Analiza stopnia realizacji oczekiwań pacjentów z chorobą nowotworową wobec lekarzy

Anna Kornaś, Barbara Bętkowska-Korpała

Abstrakt


ABSTRAKT

Wstęp: Chorzy leczeni onkologicznie są grupą wymagającą komplementarnej, wielospecjalistycznej opieki medycznej oraz zapewnienia wsparcia. Poznanie oczekiwań pacjentów względem personelu medycznego stanowi jeden z elementów holistycznej opieki.

Głównym celem badania była analiza oczekiwań pacjentów z chorobą nowotworową wobec lekarzy. Oczekiwania oceniono na dwóch płaszczyznach – oczekiwań obecnie realizowanych oraz oczekiwań idealnych.

Materiały i metody: Do badania zakwalifikowano 107 pacjentów leczonych z powodu choroby nowotworowej. Chemioterapię otrzymywało 53 chorych, natomiast 54 leczono radioterapią. Badanie miało charakter przekrojowy. Narzędziem badawczym był ustrukturyzowany kwestionariusz zawierający informacje o danych socjodemograficznych, informację o chorobach nowotworowych w najbliższej rodzinie oraz test oczekiwań opracowany przez Goldzweiga i wsp.

Wyniki: W ocenie pacjentów oczekiwaniami obecnie realizowanymi przez lekarzy w najwyższym stopniu były czynności ekspresyjne – możliwości zaufania lekarzowi (45% chorych) oraz możliwości swobodnej rozmowy (44%). Do oczekiwań idealnych, deklarowanych wnajwyższym stopniu, należała możliwość zaufania lekarzowi (67%) oraz objaśniania planów leczenia (63%). Ponadto w ocenie oczekiwań idealnych, metodą analizy skupień, wyodrębniono dwie grupy. Pierwszą grupę stanowili chorzy deklarujący wyższy poziom oczekiwań (n = 47), natomiast drugą grupę pacjenci z niższymi oczekiwaniami w stosunku do lekarzy (n = 53). Wyższy poziom oczekiwań istotnie częściej deklarowały kobiety, które stanowiły 62,5% badanych w pierwszej grupie (p = 0,003). Obserwowano istotną, monotoniczną zależność pomiędzy poziomem wykształcenia a większymi oczekiwaniami (p = 0,02).

Wnioski: Pacjenci leczeni onkologicznie oczekują od lekarzy relacji zapewniającej im wsparcie emocjonalne oraz pełne informowanie na temat choroby i prowadzonego leczenia. Największe oczekiwania deklarują kobiety oraz osoby obu płci z wyższym wykształceniem.


Słowa kluczowe


oczekiwania pacjentów; relacja lekarz–pacjent; pacjent onkologiczny

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ware JE Jr, Snyder MK, Wright WR, Davies AR. Defining and measuring patient satisfaction with medical care. Eval Program Plann 1983;6:247-63.

Licina P, Johnston M, Ewing L, Mark P. Patient expectations, outcomes and satisfaction: related, relevant or redundant? Evid Based Spine Care J 2012;3(4):13-9. doi: 10.1055/s-0032-1328138.

Kurpas D, Steciwko A. Satysfakcja pacjenta jako główny wskaźnik poziomu jakości podstawowej opieki zdrowotnej. Przegl Lek 2005;62(12):1546-51.

Izrael J. Socjopsychiczne środowisko szpitala. In: Sokołowska M, editor. Badania socjologiczne w medycynie. Warszawa: Książka i Wiedza; 1969.

Korsch BM, Gozzi EK, Francis V. Gaps in doctor–patient communication. Doctor–patient interaction and patient satisfaction. Pediatrics 1968;42(5):855-71.

Bętkowska-Korpała B, Gierowski JK. Psychologia lekarska a profesjonalny kontakt lekarza z pacjentem. In: Bętkowska-Korpała B, Gierowski JK, editors.

Psychologia lekarska w leczeniu chorych somatycznie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego; 2007. p. 7-15.

Bowling A, Rowe G, Lambert N, Waddington M, Mahtani KR, Kenten C, et al. The measurement of patients’ expectations for health care: a review and psychometric testing of a measure of patients expectations. Health Technol Assess 2012;16(30): i-xii,1-509. doi: 10.3310/hta16300.

Kornaś A, Bętkowska-Korpała B. Oczekiwania pacjentów onkologicznych wobec lekarzy. Przegl Lek 2016;73(11):841-4.

Goldzweig G, Meirovitz A, Hubert A, Brenner B, Walach N, Perry S, et al. Meeting expectations of patients with cancer: relationship between patient satisfaction, depression, and coping. J Clin Oncol 2010;28(9):1560-5.

Goldzweig G, Abramovitch A, Brenner B, Perry S, Peretz T, Baider L, et al. Expectations and level of satisfaction of patients and their physicians: concordance and discrepancies. Psychosomatics 2015;50(5):521-9.

Chiu T, Fang D, Chen J, Wang Y, Jeris C. A robust and scalable clustering algorithm for mixed type attributes in large database environment. In: Proc 2001 Int Conf on Knowledge Discovery and Data Mining (KDD’01). San Francisco (CA); 2001. p 263-8.

Agresti A. An introduction to categorical data analysis. 2nd ed. John Wiley & Sons; 2007. doi: 10.1002/0470114754.

Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego; 2001.

Zieniuk A. Oczekiwania pacjenta onkologicznego wobec personelu medycznego. Psychoonkologia 2009;1-2:17-27.

Cieślak K, Pawlukiewicz M, Gołąb D, Konys M, Kuśnierkiewicz M, Kleka P. Styles of coping with stress of cancer in patients treated with radiotherapy and expectations towards medical staff – Practical implications. Rep Pract Oncol Radiother 2013;18(2):61-6. doi: 10.1016/j.rpor.2012.10.006.

Cramer JA. Effect of partial compliance on cardiovascular medication effectiveness. Heart 2002;88(2):203-6.

Britten N, Stevenson FA, Barry CA, Barber N, Bradley CP. Misunderstandings in prescribing decisions in general practice: qualitative study. BMJ 2000;320(7233):484-8.




DOI: http://dx.doi.org/10.21164/pomjlifesci.320

Copyright (c) 2017 Anna Kornaś, Barbara Bętkowska-Korpała

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/