Wiedza pielęgniarek rodzinnych w Polsce północno-zachodniej w zakresie wybranych kompetencji zawodowych
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.637Słowa kluczowe:
pielęgniarka rodzinna, kompetencje zawodowe, stan wiedzy.Abstrakt
Wstęp: Pielęgnowanie zawodowe coraz częściej jest rozumiane jako kształtowanie umiejętności do sprawowania samoopieki oraz pomaganie i towarzyszenie człowiekowi w zdrowiu, chorobie, niepełnosprawności. Złożoność zadań nakłada na pielęgniarkę dużą odpowiedzialność z racji tego, że jest ona tym pracownikiem ochrony zdrowia, który bezpośrednio kontaktuje się z rodziną i społecznością, a nawiązane relacje zazwyczaj są długotrwałe. Wyjątkowość funkcji pielęgniarki polega na zarządzaniu i organizowaniu holistycznej opieki w pracy z pacjentem i rodziną: od działań pielęgnacyjnych i edukacyjnych począwszy, a skończywszy na działaniach podejmowanych z przedstawicielami innych profesji wchodzących w skład zespołu terapeutycznego.
Celem niniejszej pracy była analiza stanu wiedzy w zakresie zadań i kompetencji zawodowych pielęgniarek rodzinnych pracujących w obszarze podstawowej opieki zdrowotnej.
Materiały i metody: Badania przeprowadzano od lutego 2014 do końca października 2015 roku w podmiotach świadczących usługi w zakresie pielęgniarstwa w rodzaju podstawowej opieki zdrowotnej na terenie województwa zachodniopomorskiego. Do analizy przyjęto 643 kwestionariusze ankiet.
Wyniki: Ogólny stan wiedzy pielęgniarek rodzinnych w Polsce północno-zachodniej w obszarze kompetencji zawodowych jest zadowalający. Szczególnie wysoki jest on w zakresie dostępności pacjentów do świadczeń pielęgniarskich, obszarów informacji udzielanych przez lekarza rodzinnego w ramach współpracy w opiece nad pacjentem, świadczenia usług metodą procesu pielęgnowania oraz opieki nad osobą starszą i przewlekle chorą. Deficyt wiedzy stwierdzono w przypadku wybranych świadczeń pielęgniarskich, takich jak: płukanie pęcherza moczowego, zlecanie transportu czy zabiegi doodbytnicze. Niepokojąco niski stan wiedzy zaobserwowano w zakresie kompetencji zawodowych wynikających z opieki nad osobą ze schorzeniami psychicznymi.
Bibliografia
Widomska-Czekajska T, Górajek-Jóźwik J, editors. Encyklopedia dla pielęgniarek i położnych. Vol. 2. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2010.
Kawczyńska-Butrym Z, editor. Pielęgniarstwo rodzinne. Teoria i praktyka. Warszawa: Centrum Edukacji Medycznej; 1997.
Zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej. http://www2.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/zal2_rmz_zad_ppoz_05082005.pdf (1.02.2018).
Schroeder M, Affara F. Pielęgniarka rodzinna. Geneva: International Council of Nurses – Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie; 2001 – 2009. p. 18-9.
World Health Organization. Munich Declaration. Nurses and Midwives: a Force for Health. Copenhagen: WHO/EURO, 2000.
Brodzińska M, Modzelewska K, Stachowska M, Talarska D. Stratyfikacja czynników determinujących opinię o jakości świadczeń w zakresie kompetencji pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej. Doniesienia wstępne. Prob Hig Epidemiol 2010;91(2):303-7.
Piegdoń G. Realizacja funkcji zawodowych w Centrum Zdrowia Dziecka. Mag Pielęg Położ 2001;6:8-9.
Glińska J, Lewandowska M. Autonomiczność zawodu pielęgniarskiego w świadomości pielęgniarek z uwzględnieniem pełnionych funkcji zawodowych. Probl Pielęg 2007;4(15):249-53.
Glińska J, Nowak A, Brosowka B, Lewandowska M. Analiza poziomu świadomości pielęgniarek w zakresie autonomii zawodowej. Probl Pielęg 2010;18(4):477-82.
Gaweł G, Pater B, Potok H, Ogonowska D. Świadomość odpowiedzialności zawodowej wśród pielęgniarek. Probl Pielęg 2010;18(2):105-10.
Pender NJ, Barkauskas VH, Hayman L, Rice VH, Anderson ET. Health promotion and disease prevention: Toward excellence in nursing practice and education. Nurs Outlook 1992;40(3):106-12.
Ljubič A, Clark DJ, Štemberger Kolnik T. Comparison of family nursing in Slovenia and Scotland: integrative review. Int Nurs Rev 2017;64(2):276-85.
Murashima S, Ashara K, White C. The meaning of public health nursing: Creating 24 hour care in a community in Japan. Nursing Health Sci 1999;1:83-92.
Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. (DzU z 1996 r. Nr 91, poz. 410).
Marcinowicz L, Chlabicz S, Konstantynowicz J, Gugnowski Z. Involvement of family nurses in home visits during an 8-year period encompassing primary healthcare reforms in Poland. Health Soc Care Community 2009;17(4):327-34.
Zał. nr 2 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. (Dz.U. z 2013 r., poz. 1248).
Szlenk-Czyczerska E, Kędra E. Zadania pielęgniarki rodzinnej w opiece nad chorym z przewlekłą chorobą układu krążenia. Puls Uczelni 2016;3(10):27-32.
Doroszkiewicz H, Bień B. Community nursing care of the elderly during transformation of the primary health care system. Rocz AM Białyst 2005;50 Suppl 1:102-6.
Zaczyk I, Brzyska M, Stypuła A, Tobiasz-Adamczyk B. Zadania pielęgniarki środowiskowej związane z potrzebami ludzi starszych na podstawie wyników grup fokusowych przeprowadzonych w ramach projektu europejskiego PROGRESS: „Zwiększenie dostępu do środowiskowych form opieki dla osób starszych, mieszkających we własnych gospodarstwach domowych”. Probl Pielęg 2011;19(2):239-43.
Pluta A, Basińska-Drozd H, Faleńczyk K, Budnik-Szymoniuk M. Udział pielęgniarki rodzinnej w opiece nad pacjentem geriatrycznym. Med Rodz 2014;1:27-30.
Klimaszewska K, Bondaruk I, Rolka H, Krajewska-Kułak E, Kowalczuk K, Jankowiak B, et al. Rola edukacyjna pielęgniarki w zakresie postępowania z chorym na depresję. Probl Hig Epidemiol 2007;88(4):408-16.
