Ocena aktywności antyoksydacyjnej ananasa jadalnego (Ananas comosus)

Joanna Zielonka-Brzezicka, Anna Nowak, Adam Klimowicz, Wiktoria Duchnik, Daria Wira, Daria Wysocka, Karolina Grzesiak, Ewelina Rędzikowska, Laura Synowiec, Barbara Ptak, Joanna Bilska

Abstrakt


ABSTRAKT

Wstęp: Ananas jest powszechnie znanym owocem tropikalnym, cenionym zarówno ze względu na walory smakowe, jak i właściwości odżywcze, gdyż stanowi źródło związków pozytywnie wpływających na zdrowie. W skład owocu wchodzą witaminy C, A i B1, beta-karoten, enzymy proteolityczne, cukry, a także flawonoidy i polifenole, które zaliczane są do szerokiej grupy przeciwutleniaczy.

Celem pracy była ocena właściwości antyoksydacyjnych wyciągów alkoholowych sporządzonych z różnych części
rośliny.

Materiały i metody: Ocenie aktywności przeciwutleniającej poddano alkoholowe ekstrakty z owocostanu, liści przykwiatowych i okrywy ananasa jadalnego. Jako rozpuszczalniki użyto 70% (v/v) i 96% (v/v) etanol oraz 99,8% (v/v) metanol. Wykorzystano metodę ekstrakcji wspomaganą ultradźwiękami. Do analizy badanych właściwości ekstraktów posłużyła metoda z użyciem odczynnika 2,2-difenylo-1-pikrylohydrazylu (DPPH), oznaczanie zdolności redukowania jonów żelaza (FRAP) oraz metoda Folina–Ciocalteu.

Wyniki: Działanie przeciwutleniające otrzymanych wyciągów zależne było zarówno od części owocu, z której pozyskano ekstrakty, jak i czasu ekstrakcji oraz rodzaju użytego rozpuszczalnika. W przypadku analiz z użyciem metod DPPH i FRAP najbardziej wartościowe okazały się wyciągi z okrywy i miąższu ananasa jadalnego, natomiast przy oznaczeniu metodą Folina–Ciocalteu – z miąższu. Najkorzystniejszym ekstrahentem okazał się 70% (v/v) etanol.

Wnioski: Ekstrakty z ananasa jadalnego wykazują umiarkowaną aktywność antyoksydacyjną, zależną od części rośliny oraz zastosowanego rozpuszczalnika. Mimo niewysokich wartości może być on przydatny jako składnik pożywienia pomocny w utrzymaniu dobrego stanu zdrowia z uwagi na inne korzystne właściwości i obecność cennych substancji aktywnych.

Słowa kluczowe


ananas jadalny; metoda DPPH; metoda FRAP; metoda Folina–Ciocalteu; aktywność antyoksydacyjna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Jędrzejko K, Kowalczyk B, Balcer B. Rośliny kosmetyczne. Katowice: Wyd. SUM; 2007. p. 72.

Da Silva DI, Nogueira GD, Duzzioni AG, Barrozo MA. Changes of antioxidant constituents in pineapple (Ananas comosus) residue during drying process. Ind Crops Prod 2013;50:557-62.

Zielonka-Brzezicka J, Synowiec L, Nowak A, Klimowicz A. Wybrane owoce jako źródło cennych składników stosowanych w kosmetologii. Post Fitoter 2017;18(2):126-31. doi: 10.25121/PF.2017.16.2.126.

Ukleja-Sokołowska N, Gawrońska-Ukleja E, Tykwińska M, Bartuzi Z. Alergia na owoce egzotyczne. Alerg Astma Immun 2014;19(8):16-20.

Bhattacharyya BK. Bromelain: an overview. Nat Prod Rad 2008;7:359-63.

Ahmad N, Sharma S. Green synthesis of silver nanoparticles using extracts of Ananas comosus. Green Sustain Chem 2012;2:141-7. doi: 10.4236/gsc.2012.24020.

Ketnawa S, Rawdkuen S, Chaiwut P. Two phase partitioning and collagen hydrolysis of bromelain from pineapple peel Nang Lae cultivar. Biochem Eng J 2010;52(2-3):205-11. 10.1016/j.bej.2010.08.012.

Rathnavelu V, Alitheen NB, Sohila S, Kanagesan S, Ramesh R. Potential role of bromelain in clinical and therapeutic applications. Biomed Rep 2016;5(3):283-8. doi: 10.3892/br.2016.720.

Muzykiewicz A, Zielonka-Brzezicka J, Klimowicz A, Florkowska K. Jarząb pospolity (Sorbus aucuparia L.) jako źródło składników o potencjalnym działaniu antyoksydacyjnym – porównanie właściwości przeciwutleniających ekstraktów z liści, kwiatów i owoców. Probl Hig Epidemiol 2017;98(2):125-32.

Nowak A, Zielonka J, Turek M., Klimowicz A. Wpływ przeciwutleniaczy zawartych w owocach na proces fotostarzenia się skóry. Post Fitoter 2014;15(2):94-9.

Pandey KB, Rizvi SI. Plant polyphenols as dietary antioxidants in human health and disease. Oxid Med Cell Longev 2009;2(5):270-8. doi: 10.4161/oxim.2.5.9498.

Abderrahim F, Arribas SM, Gonzalez MC, Condezo-Hoyos L. Rapid high-throughput assay to assess scavenging capacity index using DPPH. Food Chem 2013;141(2):788-94. doi: 10.1016/j.foodchem.2013.04.055.

Molyneux P. The use of stable free radical diphenylpicrylhydrazyl (DPPH) for estimating antioxidant activity. Songklanakarin J Sci Technol 2004;26(2):211-9.

Apak R, Özyürek M, Güçlü K, Çapanoğlu E. Antioxidant activity/capacity measurement. 1. Classification, physicochemical principles, mechanisms, and electron transfer (ET)-based assays. J Agr Food Chem 2016;64(5):997-1027. doi: 10.1021/acs.jafc.5b04739.

Regulska E, Samsonowicz M. Ekstrakty ziołowe w aspekcie zawartości związków polifenolowych i aktywności przeciwutleniającej. In: Tarko W, Duda-Chodak A, Witczak M, Najgebauer-Lejko D, editors. Właściwości produktów i surowców żywnościowych. Kraków: Polskie Towarzystwo Technologów Żywności; 2014. p. 227-37.

Cybul M, Nowak R. Przegląd metod stosowanych w analizie właściwości antyoksydacyjnych wyciągów roślinnych. Herba Pol 2008;54(1):68-78.

Tan YS, Baskaran A, Nallathamby N, Chua KH, Kuppusamy UR, Sabaratnam V. Influence of customized cooking methods on the phenolic contents and antioxidant activities of selected species of oyster mushrooms (Pleurotus spp.). J Food Sci Technol 2015;52(5):3058-64. doi: 10.1007/s13197-014-1332-8.

Montero-Calderón M, Rojas-Graű M, Martín-Belloso O. Mechanical and chemical properties of Gold cultivar pineapple flesh (Ananas comosus). Eur Food Res Technol 2010;230(4):675-86. doi: 10.1007/s00217-009-1207-9.

Zang S, Tian S, Jiang J, Han D, Yu X, Wang K, et al. Determination of antioxidant capacity of diverse fruits by electron spin resonance (ESR) and UV–Vis spectrometries. Food Chem 2017;221:1221-5. doi: 10.1016/j.foodchem.2016.11.036.

Sun J, Chu YF, Wu X, Liu RH. Antioxidant and antiproliferative activities of common fruits. J Agric Food Chem 2002;50(25):7449-54. doi: 10.1021/jf0207530.

Nowak A, Zielonka-Brzezicka J, Pechaiko D, Tkacz M, Klimowicz A. Ocena właściwości antyoksydacyjnych liści Ginkgo biloba L. po zakończeniu wegetacji. Pomeranian J Life Sci 2017;63(1):9-15. doi: 10.21164/pomjlifesci.222.

Zielonka-Brzezicka J, Nowak A, Zielińska M, Klimowicz A. Porównanie właściwości przeciwutleniających wybranych części maliny właściwej (Rubus idaeus) i jeżyny europejskiej (Rubus fruticosus). Pomeranian J Life Sci 2016;62(4):52-9. doi: 10.21164/pomjlifesci.269.

Martínez R, Torres P, Meneses MA, Figueroa JG, Pérez-Álvarez JA, Viuda-Martos M. Chemical, technological and in vitro antioxidant properties of mango, guava, pineapple and passion fruit dietary fibre concentrate. Food Chem 2012;135(3):1520-6. doi: 10.1016/j.foodchem.2012.05.057.

Malik A, Pytka M, Latoch A, Targoński Z, Giza W. Wybrane związki bioaktywne w owocach południowych i otrzymanych z nich sokach. In: Karwowska M, Gustaw W, editors. Trendy w żywieniu człowieka. Kraków: Polskie Towarzystwo Technologów Żywności; 2015. p. 187-201.

Rodríguez Ó, Gomes W, Rodrigues S, Fernandes FA. Effect of acoustically assisted treatments on vitamins, antioxidant activity, organic acids and drying kinetics of pineapple. Ultrason Sonochem 2017;35:92-102. doi: 10.1016/j.ultsonch.2016.09.006.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.456

Copyright (c) 2018 Joanna Zielonka-Brzezicka, Anna Nowak, Adam Klimowicz, Wiktoria Duchnik, Daria Wira, Daria Wysocka, Karolina Grzesiak, Ewelina Rędzikowska, Laura Synowiec, Barbara Ptak, Joanna Bilska

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/