Wartości referencyjne wskaźników krzyżowo-biodrowych w scyntygrafi i kośćca
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.151Słowa kluczowe:
wskaźniki krzyżowo-biodrowe, scyntygraϐia kośćca, ⁹⁹ƑTc-MDPAbstrakt
Wstęp: Scyntygraϐia kośćca, w tym stawów krzyżowo-biodrowych, jako obrazowanie funkcjonalne dostarcza unikalnych informacji o zaistniałym procesie chorobowym. Dzięki zastosowaniu radiofarmaceutyków, które umożliwiają obrazowanie aktywności metabolicznej w obrębie stawu, można ocenić stopień zaawansowania choroby, nawet w przypadku braku zmian w obrazach radiologicznych. Analiza ilościowa aktywności metabolicznej stawów krzyżowo-biodrowych polega na porównania wychwytu w obu stawach do wychwytu w regionie kości krzyżowej. Na wartości wskaźników krzyżowo-biodrowych (SI/S) wpływa wiek pacjenta, jego płeć, stan zdrowia i szereg indywidualnych cech biologicznych. Niezwykle istotne są zatem wartości referencyjne wskaźników SI/S, które są pomocne dla lekarzy specjalistów opisujących i diagnozujących schorzenia układu ruchu. Celem niniejszej pracy było opracowanie zakresu referencyjnego wskaźników krzyżowo-biodrowych. Innowacyjność polegała na obliczeniu wskaźników krzyżowo-biodrowych dla różnych grup wiekowych u dzieci oraz dorosłych pacjentów z uwzględnieniem płci.
Materiały i metody: Badaniem objęto grupę liczącą 335 osób w wieku 1–89 lat, u których wykonano scyntygrafię kości, a wynik był prawidłowy. Osoby te podzielono na grupy wiekowe. Dzieci podzielono na 4 grupy wiekowe (1–5; 6–10; 11–15; 16–20), a dorosłych na 6 grup wiekowych (21–30; 31–40; 41–50; 51–60; 61–70; ≥71). Do obliczenia wskaźników krzyżowo-biodrowych wykorzystano metodę 3 prostokątnych regionów zainteresowania (region of interest – ROI) położonych na lewym i prawym stawie krzyżowo-biodrowym oraz na kości krzyżowej. Wskaźnik krzyżowo-biodrowy obliczono dla obu stawów, dzieląc średnią liczbę zliczeń w ROI wybranego stawu krzyżowo-biodrowego przez średnią liczbę zliczeń w obrębie ROI na kości krzyżowej.
Wyniki: Za wartości prawidłowe SI/S uznano zakres 1,18÷2,28, który otrzymano dla dzieci w wieku ≤5 lat oraz dla grupy 11–15 lat. Znaczące rozbieżności w wartościach wskaźnika SI/S dla kobiet i mężczyzn uzyskano w przedziale wiekowym 31–50 lat.
Wnioski: Wartości prawidłowe wskaźników krzyżowo-biodrowych dla całej grupy kontrolnej obejmują zakres 1,18 ±2,28. Niższa wartość referencyjna dotyczy ≤5 lat, natomiast wyższa wartość dotyczy grupy 11–15 lat. U dzieci uzyskano najwyższą wartość odchylenia standardowego. Wynik świadczy o występowaniu istotnych indywidualnych różnic pomiędzy pacjentami w tej grupie wiekowej.
Bibliografia
Sudol-Szopinska I, Cwikla JB. Current imaging techniques in rheumatology: MRI, scintigraphy and PET. Pol J Radiol 2013;78:48-56.
Collier BD Jr., Fogelman I, Brown ML. Bone scintigraphy: Part 2. Orthopedic bone scanning. J Nucl Med 1993;34:2241-6.
Cook GJ, Fogelman I. Skeletal metastases from breast cancer: imaging with nuclear medicine. Semin Nucl Med 1999;29:69-79.
Bozkurt MF, Kiratli P. Quantitative sacroiliac scintigraphy for pediatric patients: comparison of two methods. Ann Nucl Med 2014;28:227-31.
Koc ZP, Kin Cengiz A, Aydin F, Samanci N, Yazisiz V, Koca SS, et al. Sacroiliac indicis increase the specificity of bone scintigraphy in the diagnosis of sacroiliitis. Mol Imaging Radionucl Ther 2015;24(1):8-14. doi: 10.4274/ mirt.40427.
Tiwari BP, Basu S. Estimation of sacroiliac joint index in normal subjects of various age groups: comparative evaluation of four different methods of quantification in skeletal scintigraphy. Nucl Med Rev Cent East Eur 2013;16:26-30.
Lin WY, Wang SJ. Influence of age and gender on quantitative sacroiliac joint scintigraphy. J Nucl Med 1998;39:1269-72.
Pitkanen M, Lahtinen T, Hyodynmaa S, Mutru O, Lansimies E. Quantitative sacro-iliac scintigraphy. I. Methodological aspects. Scand J Rheumatol 1982;11:199-202.
Dodig D, Domljan Z, Popovic S, Simonovic I. Effect of imaging time on the values of the sacroiliac index. Eur J Nucl Med 1988;14:504-6.
Vyas K, Eklem M, Seto H, Bobba VR, Brown P, Haines J, et al. Quantitative scintigraphy of sacroiliac joints: effects of age, gender, and laterality. AJR Am J Roentgenol 1981;136(3):589-92.