania nitrazepamu.
Bibliografia
Kolbarska A. Konsumpcja substancji psychoaktywnych przez młodzież szkolną. Poradnia internetowa dla osób zagrożonych uzależnieniem od narkotyków, uzależnionych i ich bliskich. Narkomania.org.pl; 2013. http://www.narkomania.org.pl/czytelnia/konsumpcja-substancjipsychoaktywnych-przez-mlodziez-szkolna (5.03.2014).
Sierosławski J. Problem narkotyków i narkomanii w Polsce. Rozmiary i trendy zjawiska. Narkomania.org.pl; 2015. http://www.narkomania. org.pl/czytelnia/pro blem-narkotykow-narkomanii-polsce-rozmiarytrendy-zjawiska (5.03.2014).
Lader M. Benzodiazepines revisited – will we ever learn? Addiction 2011;106:2086-109.
Kostowski W. Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Tom 2. 3rd ed. Warszawa: Wydawnictwo Medyczne; 2003. p. 93-101.
Tan KR, Brown M, Labouèbe G, Yvon C, Creton C, Fritschy JM, et al. Neural bases for addictive properties of benzodiazepines. Nature 2010;463:769-74.
Brandys J. Toksykologia – wybrane zagadnienia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego; 1999. p. 34-66.
Adamowicz P. Analiza toksykologiczna w sprawach o ułatwienie dokonania zgwałcenia przez podanie środka farmakologicznego. Probl Krym 2005;248:26-30.
Adamowicz P, Kała M. Simultaneous screening for and determination of 128 date-rape drugs in urine by gas chromatography-electron ionizationmass spectrometry. Forensic Sci Int 2010;198:39-45.
Kała M. Problemy toksykologa analityka w dobie technik sprzężonych. Problems Forensic Sci 2008;75:228-46.
Wachowiak R. Ocena toksykologiczna metod diagnostycznych stosowanych w zatruciach środkami psychoaktywnymi. Przegl Lek 2001;58:215-9.
Pesce AJ, Mikel C, Rosenthal M, West C. Therapeutic monitoring of benzodiazepines in the management of pain: Current limitations of point of care immunoassays suggest testing by mass spectrometry to assure accuracy and improve patient safety. Clin Chim Acta 2012;413:1199-202.
Huang W, Moodyt DE. Immunoassay detection of benzodiazepines and benzodiazepine metabolites in blood. J Anal Toxicol 1995;19:333-42.
Huang W, Moodyt DE, Andrenyak DM, Rollins DE. Immunoassay detection of nordiazepam, triazolam, lorazepam, and alprazolam in blood. J Anal Toxicol 1993;17:365-9.
Bertol E, Vaiano F, Furlanetto S, Mari F. Cross-reactivities and structure reactivity realtionships of six benzodiazepines to EMIT immunoassay. J Pharm Biomed Anal 2013;84:168-72.