Wiedza i zachowania prozdrowotne w zakresie zdrowia jamy ustnej u studentów pierwszego roku medycyny

Jacek Kotuła

Abstrakt


Wstęp: Studenci kierunków medycznych stanowią wsparcie wszechstronnie wykształconej kadry lekarskiej. Studenci pierwszego roku medycyny w dziedzinie zdrowia jamy ustnej posiadają wiedzę i zachowania prozdrowotne nabyte przed rozpoczęciem edukacji akademickiej. Wiedza ta nie zawsze jest jednak zgodna z dowodami naukowymi. Ważne jest, aby podczas studiów ulegała ona systematycznemu pogłębianiu i modelowaniu. Oczekuje się modulowania zachowań prozdrowotnych przyszłych lekarzy i ich pacjentów przez odpowiednią, rzetelną i profesjonalną wiedzę na temat zdrowia jamy ustnej, uzyskaną podczas szkolenia akademickiego.
Celem pracy była ocena poziomu wiedzy i zachowań prozdrowotnych dotyczących jamy ustnej studentów pierwszego roku medycyny.
Materiały i metody: Badaniem objęto 60 studentów pierwszego roku kierunku lekarskiego na Wydziale Lekarskim i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Zielonogórskiego. Studenci anonimowo wypełnili kwestionariusz zawierający pytania dotyczące wiedzy i zachowań prozdrowotnych oraz samooceny stanu jamy ustnej.
Wyniki: Jedynie 13,3% studentów medycyny wie, że próchnica zębów jest chorobą zakaźną. Jednocześnie 95% wskazało bakterie kwasotwórcze i węglowodany jako przyczynę choroby próchnicowej. Oceniając poziom własnej wiedzy prozdrowotnej w dziedzinie stomatologii, zdecydowana większość uznała ją za wystarczającą (ponad 61%), zaś 14% – za zbyt niską. Niepokojące jest obciążanie odpowiedzialnością lekarza stomatologa za stan zdrowia jamy ustnej jednostki – dotyczy to 96,7% respondentów. Aż 33,3% badanych uważa, że odpowiedzialność za usuwanie płytki nazębnej ponosi lekarz stomatolog. Zdecydowana większość respondentów określiła stan higieny swojej jamy ustnej za dobry, a jedynie 3,4% za zły. Konieczność wymiany szczoteczki co miesiąc uznało 65% studentów, a 90% wymienia ją w miarę zużycia. Z kolei 93,3% wie, że pasta do zębów z fluorem zapobiega rozwojowi próchnicy i że jednym z zabiegów higienicznych jest oczyszczanie języka. W ocenie stanu zdrowia jamy ustnej zdecydowana większość badanych wskazała zakres 1–3 zębów leczonych z powodu próchnicy, przy czym prawie 70% przyznaje, że nigdy nie mieli zęba leczonego endodontycznie, a prawie 80% zaznaczyło, że nie ma usuniętego żadnego zęba. Niemal 18% nie stwierdziło u siebie żadnych oznak stanu zapalnego przyzębia. Najwięcej respondentów, po analizie swojego uzębienia, zmieniłoby jego kolor – 64%, nieco mniej – 21,5% – ustawienie zębów, a zmianę kształtu zębów wskazało 6,1%. Głównym źródłem wiedzy prozdrowotnej był dla studentów lekarz stomatolog, a następnie środki masowego przekazu.
Wnioski: Poziom wiedzy dotyczącej zdrowia jamy ustnej i zachowań prozdrowotnych studentów pierwszego roku medycy wymaga pogłębiania w trakcie gruntownego szkolenia akademickiego. Należy zwrócić uwagę na poszerzanie systematycznej i przyczynowo-skutkowej wiedzy dotyczącej anatomii zębów i przyzębia, etiologii bakteryjnej choroby próchnicowej, powstawaniu zębopochodnych ognisk zapalnych i ich wpływu na rozwój chorób odogniskowych. Wyniki badań wskazały brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poziomem wiedzy a zachowaniem prozdrowotnym. Kształcenie przeddyplomowe przyszłych lekarzy powinno obejmować kształtowanie prawidłowych reżimów dietetyczno-higienicznych. Postawy przyjęte dzięki profesjonalnej wiedzy pozwolą przyszłym lekarzom mieć wpływ na właściwe zachowania prozdrowotne dotyczące jamy ustnej ich znajomych i pacjentów.

Słowa kluczowe


wiedza i zachowania prozdrowotne; jama ustna; studenci medycyny.

Pełny tekst:

PDF (English)


DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.614

Copyright (c) 2019 Jacek Kotuła

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/