LEUKOCYTOZA JAKO SPECYFICZNY CZYNNIK WCZESNEGO OSTRZEGANIA O ZGONIE U CHORYCH OPEROWANYCH NA OTWARTO Z POWODU TĘTNIAKA AORTY BRZUSZNEJ
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.46Słowa kluczowe:
otwarta operacja tętniaka aorty brzusznej, zgon wczesny, czynniki ryzyka, kalkulator ryzyka, skala V-POSSUMAbstrakt
Wstęp: Prognozowanie ryzyka zgonu w leczeniu tętniaka aorty brzusznej jest zagadnieniem szeroko opisanym. Żadna ze znanych skal nie ma istotnej przewagi nad pozostałymi, jednakże niektóre są dokładniejsze (jak skale P-POSSUM, V-POSSUM), choć są zarazem bardziej skomplikowane, a ich użycie jest czasochłonne. Istnieją proste skale (skala Eagle, Glasgow Aneurysm Score – GAS) oraz takie, których nie stosowano jeszcze w chirurgii naczyniowej (skala sprawności wg Eastern Cooperative Oncology Group – ECOG). Okazuje się też, że leukocytoza jest wysoce specyficznym czynnikiem ryzyka zgonu wczesnego niezależnie od innych parametrów, co można wykorzystać jako czynnik wczesnego ostrzegania w ośrodkach niestosujących standardowo kalkulacji ryzyka zgonu wczesnego. Celem pracy była analiza skuteczności powszechnie stosowanych skal ryzyka (GAS, V-POSSUM, skala Eagle, skala Amerykańskiego Towarzystwa Anestezjologicznego, ECOG, skala Goldmana) stosowanych przy leczeniu tętniaka aorty brzusznej na otwarto. Poszukiwano też niezależnych czynników rokowniczych.
Materiał i metody: Retrospektywna analiza obejmowała 79 chorych operowanych metodą tradycyjną w ciągu 3 lat (2011–2013). Z analizy wykluczono chorych operowanych z powodu pękniętego tętniaka aorty brzusznej oraz leczonych endowaskularnie. W analizie statystycznej wykorzystano testy ROC (receiver operating curve) do oceny zdolności predykcyjnych badanych testów.
Wyniki: W badanej grupie odnotowano 6 zgonów (7,59%). Stwierdzono dobre właściwości predykcyjne skal V-POSSUM (p = 0,0001, punkt odcięcia powyżej 1,9 pkt) i GAS (p = 0,0109,
punkt odcięcia powyżej 73 pkt). Wartości pola po krzywą w analizie ROC wynoszą dla wyżej wymienionych skal odpowiednio 0,806 i 0,743. Leukocytoza przekraczająca 10 T/L stanowiła
niezależny czynnik związany z istotnie wyższym odsetkiem zgonów wczesnych (p = 0,0001) charakteryzujący się najwyższą specyficznością (powyżej 88%).
Wniosek: Skale V-POSSUM i GAS są przydatne do przewidywania ryzyka zgonu po operacji tętniaka aorty brzusznej metodą na otwarto, ale leukocytoza wykryta przed operacją jest niezależnym i wysoce specyficznym czynnikiem ryzyka zgonu wczesnego.
Bibliografia
Nesi F., Leo E., Biancari F., Bartolucci R., Rainio P., Satta J. et al.: Preoperative risk stratification in patients undergoing elective infrarenal aortic aneurysm surgery: evaluation of five risk scoring methods. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2004, 28 (1), 52–58.
Barnes M., Boult M., Maddern G., Fitridge G.: A model to predict outcomes for endovascular aneurysm repair using preoperative variables. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2008, 35 (5), 571–579.
Baas A., Janssen K., Prinssen M., Buskens E., Blankensteijn J.: The Glasgow Aneurysm Score as a tool to predict 30-day and 2-year mortality in the patients from the Dutch Randomized Endovascular Aneurysm Management trial. J Vasc Surg. 2008, 47 (2), 277–281.
Oken M.M., Creech R.H., Tormey D.C., Horton J., Davis T.E., McFadden E.T. et al.: Toxicity and response criteria of the eastern cooperative oncology group. Am J Clin Oncol. 1982, 5 (6), 649–655.
Italien G., Paul D.S., Hendel R.C., Leppo J.A., Cohen M.C., Fleisher L.A. et al.: Development and validation of a Baysian model for perioperative cardiac risk assessment in a cohort of 1,081 vascular surgical candidates. J Am Coll Cardiol. 1996, 27 (4), 779–786.
Little J.: Consistency of ASA grading. Anaesthesia. 1995, 50 (7), 658–659.
Goldman L., Caldera D.L., Nussbaum S.R., Sputhwick F.S., Krogstad D., Murray B. et al.: Multifactorial index of cardiac risk in noncardiac surgical procedures. N Engl J Med. 1977, 297 (16), 845–850.
Nowygrod R., Egorova N., Greco G., Anderson P., Gelijns A., Moskowitz A. et al.: Trends, complications, and mortality in peripheral vascular surgery. J Vasc Surg. 2006, 43 (2), 205–216.
Muzolf J., Onichimowski D., Podlińska I.: Preoperative risk evaluation in cardiac patients scheduled for vascular surgery. Anest Intens Ter. 2008, 40 (2), 103–107.
Wolters U., Mannheim S., Wassmer G., Brunkwall J.: What is the value of available risk-scores in predicting postoperative complications after aortoiliac surgery? A prospective non randomized study. J Cardiovasc Surg (Torino). 2006, 47 (2), 177–185.
Bryce G., Payne C., Gibson S., Kingsmore D., Byrne D., Delles C.: Risk stratification scores in elective open abdominal aortic aneurysm repair: are they suitable for preoperative decision making? Eur J Vasc Endovasc Surg. 2012, 44 (1), 55–61.
Supsamutchai C., Wilasrusmee C., Lertsithichai P., Proprom N., Kittur D.: Comparison of risk-scoring systems in predicting hospital mortality after abdominal aortic aneurysm repair. Int J Angiol. 2008, 17 (4), 181–185.
Monahan T.S., Owens C.D.: Risk factors for lower-extremity vein graft failure. Semin Vasc Surg. 2009, 22 (4), 216–226.
Hassen T.A., Pearson S., Cowled P.A., Fitridge R.A.: Preoperative nutritional status predicts the severity of the systemic inflammatory response syndrome (SIRS) following major vascular surgery. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2007, 33 (6), 696–702.
Hellmann D., Grand D., Freischlag J.: Inflammatory abdominal aortic aneurysm JAMA. 2007, 297 (4), 395–400.
Cannon D.J., Read R.C.: Blood elastolytic activity in patients with aortic aneurysm. Ann Thorac Surg. 1982, 34 (1), 10–15.
Wiernicki I., Gutowski P., Ciechanowski K., Millo B., Wieczorek P., Cnotliwy M. et al.: Abdominal aortic aneurysm: association between haptoglobin phenotypes, elastase activity, and neutrophil count in the peripheral blood. Vasc Surg. 2001, 35 (5), 345–350.
