Duchowość a jakość życia osób dotkniętych chorobą nowotworową

Tamara Walczak, Elżbieta Walczak, Wiesław Kowalewski

Abstrakt


ABSTRAKT

Wstęp: Badanie jakości życia pacjentów chorujących na nowotwory jest przedmiotem ogromnej liczby prowadzonych badań z dziedziny psychoonkologii i psychologii zdrowia. Rzadziej podejmowana tematyka duchowości wydaje się ważną sferą życia pacjentów, która może warunkować stopień zadowolenia z życia (jakość życia). Ze względu na dużą popularność tematyki, ale małą liczbę doniesień w zakresie relacji obu aspektów życia osób dotkniętych chorobą nowotworową, w niniejszym badaniu podjęto próbę analizy związku tych zmiennych.

Materiały i metody: Do badania zaproszono 94 osoby, z czego 44 w momencie badania chorowały na różne postaci nowotworu, a pozostałe 50 osób stanowiło grupę porównawczą (osoby zdrowe). Dokonano pomiaru zadowolenia z różnych aspektów życia, a także siły duchowości badanych osób, wykorzystując w tym celu metody kwestionariuszowe.

Wyniki: Wykazano, że osoby chore gorzej oceniają zadowolenie ze swojego dotychczasowego życia, zadowolenie ze swojego zdrowia oraz ze sfery fizycznej. W badaniu sfery duchowości osoby chore uzyskały wyższe wyniki w skalach siły wiary oraz nasilenia postawy religijnej w porównaniu z osobami zdrowymi. Dowiedziono, że u osób zdrowych zadowolenie z życia jest uwarunkowane poczuciem harmonii życiowej i sensu życia. Natomiast u osób chorych związek zadowolenia z harmonią życiową jest silniejszy, a ponadto wyniki wskazały na znaczenie wrażliwości etycznej dla oceny własnego zadowolenia, czego nie zaobserwowano w grupie osób zdrowych.

Wnioski: Mniejsze zadowolenie z życia prawdopodobnie wynika z bilansu zysków i strat dokonywanego przez chorych w obliczu ciężkiej choroby, a nawet ryzyka śmierci. Większe nasilenie wymiarów duchowości może wynikać z faktu, że osoby chorujące przewlekle lub nieuleczalnie powierzają swoje życie istocie wyższej, aby zyskać wiarę i nadzieję na dalszą walkę z chorobą. Zmianie ulega system wartości pacjenta – zadowolenie z życia, poza poczuciem harmonii życiowej, zaczyna być uwarunkowane wrażliwością etyczną chorego.

Słowa kluczowe


jakość życia; duchowość; psychoonkologia; choroba nowotworowa

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Jakubowska-Winecka A, Włodarczyk D. Psychologiczne aspekty choroby i chorowania. In: Jakubowska-Winecka A, Włodarczyk D, editors. Psychologia w praktyce medycznej. Warszawa: PZWL; 2007. p. 70-93.

Uchmanowicz E. Potrzeby duchowe i wsparcie psychologiczne ludzi będących u kresu życia w kontekście opieki hospicyjnej. Piel Zdr Publ 2012;1(2):67-72.

Kościelak R. Promocja zdrowia a jakość życia osób przewlekle chorych i niepełnosprawnych. In: Psychologia i medycyna. Wspólne obszary zainteresowań (praca zbiorowa). Warszawa: Vizja Press & IT; 2007. p. 75-81.

De Walden-Gałuszko K. Psychoonkologia w praktyce klinicznej. Warszawa: PZWL; 2011.

De Walden-Gałuszko K. Jakość życia – rozważania ogólne. In: De Walden-Gałuszko K, Majkowicz M, editors. Jakość życia w chorobie nowotworowej. Gdańsk: Wyd. Uniw. Gdańskiego; 1994. p. 13-38.

DeWalden-Gałuszko K. Problemy komunikacji. In: De Walden-Gałuszko K, editor. Psychoonkologia. Kraków: Biblioteka Psychiatrii Polskiej; 2000. p. 45-54.

Heszen I, Sęk H. Psychologia zdrowia. Warszawa: PWN; 2008.

Skuza B, Jakubowska-Winecka A. Psychologiczne problemy związane z terminalną fazą choroby. In: Jakubowska-Winecka A, Włodarczyk D, editors. Psychologia w praktyce medycznej. Warszawa: PZWL; 2007. p. 154-66.

Majkowicz M. Problemy i perspektywy oceny jakości życia w chorobie nowotworowej (ujęcie krytyczne). In: De Walden-Gałuszko K, editor. Psychoonkologia. Kraków: Biblioteka Psychiatrii Polskiej; 2000. p. 141-6.

Klatkiewicz A. Kryzys choroby czy szansa na zmianę swojego życia? Czynniki wpływające na postrzeganie i wykorzystanie sytuacji choroby jako możliwości zmiany swojego życia. In: Janowski K, Artymiak M, editors. Człowiek chory – aspekty biopsychospołeczne. Lublin: Wyd. Polihymnia; 2009. p. 485-94.

Dyer WW. Your erroneous zones. New York: Funk & Wagnals; 1976.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.464

Copyright (c) 2018 Tamara Walczak, Elżbieta Walczak, Wiesław Kowalewski

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/