Spożywanie warzyw i owoców w populacji młodych Polaków
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.184Słowa kluczowe:
fruit intake, vegetables intake, nutrition, Polish population, young peopleAbstrakt
Wstęp: Warzywa i owoce są niezbędnym elementem zdrowej i zbilansowanej diety. Wykazano, że regularne spożywanie warzyw i owoców może zmniejszyć ryzyko wielu chorób cywilizacyjnych. Niestety, w ciągu ostatnich 8 lat spożycie owoców i warzyw wśród polskiej młodzieży znacznie spadło.
Materiały i metody: W badaniu wzięło udział 615 młodych Polaków (18-35 lat), którzy byli uczestnikami Festiwalu Woodstock 2014. Wszyscy pacjenci wypełnili kwestionariusz, który obejmował pytania dotyczące częstotliwości spożycia owoców i warzyw, wielkości porcji, a także wiedzy na temat zalecanego dziennego spożycia tych produktów żywnościowych. U każdego uczestnika zostały zmierzone podstawowe parametry antropometrczne.
Wyniki: Badanie wykazało, że 97,6 % respondentów spożywa mniej niż 4 porcje warzyw i owoców. Ponadto, aż 39% spożywa 2 lub mniej porcji warzyw dziennie. Mężczyźni spożywali znacząco mniej warzyw i owoców niż kobiety (p < 0,05). Prawie,75% mężczyzn uważa, że odpowiednie spożycie owoców i warzyw powinno być na poziomie 2-3 porcji dziennie, a tylko 23,3% z nich odpowiedziało, że odpowiedni poziom to 4-5 porcji dziennie.
Wnioski: Edukacja żywieniowa jest istotnym elementem walki z chorobami cywilizacyjnymi. Należy jasno podkreślić potrzebę spożywania odpowiedniej ilości warzyw i owoców z wyraźnym zaznaczeniem odpowiednich proporcji między nimi. Wykazano również, że edukacja żywieniowa powinna być skierowana nie tylko do dzieci, ale również do młodzieży.
Słowa kluczowe: spożywanie owoców; spożywanie warzyw; żywienie; populacja polska, młodzież.
Bibliografia
Wang X, Ouyang Y, Liu J, Zhu M, Zhao G, Bao W, et al. Fruit and vegetable consumption and mortality from all causes, cardiovascular disease, and cancer: systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. BMJ 2014;29:349.
Liu RH. Health benefits of fruit and vegetables are from additive and synergistic combinations of phytochemicals. Am J Clin Nutr 2003;78(3):517-20.
Mirmiran P, Noori N, Zavareh MB, Azizi F. Fruit and vegetable consumption and risk factors for cardiovascular disease. Metabolism 2009;58(4):460-8.
Jarosz M, editor. Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Warszawa: POL-HEALTH. Instytut Żywności i Żywienia; 2012.
Darmon N, Darmon M, Maillot M, Drewnowski A. Nutrient density standard for vegetables and fruits: nutrients per calorie and nutrients per unit cost. J Am Diet Assoc 2005;105(12):1881-7.
Lhakhang P, Godinho C, Knoll N, Schwarzer R. A brief intervention increases fruit and vegetable intake. A comparison of two intervention sequences. Appetite 2014;82:103-10.
Lamprecht M, Oettl K, Schwaberger G, Hofmann P, Greilberger JF. Several indicators of oxidative stress, immunity, and illness improved in trained men consuming an encapsulated juice powder concentrate for 28 weeks. J Nutr 2007;137(12):2737-41.
Nantz MP, Rowe CA, Nieves C Jr, Percival SS. Immunity and antioxidant capacity in humans is enhanced by consumption of a dried, encapsulated fruit and vegetable juice concentrate. J Nutr 2006;136(10):2606-10.
Vereecken C, Pedersen TP, Ojala K, Krølner R, Dzielska A, Ahluwalia N, et al. Fruit and vegetable consumption trends among adolescents from 2002 to 2010 in 33 countries. Eur J Public Health 2015;25 Suppl 2:16-9.
Likus W, Milka D, Bajor G, Jachacz-Łopata M, Dorzak B. Dietary habits and physical activity in students from the Medical University of Silesia in Poland. Rocz Panstw Zakl Hig 2013;64(4):317-24.
Teleman AA, de Waure C, Soffiani V, Poscia A, Di Pietro ML. Nutritional habits in Italian university students. Ann Ist Super Sanita 2015;51(2):99-105.
Kołłajtis-Dołowy A, Boniecka I. Pro-health nutritional behaviors of selected group of students of the Medical University of Warsaw. Rocz Państw Zakł Hig 2007;58(1):273-8.
Garcia MC, Puchalska P, Esteve C, Marina ML. Vegetable foods: a cheap source of proteins and peptides with antihypertensive, antioxidant, and other less occurrence bioactivities. Talanta 2013;106:328-49.
Slavin JL, Lloyd B. Health benefits of fruits and vegetables. Adv Nutr 2012;3(4):506-16.
Liu RH. Health-promoting components of fruits and vegetables in the diet. Adv Nurt 2013;4(3):384-92.
Slavin JL. Carbohydrates, dietary fiber and resistant starch in white vegetables: links to health outcomes. Adv Nutr 2013:4(3):351-5.
Silveira JA, Taddei JA, Guerra PH, Nobre MR. Effectiveness of scholl-based nutrition education interventions to prevent and reduce excessive weight gain in children and adolescent: a systematic review. J Pediatr (Rio J) 2011;87(5):382-92. doi: 10.2223/JPED.2123
Vardanjani A, Reisi M, Javadzade H, Pour Z, Tavassoli E. The effect of nutrition education on knowledge, attitude, and performance about junk food consumption among students of female primary schools. J Educ Health Promot 2015;4:53.
James EL, Stacey FG, Chapman K, Boyes AW, Burrows T, Girgis A, et al. Impact of a nutrition and physical activity intervention (ENRICH: Excercise and Nutrition Routine Improving Cancer Health) on health behaviours of cancer survivors and carers: a pragmatic randomized controlled trial. BMC Cancer 2015;15:710.
Amini M, Djazayery A, Majdzadeh R, Taghdisi MH, Jazayeri S. Effect of school-based interventions to control childhood obesity: a review of reviews. Int J Prev Med 2015;3:6-68.
Florindo AA, Brownson RC, Mielke G, Gomes GA, Parra DC, Siqueira FV, et al. Association of knowledge, preventive counseling and personal health behaviors on physical activity and consumption of fruits or vegetables in community health workers. BMC Public Health 2015;15(1):344.
O kampanii. Pora na pomidora. http://www.poranapomidora.com/ o-kampanii (10.08.2016).
Shi Z, Zhang T, Byles J, Martin S., Avery JC, Taylor AW. Food habits, lifestyle factors and morality among oldest old Chinese: the Chinese longitudinal healthy longevity survey (CLHLS). Nutrients 2015;7(9):7562-79.
Pierce JP, Natarajan L, Caan BJ, Parker BA, Greenberg ER, Flatt SW, et al. Influence of a diet very high in vegetables, fruit and fiber and low in fat on prognosis following treatment for breast cancer: the Women’s Healthy Eating and Living (WHEL) randomized trail. JAMA 2007;18(3):289-98.
Esfahani A, Wong JM, Truan J, Villa CR, Mirrahimi A, Srichaikul K, et al. Health effects of mixed fruit and vegetable concentrates: a systematic review of the clinical interventions. J Am Coll Nutr 2011;30(5):285-94.
Oyebode O, Gordon-Dseagu V, Walker A, Mindell JS. Fruit and vegetable consumption and all-cause, cancer and CVD mortality: analysis of Health Survey for England data. J Epidemiol Community Health 2014;68(9):856-62.
Bray GA. Fructose intake is a predictor of LDL particle size in overweight schoolchildren. Am J Clin Nutr 2007;86(4):895-6.
Platta A. Rola diety bogatoresztkowej w profilaktyce i leczeniu zaparć, otyłości, cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego. Zesz Nauk Morsk w Gdyni 2014;86:154-65.
