Zachowania prozdrowotne a jakość życia kobiet w wieku rozrodczym stosujących antykoncepcję

Abstrakt

Wstęp: Wczesna inicjacja seksualna, zjawisko promiskuityzmu oraz dobrowolna bezdzietność są przyczynami stosowania antykoncepcji przez kobiety. Zachowania prozdrowotne determinują stan zdrowia człowieka i pozostają w ścisłym związku z jakością życia.
Celem badań była analiza przejawianych zachowań prozdrowotnych oraz ich wpływu na jakość życia w grupie kobiet w wieku rozrodczym stosujących dowolną antykoncepcję.
Materiały i metody: Materiał badawczy zbierano w okresie od sierpnia 2017 do stycznia 2018 r. w województwie zachodniopomorskim wśród 183 kobiet w wieku rozrodczym stosujących antykoncepcję. Ankieta składała się z części autorskiej oraz kwestionariusza WHOQOL-BREF. W analizie statystycznej posłużono się metodami opisowymi i analitycznymi, takimi jak test Shapiro–Wilka oraz wariancja ANOVA (analysis of variance). Użyto wskaźnika struktury zawierającego udział procentowy. Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej testem χ2 dla prób niezależnych. Wartość prawdopodobieństwa p < 0,05 uznano za statystycznie istotną.
Wyniki: Wśród deklarowanych zachowań prozdrowotnych 80,9% kobiet wskazało podejmowanie co najmniej raz w tygodniu aktywności fizycznej, 76% uznało swoje nawyki żywieniowe za prawidłowe, 47% raz w roku udawało się na wizytę kontrolną do lekarza ginekologa, a 83,6% regularnie wykonywało badania profilaktyczne. Im lepsza była subiektywna ocena stanu zdrowia, tym wyższa była jakość życia w dziedzinie psychologicznej (p < 0,001). Im lepiej oceniane były nawyki żywieniowe, tym lepsza była jakość życia w dziedzinie środowiskowej (p < 0,05), natomiast niestosowanie używek wpływało na lepszą jakość życia w dziedzinie fizycznej (p < 0,05). Zwiększona częstotliwośćwizyt kontrolnych u lekarza ginekologa powodowała wzrost jakości życia w dziedzinie społecznej i fizycznej (p < 0,05).
Wnioski: Przejawianie zachowań prozdrowotnych przez kobiety w wieku rozrodczym stosujące antykoncepcję wpływa pozytywnie na jakość ich życia niemal we wszystkich dziedzinach. Celem nadrzędnym w prowadzeniu edukacji prozdrowotnej jest wzmocnienie działań kobiet przejawiających zachowania sprzyjające zdrowiu, natomiast w przypadku osób narażonych na obniżoną jakość życia z powodu stosowania niekorzystnych dla zdrowia praktyk prowadzenie działań interwencyjnych i profilaktycznych, przy jednoczesnym poszanowaniu indywidualnych potrzeb biopsychospołecznych.