Wpływ objawów choroby na jakość życia osób ze stwardnieniem rozsianym*

Alicja Jeżuchowska

Abstrakt


ABSTRAKT

Wstęp: Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, zwykle pojawiającą się ok. 20.–40. r.ż., w której dochodzi do demielinizacji ośrodkowego układu nerwowego.

Materiały i metody: Po nawiązaniu współpracy z 5 oddziałami Polskiego Towarzystwa Stwardnienia Rozsianego w Polsce oraz z Centrum Rehabilitacji w Krakowie uzyskano 179 kwestionariuszy od osób chorych na stwardnienie rozsiane. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego oraz standaryzowany kwestionariusz jakości życia Short form 36.

Wyniki: Najliczniejszą grupę (72,63%) tworzyły osoby płci żeńskiej, średni czas trwania choroby wynosił 13,18 lat, najniżej została oceniona jakość życia w domenie funkcjonowania społecznego (3,23 ±2,0 pkt), odczuwania bólu (4,44 ±2,7 pkt) oraz ograniczenia wynikającego ze stanu emocjonalnego (8,02 ±6,8 pkt). Wykazano statystycznie istotną korelację między wiekiem, płcią a czasem trwania choroby (p < 0,05) w wybranych domenach i wymiarach. Wyniki analizy wykazały statystycznie istotne korelacje między występującymi objawami choroby a oceną jakości życia w poszczególnych kategoriach i wymiarach (p < 0,05).

Wnioski: 1. Ocena jakości życia przez pacjentów ze stwardnieniem rozsianym w poszczególnych domenach jest bardzo zróżnicowana, najniżej oceniana domena dotyczy kontaktów społecznych, najwyżej – funkcjonowania fizycznego i wymiaru fizycznego. 2. Osoby starsze oraz dłużej chorujące na stwardnienie rozsiane oceniały gorzej swoją jakość życia od osób młodszych i krócej chorujących. Dotyczy to głównie domeny funkcjonowania fizycznego oraz wymiaru fizycznego. Prawdopodobnie wynika to z procesu choroby i dostosowania się do zmieniających się warunków dyktowanych przez postępujące schorzenie. 3. Nasilenie objawów chorobowych u osób ze stwardnieniem rozsianym wiąże się jednocześnie z obniżeniem jakości życia tych osób.


Słowa kluczowe


stwardnienie rozsiane; jakość życia; jakość funkcjonowania; oddziaływanie choroby

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Solaro C, Trabucco E, Messmer Uccelli M. Pain and multiple sclerosis: pathophysiology and treatment. Curr Neurol Neurosci Rep 2013;13(1):320. doi: 10.1007/s11910-012-0320-5.

Khaled M, Koriem M. Multiple sclerosis: New insights and trends. Asian Pac J Trop Biomed 2016;6(5):429-44.

Kister I, Bacon TE, Chamot E, Salter AR, Cutter G, Kalina J, et al. Natural history of multiple sclerosis symptoms. Int J MS Care 2013;15(3):146-56. doi: 10.7224/1537-2073.2012-053.

Tullman M. Overview of the epidemiology, diagnosis, and disease progression associated with multiple sclerosis. Am J Manag Care 2013;19:15-20.

Guzik A, Kwolek A. Częstość występowania i rozmieszczenia stwardnienia rozsianego w Polsce i na świecie. Prz Med Uniw Rzesz Inst Leków 2015;1:55-62.

Tylka J, Piotrowicz R. Kwestionariusz oceny jakości życia SF-36 – wersja polska. Kardiol Pol 2009;67(10):1166-9.

Drewniak A, Śliwka A. Ocena jakości życia oraz stanu funkcjonalnego chorych na stwardnienie rozsiane. Rehabil Med 2013;17(2):11-7.

Karakiewicz B, Stala C, Grochans E, Rotter I, Mroczek B, Zaremba-Pechmann L, et al. Ocena wpływu wybranych czynników socjodemograficznych na jakość życia osób chorujących na stwardnienie rozsiane. Ann Acad Med Stetin 2010;56(3):107-12.

Miller A, Dishon S. Health-related quality of life in multiple sclerosis: the impact of disability, gender and employment status. Qual Life 2006;15(2):259-71. doi: 10.1007/s11136-005-0891-6.

Kossakowska M. Standaryzacja polskiej wersji Kwestionariusza do Oceny Jakości Życia w Stwardnieniu Rozsianym (FAMS). Psychologia Jakości Życia 2004;3(1):61-80.

Mickiewicz P, Garczyński W. Możliwości funkcjonalne chorych na stwardnienie rozsiane w zależności od czasu trwania choroby. J Education Health Sport 2016;6(9):757-71.

Lew-Starowicz M, Rola R. Jakość życia seksualnego u kobiet chorujących na stwardnienie rozsiane. Prz Menopauz 2012;5:381-7.

Rzeszutko E, Rolińska A. Radzenie sobie ze stresem u chorych na stwardnienie rozsiane. Curr Probl Psychiatry 2011;12(3):293-300.

Kossakowska M. Strategie radzenia sobie z chorobą przewlekłą w stwardnieniu rozsianym. Post Psychiatr Neurol 2008;17(1):15-21.

Klevan G, Jacobsen C, Aarseth J, Myhr K, Nyland H, Glad S, et al. Health related quality of life in patients recently diagnosed with multiple sclerosis. Acta Neurol Scand 2013;129(1):21-6. doi: 10.1111/ane.12142.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.486

Copyright (c) 2018 Alicja Jeżuchowska

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/