Klauzula sumienia realizowana w prawie zawodów medycznych w Polsce w kontekście realizacji Europejskiej konwencji praw człowieka

Iwona Radlińska, Marcin Kolwitz

Abstrakt


STRESZCZENIE

Wolność sumienia i wyznania nazywana jest w prawodawstwie także klauzulą sumienia. Jest częścią przyrodzonych i niezbywalnych każdemu człowiekowi wolności i praw, które jako podstawowa zasada funkcjonująca w demokratycznych państwach prawnych chronione są przez konstytucje. Na poziomie międzynarodowym najbardziej powszechnym aktem prawnym dotyczącym tego zagadnienia jest Europejska konwencja praw człowieka (EKPC) z 4 listopada 1950 r., której stroną jest Polska. Na mocy art. 9 EKPC Polska zobowiązała się do ochrony wolności myśli, sumienia i wyznania każdej osoby podlegającej jej jurysdykcji, w tym zawodom medycznym. W szczególny sposób powinna być chroniona wolność sumienia lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych, gdyż klauzula sumienia jest wpisana w prawo regulujące wykonywanie tych zawodów w Polsce.

Słowa kluczowe


klauzula sumienia; Europejska konwencja praw człowieka; wolności i prawa; aborcja; zawody medyczne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483 z późn. zm.

Prawo Konstytucyjne. Ed. Z. Witkowski. Wyd. TNOiK, Toruń 2013, 63–64.

Janyga W.: Wolność sumienia i wyznania wobec wyzwań pluralizmu religijnego (na tle wyroku Federalnego Sądu Konstytucyjnego Niemiec z 24 IX 2003r.). Państwo i Prawo. 2004 (10), 84.

Pietrzak M.: Demokratyczne świeckie państwo prawa. Liber, Warszawa 1999, 80.

Nawrot O.: Klauzula sumienia w zawodach medycznych w świetle standardów Rady Europy. Zeszyty Prawnicze. Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejm. 2012, 3 (35), 11–29.

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Komentarz do artykułów 1–18, t. I. Ed: L. Garlicki. Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2010, 55.

Murdoch J.: Ochrona prawa do wolności myśli, sumienia i wyznania w EKPCiPW. Podręcznik praw człowieka Rady Europy. Rada Europy, Strasburg 2012, 18–23.

Nowicki M.A.: Wokół konwencji europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji praw człowieka. Lex a Wolters Kluwer bussines, Warszawa 2013, http://www.profinfo.pl/img/401/pdf40154306_4.pdf (03.01.2015).

Wyrok ETSC z 25 maja 1993 r. (sprawa Kokinakis przeciwko Grecji, nr 14307/88).

Wiśniewski A.: Koncepcja marginesu oceny w orzecznictwie Europejskiego Trybunału praw człowieka, Gdańsk 2008.

Orzeczenie ETPC z 7 lipca 2011 r. w sprawie Bayatyan v. Armenia nr 23459/03.

Orzeczenie ETPC z 18 lutego 1993r., skarga nr 20747/92.

Decyzja ETPC z 2 listopada 2001 r., skarga nr 49853/99.

Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Dz. U. 1997 nr 28 poz. 152 z późn. zm.

Wyrok ETPC z 28 listopada 2011 r., skarga nr 27617/04.

Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Dz. U. z 2011 r., Nr 174, poz. 1039.

Jarmoluk P., Ikwanty K., Durak K., Tetych J.: Klauzula sumienia w praktyce pielęgniarki, w: Lubelski Kongres Studenckich Kół Naukowych Tygiel 2009 – czyli jak rozwijać naukę? Lublin, 23–24 września 2009. Eds: J. Caban, M. Szala M. Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, Lublin 2009.

Dobrowolska B., Cegiełko P.: Instytucja klauzuli sumienia w zawodzie pielęgniarki i położnej. www.ptb.org.pl/pdf/dobrowolska_cegielko_klauzula_1.pdf‎ (03.01.2015).

Wyrok ETPCz z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie nr 27617/04, R.R. vs. Polska.

Kodeks etyki lekarskiej – art. 31.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. Dz. U. 1997 r. Nr 88, poz. 553.

Sprawa Pretty przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, 29 kwietnia 2002 r. gdzie uznano, że opinia na temat eutanazji nie stanowi przekonań religijnych czy filozoficznych, ale jest wyrazem wewnętrznej autonomii jednostki rozpatrywanej z art. 8 konwencji europejskiej – prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Dz. U. z 1993 r. Nr 17, poz. 78.

Orzeczenie Sądu Najwyższego (PL) z 6 maja 2010 r. (II CSK 580/09).

Sprawa R.R. przeciwko Polsce nr 27617/04, orzeczenie z 26 maja 2011 r. – zadośćuczynienie za doznaną krzywdę zsądzono w wysokości 45 000 euro za złamanie art. 3 Konwencji – nieludzkie i poniżające trakto­wanie.

Art. 9 ust. 2 Ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417).

Decyzja ETPC z 6 września 1989 r., skarga nr 12242/86, wyrok z 20 października 2009 r.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.433

Copyright (c) 2018 Iwona Radlińska, Marcin Kolwitz

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/