Komunikacja kliniczna – porównanie opinii lekarzy i pacjentów
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.186Słowa kluczowe:
komunikacja z pacjentem, komunikacja kliniczna, relacja lekarz–pacjentAbstrakt
Wstęp: Celem badań była ocena komunikacji medycznej z punktu widzenia lekarzy klinicznych i ich pacjentów.
Materiały i metody: Badaniem objęto 100 lekarzy i 378 pacjentów klinicznych. Zastosowano autorskie narzędzie przygotowane przez interdyscyplinarny zespół specjalistów. Narzędzia badawcze składały się z analogicznych dla obu grup pytań zamkniętych dotyczących oceny jakości komunikacji medycznej. Do analizy zmiennych nieciągłych oraz statystycznej niejednorodności grup zastosowano test χ² Pearsona, przyjmując za istotną statystycznie wartość p < 0,05.
Wyniki: Średnia ocena poziomu zadowolenia pacjentów z komunikacji z lekarzami w 11-stopniowej skali wyniosła 6,79 zaś mediana 8,0. Statystycznie najwięcej zastrzeżeń zgłaszały kobiety z wykształceniem wyższym w przedziale wiekowym30–͔͘40 lat. Zaledwie co drugi pacjent zadeklarował, że otrzymywał na bieżąco informacje medyczną od lekarza prowadzącego. Chociaż wszyscy zapytani lekarze uznali, że przekazują informacje w sposób zrozumiały i precyzyjny, to 38,8% pacjentów ujawniło, że pozostało z wątpliwościami po rozmowie ze swoim lekarzem. Aż 77,4% pacjentów stwierdziło, że nie zostali w sposób wystarczający poinformowani o możliwych powikłaniach i ryzyku terapeutycznym, chociaż 96,9% lekarzy zadeklarowało przekazanie tego rodzaju wiadomości.
Wnioski: Profil analiz wskazał na zadowalającą ocenę jakości komunikacji medycznej. Jednocześnie pacjenci sygnalizowali istnienie istotnego deficytu w zakresie bieżącego otrzymywania informacji o procesach diagnostyczno-terapeutycznych.
Bibliografia
Impact of Communication in Healthcare. Institute for Healthcare Communication. http://healthcarecomm.org/about-us/impact-of-communication-in-healthcare/ (4.05.2016).
Marcinowicz L, Chlabicz S, Bielska DE, Czachowski S, Domalewska A, Ołtarzewska AM, et al. Jak skutecznie rozmawiać z pacjentem i jego rodziną? Praktyka lekarza rodzinnego. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2014. p. 7-30.
Burge S, White D, Bajorek E, Bazaldua O, Trevino J, Albright T, et al. Correlates of medication knowledge and adherence: findings from the residency research network of South Texas. Fam Med 2005;37(10):712-8.
Golin C, DiMatteo MR, Duan N, Leake B, Gelberg L. Impoverished diabetic patients whose doctors facilitate their participation in medical decision making are more satisfied with their care. J Gen Intern Med 2002;17(11):857-66.
Zolnierek KB, Dimatteo MR. Physician communication and patient adherence to treatment: a meta-analysis. Med Care 2009;47(8):826-34.
Beck RS, Daughtridge R, Sloane PD. Physician-patient communication in the primary care office: a systematic review. J Am Board Fam Pract 2002;15(1):25-38.
Clark PA. Medical practices’ sensitivity to patients’ needs. Opportunities and practices for improvement. J Ambul Care Manage 2003;26(2):110-23.
Suchman AL, Roter D, Green M, Lipkin M. Physician satisfaction with primary care office visits. Collaborative Study Group of the American Academy on Physician and Patient. Med Care 1993;31(12):1083-92.
Ammentorp J, Sabroe S, Kofoed PE, Mainz J. The effect of training in communication skills on medical doctors’ and nurses’ self-efficacy. A randomized controlled trial. Patient Educ Couns 2007;66(3):270-7.
Makoul G, Arntson P, Schofield T. Health promotion in primary care: physician-patient communication and decision making about prescription medications. Soc Sci Med 1995;41(9):1241-54.
Clack GB, Allen J, Cooper D, Head JO. Personality differences between doctors and their patients: implications for the teaching of communication skills. Med Educ 2004;38(2):177-86.
Kazimierczak A. Wpływ komunikacji z personelem medycznym na doświadczanie choroby przez pacjentów. Homo Communicativus 2011;1(6):21-37.
Maciąg A, Sakowska I. Rola i prawa pacjenta w obszarze jakości usług zdrowotnych. Studia i Materiały – Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego 2006;1(1):50-62.
Czerw A, Religioni U, Matuszna A, Lesiak K, Olejnik A, Śniadała D. Zasady skutecznej komunikacji w placówkach medycznych. Hygeia Public Health 2012;47(3):247-53.
Deręgowska J. Profesjonalna komunikacja w opiece zdrowotnej jako element wsparcia pracowników zawodów medycznych i pacjentów – oczekiwania i potrzeby. Studia Eduk 2015;35:349-66.
Wroński K, Bocian R, Depta A, Cywiński J, Dziki A. Opinie pacjentów na temat modelu paternalistycznego w relacji lekarz–pacjent: prawne aspekty autonomii pacjenta w opiece zdrowotnej. Nowotwory 2009;59(4):266-73.
Wiklińska M, Kuźmińska A. Czynniki wpływające na satysfakcję pacjenta. Studia i Materiały Polskiego Stowarzyszenia Zarządzania Wiedzą 2011;55:265-77.
Edwards A, Elwyn G. Inside the black box of shared decision making: distinguishing between the process of involvement and who makes the decision. Health Expect 2006;9(4):307-20.
Wanzer MB, Booth-Butterfield M, Gruber K. Perceptions of health care providers’ communication: relationships between patient-centered communication and satisfaction. Health Commun 2004;16(3):363-83.
Britten N, Stevenson FA, Barry CA, Barber N, Bradley CP. Misunderstandings in prescribing decisions in general practice: qualitative study. BMJ 2000;320(7233):484-8.
Warmuz-Stangierska I, Horst-Sikorska W. Ogólne zasady komunikacji między pacjentem i lekarzem. Forum Med Rodz 2007;1(1):58-68.
