Stężenie selenu w narządach i tkankach psa domowego (Canis lupus familiaris) z terenu północno-zachodniej Polski

Karolina Kot, Justyna Piekara, Danuta Kosik-Bogacka, Natalia Łanocha-Arendarczyk, Halina Budis, Bogumiła Pilarczyk, Agnieszka Tomza-Marciniak, Żaneta Ciosek, Elżbieta Kalisińska

Abstrakt


Wstęp: Selen (Se) jest składnikiem enzymów oksydoredukcyjnych i cytochromów. Wpływa również na wzrost i proliferację komórek oraz jest niezbędny doprawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego. Celem badań było oznaczenie stężenia selenu w wątrobie, nerkach, płucach, sercu i tkance mięśniowej psa domowego (Canis lupus familiaris) z terenu północno-zachodniej Polski.

Materiały i metody: Próbki narządów i tkanek pobrano od 15 psów w wieku od 1 miesiąca do 17 lat. Dieta zwierząt była podobna do diety człowieka, z niewielką ilością komercyjnej karmy. Stężenia selenu były oznaczane metodą spektrofluorymetryczną.


Wyniki: Największe średnie stężenie Se u badanych psów stwierdzono w nerkach (0,57 ±0,42 mg/kg mokrej masy – m.m.), a najmniejsze w mięśniach (0,11 ±0,09 mg/kg m.m.). Średnie stężenie Se w badanych narządach i tkankach psów można ułożyć w następujący szereg: nerki>wątroba>płuca>serce>mięśnie.

Wnioski: U 75% badanych psów wartości stężenia Se w badanych materiałach znajdowały się poniżej optymalnego poziomu, co świadczy o niedoborze Se. Wyniki sądowodem na to, że dieta psów bardzo podobna do diety ludzkiej nie jest wystarczająca dla optymalnego poziomu Se w organizmach zwierząt.


Słowa kluczowe


selen; pies domowy; Polska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Karwacka A, Dullin P, Galbas M. The effects of selenium deficiency in animals. Postępy Biochem 2014;60(3):365-70.

Kuczyńska J, Biziuk M. Selenium biochemistry and its monitoring in biological samples. Ecol Chem Engin 2007;14:47-65.

Niedzielski P, Siepak M, Siepak J. Occurrence and contents of arsenic, antimony and selenium in waters and other elements of the environment. Rocz Ochr Srod 2000;2:317-40.

Seńczuk W. Toksykologia współczesna. Warszawa: PZWL; 2006.

Kabata-Pendias A, Pendias H. Biogeochemia pierwiastków śladowych. Warszawa: PWN; 1993.

Mehdi Y, Hornick JL, Istasse L, Dufrasne I. Selenium in the environment, metabolism and involvement in body functions. Molecules 2013;18(3):3292-311. doi:10.3390/molecules18033292.

Zwolak I, Zaporowska H. The role of selenium and some Se-proteins in human organism. Ann UMCS Sect D 2005;60:457-60.

Balicka-Ramisz A, Pilarczyk B, Ramisz A, Pilarczyk R, Nader K. Selenium concentrations in the liver, kidneys, and muscles in silver fox (Vulpes vulpes). Bull Vet Inst Pulawy 2010;54:256-67.

Ralston NV, Raymond LJ. Dietary selenium’s protective effects against methylmercury toxicity. Toxicology 2010;278(1):112-23. doi: 10.1016/j.tox.2010.06.004.

Pilarczyk B, Pilarczyk R, Tomza-Marciniak A, Hendzel D, Bąkowska M, Stankiewicz T. Evaluation of selenium status and its distribution in organs of free living foxes (Vulpes vulpes) from an Se deficient area. Pol J Vet Sci 2011;14(3):453-7. doi: 10.2478/v10181-011-0067-y.

Prestrud P, Norheim G, Sivertsen T, Daae HL. Levels of toxic and essential elements in arctic fox in Svalbard. Polar Biol 1994;14(3):155-9. doi: 10.1007/BF00240520.

Hoekstra PF, Braune BM, Elkin B, Armstrong FA, Muir DC: Concentrations of selected essential and non-essential elements in arctic fox (Alopex lagopus) and wolverines (Gulo gulo) from the Canadian Arctic. Sci Total Environ 2003;309(1-3):81-92.

Millán J, Mateo R, Taggart MA, Lopez-Bao JV, Viota M, Monsalve L, et al. Levels of heavy metals and metalloids in critically endangered Iberian lynx and other wild carnivores from Southern Spain. Sci Total Environ 2008;399(1-3):193-201. doi: 10.1016/j.scitotenv.2008.03.038.

Golubkina NA, Kovalsky YG, Senkevich OA. Selenium content in muscle tissue of wildlife in Khabarovsk Territory. Russ Agric Sci 2011;37:419-22.

Paßlack N, Mainzer B, Lahrssen-Wiederholt M, Schafft H, Palavinskas R, Breithaupt A, et al. Concentrations of strontium, barium, cadmium, copper, zinc, manganese, chromium, antimony, selenium, and lead in the liver and kidneys of dogs according to age, gender, and the occurrence of chronic kidney disease. J Vet Sci 2015;16:57-66. doi: 10.4142/jvs.2015.16.1.57.

Beck AM. Dogs. Zoonoses and Public Health. Cambridge: CABI Publishing; 2001.

Lindblad-Toh K, Wade CM, Mikkelsen TS, Karlsson EK, Jaffe DB, Kamal M, et al. Genome sequence, comparative analysis and haplotype structure of the domestic dog. Nature 2005;438:803-19. doi: 10.1038/nature04338.

Todd SE, Thomas DG, Bosch G, Hendriks WH. Selenium status in adult cats and dogs fed high levels of dietary inorganic and organic selenium. J Anim Sci 2012;90(8):2549-55. doi: 10.2527/jas.2011-3911.

Weissman SH, Cuddihy RG, Medinsky MA. Absorption, distribution, and retention of inhaled selenious acid and selenium metal aerosols in beagle dogs. Toxicol Appl Pharmacol 1983;67(3):331-7.

Puls R. Mineral levels in animal health: diagnostic data. 2nd ed. Clearbrook: British Columbia; 1994. p 356.

van Vleet JF. Experimentally induced vitamin E-selenium deficiency in the growing dog. J Am Vet Med Assoc 1975;166(8):769-74.

López-Alonso M, Miranda M, Garcia-Partida P, Mendez A, Castillo C, Bene­dito JL. Toxic and trace metal concentrations in liver and kidney of dogs: influence of diet, sex, age, and pathological lesions. Biol Trace Elem Res 2007;116(2):185-202. doi: 10.1007/BF02685930.

Oh SH, Sunde RA, Pope AL, Hoekstra WC. Glutathione peroxidase response to selenium intake in lambs fed a Torula yeast-based, artificial milk. J Anim Sci 1976;42(4):977-83.

Seremak B, Pilarczyk B, Tomza-Marciniak A, Pilarczyk R, Jakubczak A, Dziadosz M, et al. Assessment of selenium concentration in selected organs of farmed raccoon dogs (Nyctereutes procyonoides). Ann Anim Sci 2011;11(4):521-9.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.223

Copyright (c) 2017 Karolina Kot

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/