Analiza wybranych czynników mających wpływ na sytuację życiową osób niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym

Iwona Radlińska, Beata Karakiewicz, Marcin Kolwitz, Ewa Kemicer-Chmielewska, Kinga Flaga-Gieruszyńska1

Abstrakt


Wstęp: Państwo polskie ma obowiązek pomocy osobom niepełnosprawnym, w tym niepełnosprawnym intelektualnie (NI) w stopniu umiarkowanym (NIM), w zapewnieniu odpowiednich warunków życia i integracji społecznej. Sytuacja tych osób zależy jednak nie tylko od uwarunkowań prawnych i politycznych, ale też ekonomicznych, społecznych i technologicznych (czynniki PEST). Celem pracy była ocena sytuacji osób z NIM w kontekście wszystkich uwarunkowań.


Materiały i metody: W pracy zastosowano metodę gremium doradczego (Community Action Board – CAB), będącą częścią metodyki Rapid Policy Assessment and Response (RPAR) służącej pogłębionym analizom prawnym. Analizy czynników PEST dokonało CAB, a następnie w ramach analizy SWOT (analiza mocnych i słabych strony, szans i zagrożeń) w pierwszym etapie wyłoniło mocne i słabe strony sytuacji osób NIM.


Wyniki: Braki występujące w polskim systemie prawno-politycznym w zakresie udzielenia pomocy to: definiowanie niepełnosprawności niezgodne z prawem międzynarodowym, brak ustawy kompleksowo regulującej sytuację osób z NI, podwójny system orzekania o niepełnosprawności, brak dostatecznej koordynacji działań organów państwa, brak nadzoru nad orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego, brak zawodu po ukończeniu edukacji. Na sytuację osób z NIM pozytywnie wpływa zapewnienie optymalnych warunków kształcenia w szkole specjalnej, natomiast negatywnie ich brak w szkole ogólnodostępnej. Do najważniejszych form wsparcia należą: miejsca pobytu dziennego, miejsca pracy chronionej, zatrudnienie wspierane na otwartym rynku pracy, mieszkania chronione, pomoc asystenta. Wnioski: 1. Braki w regulacjach prawno-politycznych w Polsce utrudniają bądź uniemożliwiają otrzymanie osobom z NIM adekwatnej pomocy. 2. Inwestowanie w szkoły specjalne i zapewnienie ich formalnej współpracy ze szkołami ogólnodostępnymi daje możliwość adekwatnej edukacji dla osób z NIM. 3. Słaby dostęp do specjalnych form wsparcia powoduje wykluczenie społeczne osób z NIM.


Słowa kluczowe


niepełnosprawność intelektualna; polityka; prawo; edukacja; praca.

Pełny tekst:

PDF (English)


DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.599

Copyright (c) 2019 Iwona Radlińska, Beata Karakiewicz, Marcin Kolwitz, Ewa Kemicer-Chmielewska, Kinga Flaga-Gieruszyńska1

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/