Środki działające podobnie do alkoholu a aspekty bezpieczeństwa w ruchu drogowym na terenie Pomorza Zachodniego*

Barbara Potocka-Banaś, Michał Wojtyś, Tomasz Banaś, Urszula Semeniuk, Krzysztof Borowiak

Abstrakt


ABSTRAKT

Wstęp: Komunikacja motoryzacyjna obecnie jest podstawą sprawnego funkcjonowania społeczeństwa. Niebagatelny wpływ na jej działanie ma bezpieczeństwo, które jest zależne odwielu czynników, jak stan nawierzchni, pogoda czy przepisy ruchu drogowego. Podkreślić należy, że bezpieczeństwo na drogach zależy jednak przede wszystkim od sprawności psychofizycznej kierującego.

W pracy przedstawiono środki działające podobnie do alkoholu wykrywane we krwi kierowców. Celem pracy była analiza statystyczna danych uzyskanych na podstawie badań krwi zabezpieczonej od kierowców w latach 2011–2015 na terenie województwa zachodniopomorskiego w kierunku obecności środków działających podobnie do alkoholu.

Materiały i metody: Przeanalizowano 3069 ekspertyz wykonanych w latach 2011–2015 w Zakładzie Toksykologii Klinicznej i Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego wSzczecinie.


Wyniki: Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono we krwi kierowców obecność środków działających podobnie do alkoholu, jak: 9delta-tetrahydrokannabinol (9ΔTHC), amfetamina, metamfetamina, 3,4-metylenodioksymetamfetamina, kokaina, opiaty i benzodiazepiny. Ponadto w latach 2011–2015 stale wzrastał odsetek kierowców, w próbkach krwi których stwierdzono obecność środków działających podobnie do alkoholu, wraz z jednoczesnym wzrostem procentowym liczby uczestników ruchu drogowego będących pod wpływem wykrytej substancji. Przeprowadzona analiza wykazała, że w omawianym okresie obecność 9ΔTHC we krwi kierowców stopniowo malała z początkowych 80,45% do 44,13% w ostatnim ocenianym roku. Natomiast w tym samym czasie wzrósł odsetek kierowców, u których stwierdzono obecność amfetaminy z 16,43% do 46,85% – była to najczęściej wykrywana substancja psychoaktywna w 2015 r.

Wnioski: W badanym okresie w odróżnieniu od liczby kierowców, u których wykryto amfetaminę oraz 9ΔTHC, odsetek uczestników ruchu drogowego, we krwi których stwierdzono obecność opiatów, kokainy oraz benzodiazepin, znajdował się na stałym, względnie niskim poziomie (łącznie 5,24%).


Słowa kluczowe


bezpieczeństwo w ruchu drogowym; środki działające podobnie do alkoholu

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 lipca 2014 r.

Drabek M, Andrysz A. Wpływ zażywania marihuany i amfetaminy (oraz jej pochodnych) na prowadzenie pojazdów na podstawie wyników badań symulatorowych. Med Pr 2011;62(5):551-63.

Gołembiowska K, Jurczak A, Kaminska K, Noworyta-Sokołowska K, Gorska A. Effect of some psychoactive drugs used as ‘Legal Highs’ on brain neurotransmitters. Neurotox Res 2016;29(3):394-407. doi: 10.1007/s12640-015-9569-1.

Starmer GA, Vine JH, Watson TR. A co-ordinated approach to the drugs and traffic safety problem. Int J Psychopharm 1988;3(1):35-53.

Zacny JP, Virus RM, Woolverton WL. Tolerance and cross-tolerance to 3,4-methylenedioxymethamphetamine (MDMA), melhamphetamine and methylenedio-xyamphetamine. Pharmacol Biochem Behav 1990;35(3):637-42.

Janus T, Machoy-Mokrzyńska A, Borowiak K. Genetic and molecular aspects of addiction with tetrahydrocannabinol. In: Preedy V, editor. Handbook of Cannabis and related pathologies. London: Faculty of Life Science and Medicine, King’s Collegue; 2017. p. 713-21.

Potocka-Banaś B, Borowiak B, Janus T, Dembińska T, Rak A. Oznaczenie kokainy i jej metabolitów w surowicy krwi metodą chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią masową (LC-MS/MS). Diagn Lab 2016;52(2):85-94.

Borowiak K, Potocka B, Sajdak R. Monitorowanie środków stosowanych w premedykacji i analgezji pooperacyjnej u pacjentów chirurgicznych – luksus czy potrzeba? Anest Intens Ter 2002;34(1):9-13.

Potocka-Banaś B, Dembińska T, Borowiak K. Ocena wydajności różnych metod izolacji wybranych pochodnych benzodiazepiny z krwi pełnej i surowicy krwi ludzkiej oraz zjawisko ich reaktywności w metodzie immunoenzymatycznej. Diagn Lab 2016;52(2):107-114.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.491

Copyright (c) 2018 Barbara Potocka-Banaś, Michał Wojtyś, Tomasz Banaś, Urszula Semeniuk, Krzysztof Borowiak

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/