Ocena wiedzy kobiet na temat seksualnych czynników ryzyka raka szyjki macicy
DOI:
https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.205Słowa kluczowe:
nowotwór, współżycie seksualne, partner seksualnyAbstrakt
Wstęp: W Polsce nowotwory narządu rodnego są istotnym problemem medycznym, jak również społecznym. Ryzykowne zachowania seksualne, takie jak: wczesne rozpoczęcie współżycia seksualnego, duża liczba partnerów seksualnych oraz duża liczba partnerek seksualnych obecnego partnera, zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu szyjki macicy. Celem pracy była ocena wiedzy kobiet na temat seksualnych czynników ryzyka raka szyjki macicy.
Materiał i metoda: Badaniami objęto 200 kobiet pochodzących z Lublina i Radomia oraz wsi Jabłonna. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z zastosowaniem kwestionariusza ankiety własnego autorstwa opracowanego dla potrzeb niniejszej pracy. Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej.
Wyniki: Stwierdzono istotną statystycznie zależność pomię- dzy wiedzą badanych kobiet na temat wczesnego rozpoczęcia współżycia seksualnego jako czynnika ryzyka raka szyjki macicy a stanem cywilnym (p = 0,003), miejscem zamieszkania (p = 0,01) oraz formą aktywności zawodowej (p = 0,03). Ponadto stwierdzono istotną statystycznie zależność pomiędzy wiedzą badanych kobiet na temat dużej liczby partnerów seksualnych jako czynnika ryzyka raka szyjki macicy a wiekiem (p = 0,002), stanem cywilnym (p = 0,03) oraz formą aktywności zawodowej.
Wnioski: Kobiety wiedzą, że wczesne rozpoczęcie współżycia seksualnego oraz duża liczba partnerów seksualnych to czynniki ryzyka nowotworu szyjki macicy. Natomiast nie posiadają wiedzy o wpływie dużej liczby partnerek seksualnych obecnego partnera na możliwość wystąpienia nowotworu szyjki macicy. Istnieje potrzeba prowadzenia działań edukacyjnych wśród kobiet na temat wpływu ryzykownych zachowań seksualnych na możliwości rozwoju raka szyjki macicy.
Bibliografia
Ulman -Włodarz I, Nowosielski K, Romanik M, Pozowski J, Jurek M. Świadomość profilaktyki raka szyjki macicy wśród kobiet zgłaszających się do poradni K. Ginekol Pol 2011;82:22-5.
Nowicki A, Borowa I, Maruszak M. Zachowania zdrowotne kobiet w zakresie zapobiegania, wczesnego wykrywania stanów przedrukowych i raka szyjki macicy. Ginekol Pol 2008;79:840-9.
Łoś J. Skryning cytologiczny raka szyjki macicy. Ginek Prakt 2006;1:10-3.
Pacewicz M, Krajewska -Kułak E, Krajewska -Ferishah K. Profilaktyka raka szyjki macicy – poziom wiedzy kobiet i mężczyzn. Med Paliat 2012;4:217-28.
Krajewska M, Owłasiuk A, Litwiejko A. The state of knowledge and health behaviors connected with cervical cancer prevention of the women in Sejny. Probl Med Rodz 2010;1:20-8.
Wróbel B. Seksualność kobiety a rak szyjki macicy. Prz Terapeut 2008;5.
Iwanowicz-Palus GJ, Adamska -Kuźmicka I, Bień A, Stadnicka G. Wiedza i postawy kobiet wobec profilaktyki raka szyjki macicy. Pielęg XXI w 2010;3-4(32-33):9-16.
Cichońska M, Borek M, Krawczyń W, Maciąg D. Wiedza kobiet w zakresie zapobiegania nowotoworom piersi i raka szyjki macicy. In: Zboina B, Doliwa-Klepacka A, Bakalarz -Kowalska B, editors. Nauki medyczne, kultura fizyczna i zdrowie. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio B 2012;1:5-25.
Ball C, Madden JE. Badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy. Współczesna diagnostyka i protokoły tworzone na zasadach EMB. Med Dypl 2003;12(8):49-56.
Branca M, Rossi E, Alderisio M, Migliore G, Morosini PL, Vecchione A, et al. Performance of cytology and colposcopy in diagnosis of cervical intraepithelial neoplasia (CIN) in HIV – positive and HIV – negative women. Cytopathology 2001;12:84-93.
Gerber J. Profilaktyka onkologiczna na co dzień w ginekologii. Pol Med Rodz 2000;2(2):135-8.
Louie KS, Sanjose S, Diaz M, Castellsague’ X, Herrero R, Meijer CJ, et al. Early age at first sexyal intercourse and early pregnancy are risk factors for cervical cancer in developing countries. Br J Cancer 2009;100:1191-7.
Czechowska K. Wiedza i zachowania prozdrowotne kobiet w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy na podstawie badań pacjentek z powiatu jeleniogórskiego. In: Pękała R, editor. Wiedza i doświadczenie pielęgniarki a jej działania promocyjno -edukacyjne. Wyższa Szkoła LDZ w Legnicy. Acta Scholie Superioris Medicinae Legnicensis 2008;1:5-12.
Krajewska M, Owłasiuk A, Litwiejko A. The state of knowledge and health behaviors connected with cervical kancer prevention of the women in Sejny. Prob Med Rodz 2010;1(30):20-8.
Ahmed SA, Sabitu K, Hadejia I, Achmed R. Knowledge, attitude and practice of cervical cancer among market women in Zaria, Nigeria. Niger Med J 2013;54(5):316-9.
Kamzol W, Jaglarz K, Tomaszewski KA, Puskulluoglu M, Krzemieniecki K. Assessment of knowledge abort cervical cancer and its prevention among female students aged 17–26 years. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2013 Feb;166(2):196-203. doi: 10.1016/j.ejogrb.2012.10.019. Epub 2012 Nov 7.
Kozakiewicz B. Nowotwory złośliwe narządu rodnego. Nowa Med 2003;3(122):117-20.
Kędziołka J, Barnaś E, Domka E, Grzegorczyk J, Bojar I. The level of knowledge presented by students from universisties of Rzeszow regarding cervival cancer threat and its risk factors. In: Wdowiak L, Kruk W, Binkowksa -Bury M, editors. Public health and research. Lublin: Wyd. Neurocentrum;2009. p. 183-93.
Kuczkowska K, Jankowiak -Siuda K, Wronkowski Z. Knowledge abort cervical cancer among Polish and Finnish female students. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2011;156:212-6.
Baran W, Kornacka K, Szela S. Ocena wiedzy kobiet z Podkarpacia na temat profilaktyki raka szyjki macicy. Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie 2013;3:311-8.
Sudenga SL, Rositch AF, Otieno WA, Smith JS. Brief report: knowledge, attitudes, practices and perceived risk of cervical cancer among Kenyan women. Int J Gynecol Cancer 2013;23(5):895-9.
