Poczucie humoru oraz pozytywna orientacja na siebie i świat w kontekście osobowościowych różnic indywidualnych
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.382Słowa kluczowe:
osobowość, humor, orientacja pozytywna, dobrostan psychofizycznyAbstrakt
ABSTRAKT
Wstęp: W pracy opisano zależności zachodzące pomiędzy względnie stałymi cechami osobowości a stylami poczucia humoru oraz siłą pozytywnej orientacji na siebie i świat. Dobry humor i pozytywne nastawienie uznawane są za czynniki zdrowia, które wspomagają utrzymanie dobrostanu psychofizycznego i pośredniczą w procesie leczenia zarówno zaburzeń psychicznych, jak i chorób fizycznych.
Celem pracy było wyodrębnienie dyspozycji osobowościowych, które wiążą się z konstruktywnym humorem i pozytywną orientacją na siebie i świat.
Materiały i metody: Badaniem kwestionariuszowym objęto grupę 68 studentów szczecińskich uczelni wyższych (66% kobiet, 34% mężczyzn) w wieku 20–49 lat (M = 24,5; SD = 6,4). Wykorzystano Kwestionariusz Osobowości EPQ-R, Kwestionariusz Stylów Humoru HSQ oraz Skalę Orientacji Pozytywnej.
Wyniki: Wykazano korzystne znaczenie ekstrawersji (związanej z humorem ogólnym i agresywnym) oraz obniżonej potrzeby aprobaty społecznej (związanej z humorem afiliacyjnym). Niekorzystne związki zachodziły w odniesieniu do cechy neurotyzmu, co wiązało się z wysokim humorem masochistycznym, niskim humorem w służbie ego oraz niższą orientacją pozytywną, a także cechy psychotyzmu, wzmagającej agresywny styl żartu.
Wnioski: Z punktu widzenia pozytywnego nastawienia do siebie i innych korzystny wydaje się profil osobowości otwartej na ludzi i świat zdarzeń zewnętrznych, a przy tym emocjonalnie zrównoważonej, z przewagą uczuć pozytywnych i o łagodnym usposobieniu.
Pobrania
Bibliografia
Marziali E, McDonald L, Donahue P. The role of coping humor in the physical and mental health of older adults. Aging Ment Health 2008;12(6):713-8. doi: 10.1080/13607860802154374.
Craun SW, Bourke ML. The use of humor to cope with secondary traumatic stress. J Child Sex Abus 2014;23(7):840-52. doi: 10.1080/10538712.2014.949395.
Chopik WJ, Kim ES, Smith J. Changes in optimism are associated with changes in health over time among older adults. Soc Psychol Personal Sci 2015;6(7):814-22. doi: 10.1177/1948550615590199.
Schrank B, Brownell T, Tylee A, Slade M. Positive psychology: an approach to supporting recovery in mental illness. East Asian Arch Psychiatry 2014;24(3):95-103.
Karimi F, Jamali S, Karimi T, Hemati F, Safari F. The effect of laughter therapy on reducing depression in female students of Payam-e-Noor University of Ilam. Reef Resources Assessment and Management Technical Paper 2014;40(1):561-6.
Parnowska D, Braniecka A, Radomska A. Poczucie humoru w schizofrenii – zdolność do odbioru komizmu i możliwości jego wykorzystania w oddziaływaniach terapeutycznych. Psychiatr Pol 2013;47(5):945-56.
Bennett PN, Parsons T, Ben-Moshe R, Weinberg M, Neal M, Gilbert K, et al. Laughter and humor therapy in dialysis. Semin Dial 2014;27(5):488-93. doi: 10.1111/sdi.12194.
Bennett MP, Zeller JM, Rosenberg L, McCann J. The effect of mirthful laughter on stress and natural killer cell activity. Altern Ther Health Med 2003;9(2):38-45.
Strelau J. Różnice indywidualne. Warszawa: Scholar; 2015.
Millon T, Davis R. Zaburzenia osobowości we współczesnym świecie. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia; 2005.
McCrae RR., Costa PT. The five-factor theory of personality. In: John OP, Robins RW, Pervin LA, editors. Handbook of personality. Nowy Jork: Guilford Press; 2008.
Mendiburo-Seguel A, Paez D, Martinez-Sanchez F. Humor styles and personality: A meta-analysis of the relations between humor styles and the Big Five personality traits. Scand J Psychol 2015;56(3):335-40. doi: 10.1111/sjop.12209.
Hall CS, Lindzey G, Campbell JB. Teorie osobowości. Warszawa: PWN; 2010.
Pervin LA, John OP. Osobowość: teoria i badania. Kraków: Wyd. Uniw. Jagiellońskiego; 2011.
Cann A, Collette C. Sense of humor, stable affect, and psychological well-being. EJOP 2014;10(3):464-79. doi.org/10.5964/ejop.v10i3.746.
Rusek A. Wielowymiarowość humoru. Innow Psychol 2012;1(1):117-27.
Martin RA, Puhlik-Doris P, Lersen G, Gray J, Weir K. Individual differences in uses of humor and their relation to psychological wellbeing: Development of the Humor Styles Questionnaire. J Res Personal 2003;37:48-75. doi:10.1016/S0092-6566(02)00534-2.
Hornowska E, Charytonik J. Polska adaptacja Kwestionariusza Stylów Humoru (HSQ) R. Martina, P. Puhlik-Doris, G. Larsena, J. Gray i K. Weir. Stud Psychol 2011;49(4):5-22.
Caprara GV. Positive orientation: Turning potentials into optimal functioning. Bull Eur Health Psychol 2009;11(3):46-8.
Łaguna M, Oleś P, Filipiuk D. Orientacja pozytywna i jej pomiar: Polska adaptacja Skali Orientacji Pozytywnej. Stud Psychol 2011;49(4):47-54.
Yue XD, Liu KW, Jiang F, Hiranandani NA. Humor styles, self-esteem and subjective happiness. Psychol Rep 2014;115(2):517-25. doi: 10.2466/07.02.PR0.115c18z6.
Styśko-Kunkowska MA, Borecka D. Extraversion and evaluation of humorous advertisements. Psychol Rep 2010;106(1):44-8. doi: 10.2466/PR0.106.1.44-48.
Kuiper NA, Leite C. Personality impressions associated with four distinct humor styles. Scand J Psychol 2010;51(2):115-22. doi: 10.1111/j.1467-9450.2009.00734.x.
Mobbs D, Hagan CC, Azim E, Menon V, Reiss AL. Personality predicts activity in reward and emotional regions associated with humor. Proc Natl Acad Sci U S A 2005;102(45):16502-6. doi: 10.1073/pnas.0408457102.
Matczak A, editor. Podręcznik do Skal Osobowości Eysencka (EPS dla dorosłych). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego; 2011.
Liu KW. Humor styles, self-esteem and subjective happiness. Discovery – SS Student E-Journal 2012;1:21-41.
Chen GH, Martin RA. A comparison of humor styles, coping humor, and mental health between Chinese and Canadian university students. Humor 2007;20(3):215-34.
Zeigler-Hill V, McCabe GA, Vrabel JK. The dark side of humor: DSM-5 pathological personality traits and humor styles. EJOP 2016;12(3):363-76. doi: 10.5964/ejop.v12i3.1109.
Ford TE, Lappi SK, Holden CJ. Personality, humor styles and happiness: Happy people have positive humor styles. EJOP 2016;12(3):320-37. doi: 10.5964/ejop.v12i3.1160.
Wilson KE, Das BM, Evans EM, Dishman RK. Structural equation modeling supports a moderating role of personality in the relationship between physical activity and mental health in college women. J Phys Act Healts 2016;13(1):67-78. doi: 10.1123/jpah.2014-0455.
