Ocena wiedzy studentów farmacji w zakresie profilaktyki chorób układu krążenia. Część 2. Wiedza w zakresie prewencji wtórnej

Aneta Ostróżka-Cieślik, Beata Sarecka-Hujar, Andrzej Jankowski

Abstrakt


ABSTRAKT

Wstęp: Prewencja wtórna pozwala zmniejszyć odsetek umieralności z powodu chorób układu krążenia (ChUK). Kluczową rolę w tym zakresie odgrywa promocja zdrowia i kampanie profilaktyczne. Farmaceuci w myśl założeń „Dobrej Praktyki Farmaceutycznej” powinni być w nie czynnie zaangażowani.

Zweryfikowano wiedzę studentów kierunku farmacja na temat zachowań prewencyjnych chorób sercowo-naczyniowych, znajomości norm ciśnienia tętniczego krwi i badań biochemicznych oraz ich wpływu na ryzyko wystąpienia ChUK. Zbadano także świadomość edukacyjnej roli farmaceuty w propagowaniu pro­zdrowotnego stylu życia pacjentów oraz doradztwie w zakresie zapobiegania ChUK.

Materiały i metody: Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego, wykorzystując autorski kwestionariusz ankiety, który wypełniło 156 studentów (123 kobiety i 33 mężczyzn) III i IV roku kierunku farmacja Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Wyniki: Badania profilaktyczne raz w roku wykonuje 11% kobiet oraz 3% mężczyzn. W ogóle badań profilaktycznych w kierunku ChUK nie wykonuje 37% kobiet oraz 39% mężczyzn. Prawidłową wartość ciśnienia tętniczego krwi podało 94% kobiet i 97% mężczyzn. Prawidłowe stężenie glukozy w osoczu krwi zna 77% kobiet oraz 58% mężczyzn. Prawidłowe stężenie cholesterolu całkowitego podało 43% kobiet i 42% mężczyzn. Ankietowani byli zdania, że magister farmacji powinien doradzać pacjentowi w zakresie zapobiegania ChUK (99% kobiet i 100% mężczyzn). Poddanie się badaniom profilaktycznym sugerowałoby pacjentom 82% kobiet i 82% mężczyzn, a wizytę u lekarza zaleciłoby 65% kobiet i 58% mężczyzn. Stwierdzenie, że magister farmacji w świetle obowiązujących przepisów może doradzać pacjentowi w zakresie zapobiegania ChUK, uznało 81% kobiet i 79% mężczyzn.

Wnioski: Otrzymane wyniki sugerują, że wiedza o prewencji chorób sercowo-naczyniowych powinna być stale poszerzana w grupie studentów farmacji, a kształtowanie postaw pro­zdrowotnych należałoby uwzględnić również w edukacji szkół wyższych.

Słowa kluczowe


choroby układu krążenia; prewencja; rola farmaceuty

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Cierniak-Piotrowska M, Marciniak G, Stańczak J. Statystyka zgonów i umieralności z powodu chorób układu krążenia. In: Strzelecki Z, Szymborski J, editors. Zachorowalność i umieralność na choroby układu krążenia a sytuacja demograficzna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Rządowa Rada Ludnościowa; 2015. p. 46-79.

Ulatowska-Szostak E. Udział aptek w działaniach z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia w opiniach wybranej grupy pacjentów. Probl Hig Epidemiol 2008;89(2):269-74.

Piepoli MF, Hoes AW, Agewall S, Albus C, Brotons C, Catapano AL, et al. Wytyczne ESC dotyczące prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego w praktyce klinicznej w 2016 roku. Kardiol Pol 2016;74(9):821-936.

Wyka J. Stan odżywienia ludzi po 60. roku życia w aspekcie uwarunkowań żywieniowych, zdrowotnych, środowiskowych i socjodemograficznych. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu; 2009.

Siński M, Lewandowski J. Rozpoznanie nadciśnienia tętniczego. Przew Lek 2007;8:10-15.

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2016. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetol Klin 2016;5(Supl. A):A1-A75.

Stępińska J, Solnica B, Kulpa J, Jankowski P, Kalarus Z, Opolski G, et al. Konieczność ujednolicenia wartości docelowych wyników badań lipidowych w medycznych laboratoriach diagnostycznych w Polsce. Diagn Lab 2012;12:473-4.

Tomasik T. Prewencja chorób układu krążenia w podstawowej opiece zdrowotnej. Zdr Publiczne Zarz 2014;12(4):338-51.

Kleszczewska E, Kleszczewski T, Łogwiniuk K, Szpakow A, Boyko O. Stosunek do badań profilaktycznych studentów z wybranych uczelni wyższych z Suwałk, Grodna i Lwowa. Część I. Choroba niedokrwienna serca. Hygeia Public Health 2014;49(3):458-65.

Ambroziak M, Budaj A. Choroba wieńcowa w młodym wieku. Strategie wczesnej prewencji pierwotnej. Post Nauk Med 2015;28(11B):47-50.

Krzych Ł, Kowalska M, Zejda JE. Czynniki ryzyka i częstość nadciśnienia tętniczego u młodych osób dorosłych. Arterial Hypertens 2006;10(2):136-41.

Bieżanowska-Kopeć R, Leszczyńska T, Kopeć A. Suplementacja diety studentów wyższych uczelni województwa małopolskiego witaminami i/lub składnikami mineralnymi. Żywn Nauka Technol Jakość 2010;4(71):132-40.

Krejpcio Z, Staniek H, Chmielewska A. Ocena powszechności spożycia suplementów diety w wybranych grupach studentów. Probl Hig Epidemiol 2013;94(3):622-5.

Lebiedzińska A, Szpakow A, Hinc A, Filon J, Szefer P, Karczewski J. Suplementacja witaminami i biopierwiastkami diety studentów polskich i białoruskich (Gdańsk, Grodno, Białystok). Żyw Człow 2009;36:55-60.

Jeżewska-Zychowicz M. Stosowanie suplementów wśród młodzieży z uwzględnieniem kontroli ich stosowania. Żyw Człow 2007;1(2):481-5.

Lenart A, Mosio J, Knap K, Dziad D, Adamik K, Olszowska M. Wpływ znajomości czynników ryzyka sercowo-naczyniowego na styl życia studentów I i VI roku kierunku lekarskiego. Przegl Lek 2014;7:389-93.

Zawadzki M, Poręba R, Gać P, Lewczuk K, Pawlas K, Andrzejak R. Wiedza studentów uczelni Wrocławia na temat nadciśnienia tętniczego. Arterial Hypertens 2007;11(5):418-27.

Zdrojewski T. Nadciśnienie tętnicze w Polsce. Terapia 2002;7/8:4-7.

Santschi V, Chiolero A, Burnand B, Colosimo AL, Paradis G. Impact of pharmacist care in the management of cardiovascular disease risk factors: a systematic review and meta-analysis of randomized trials. Arch Intern Med 2011;171:1441-53.

Miller WR, Stephen R, Butler CC. Wywiad motywujący w opiece zdrowotnej. Jak pomóc pacjentom w zmianie złych nawyków i ryzykownych zachowań. Warszawa: Wydawnictwo SWPS; 2010.

Dworakowska A. Wywiad motywujący w praktyce aptekarza. Jak farmaceuta może wspierać pacjenta w prozdrowotnej zmianie? Farm Pol 2017;73(1):50-4.

Yamaguchi H. Roles of cardiology pharmacists. Yakugaku Zasshi 2016;136(8):1121-3.

Zdrojewski T, Ignaszewska-Wyrzykowska A, Wierucki Ł, Januszko W, Szpajer M, Krupa-Wojciechowska B, et al. Modelowy projekt prewencji chorób układu krążenia na przykładzie doświadczeń Programu Sopkard. Chor Ser Naczyń 2004;1(2):115-29.




DOI: http://dx.doi.org/10.21164/pomjlifesci.415

Copyright (c) 2018 Aneta Ostróżka-Cieślik, Beata Sarecka-Hujar, Andrzej Jankowski

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/