Źródła stresu zawodowego a sposoby radzenia sobie w sytuacjach stresogennych pielęgniarek pracujących na wybranych oddziałach szpitalnych – doniesienia wstępne*

Katarzyna Kwiecień-Jaguś, Wioletta Mędrzycka-Dąbrowska, Anna Małecka-Dubiela

Abstrakt


ABSTRAKT

Wstęp: Stres jest nieodłącznym elementem pracy personelu medycznego. Problem stresu w środowisku pracy personelu pielęgniarskiego nabiera znaczenia w kontekście coraz częstszych braków kadrowych, a także braku wsparcia ze strony pracodawców.

Celem pracy była analiza czynników stresogennych związanych z codzienną pracą personelu pielęgniarskiego wybranych oddziałów szpitalnych oraz zbadanie związku pomiędzy stresem a sposobami radzenia sobie z nim.

Materiały i metody: W badaniu wykorzystano kwestionariusz wywiadu oraz dwa wystandaryzowane narzędzia badawcze: Nursing Stress Scale i Brief Cope-28 Scale. W badaniu prowadzonym anonimowo dobrowolny udział wzięło 110 pielęgniarek. Obliczenia statystyczne wykonano w oparciu o program komputerowy IBM SPSS 20 oraz arkusz Excel.

Wyniki: Analizy statystyczne wykazały, że spośród wielu czynników stresogennych w środowisku pracy personelu pielęgniarskiego największe źródło stresu stanowiły: śmierć i umieranie

(M 15,19; SD ±3,10), obciążenie pracą (M 14,73; SD ±3,13) oraz konflikty na linii pielęgniarka–lekarz (M 10,42; SD ±1,85). Wykazano istotną statystycznie zależność pomiędzy miejscem zatrudnienia a poziomem odczuwanego stresu (H = 13,99; p < 0,05). W sytuacjach stresowych personel pielęgniarski najczęściej odnosił się do aktywnych sposobów radzenia sobie ze stresem, w tym rozwiązywania sytuacji stresowych poprzez planowanie (M 6,31; SD ±1,31) oraz pozytywnego przewartościowania (M 5,84; SD ±1,49). Dalsze analizy wykazały związek pomiędzy wiekiem a uciekaniem do spraw duchowych lub poszukiwaniem wsparcia społecznego.

Wnioski: Praca personelu pielęgniarskiego nacechowana jest wysokim poziomem stresu, który w dużym stopniu zależy od profilu medycznego danego oddziału. Część czynników stresogennych można zmniejszyć poprzez poprawę organizacji pracy, zwłaszcza w kontekście współpracy pielęgniarki z lekarzem.

Słowa kluczowe


stres; sposoby radzenia sobie ze stresem; pielęgniarki; czynniki ryzyka; obciążenie pracą; środowisko pracy

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Yates P, Benson E, Harris A. An investigation of factors supporting the psychological health of staff in a UK emergency department. Emerg Med J 2012;29:533-5.

Lambert V, Lambert CE, Itano J, Inouye J, Kim S, Kuniviktikul W, et al. Cross-cultural comparison of workplace stressors, ways of coping and demographic characteristics as predictors of physical and mental health among hospital nurses in Japan, Thailand, South Korea and the USA (Hawaii). Int J Nurs Stud 2004;41:671-84.

Ulrich CM, Taylor C, Soeken K, O’Donnell P, Farrar A, Danis M, et al. Everyday ethics: ethical issues and stress in nursing practice. J Adv Nurs 2010;66:2510-9.

European Agency for Safety and Health at Work. Expert forecast on emerging psychosocial risks related to occupational safety and health. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities; 2007.

Cox T, Griffiths A, Rial-González E. Research on work related stress. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities; 2000.

Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal and coping. New York: Springer; 1989.

Olofsson B, Bengtsson C, Brink E. Absence of response: a study of nurses’ experience of stress in the workplace. J Nurs Manag 2003;11:351-8.

Zhou H, Gong Y. Relationship between occupational stress and coping strategy among operating theatre nurses in China: a questionnaire survey. J Nurs Manag 2015;23:96-106.

Carayon P, Gurses A. A human factors engineering conceptual framework of nursing workload and patients’ safety in intensive care units. Intensive Crit Care Nurs 2005;21:284-301.

Gray-Toft P, Anderson JG. The Nursing Stress Scale: Development of an instrument. J Behav Assessment 1981;3(1):11-23.

Carver CS. You want to measure coping but your protocol’s too long: consider brief cope. Int J Behav Med 1997;4(1):92-100.

Szkup-Jabłońska M, Polakiewicz P, Schneider-Matyka D, Jurczak A, Stanisławska M, Wieder-Huszla S, et al. Analiza stresu związanego z akulturacją oraz strategii radzenia sobie ze stresem wśród studentów English Program Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Probl Pielęg 2014;22(1):74-81.

Steinhauser KE, Christakis NA, Clipp EC, McNeilly M, Grambow S, Parker J, et al. Preparing for the end of life: preferences of patients, families, physicians, and other care providers. J Pain Symptom Manage 2001;22:727-37.

Zheng RS, Guo QH, Dong FQ, Owens RG. Chinese oncology nurses’ experience on caring for dying patients who are on their final days: a qualitative study. Int J Nurs Stud 2015;52,288-96.

Ryan D, Jezewski MA. Knowledge, attitudes, experiences, and confidence of nurses in completing advance directives: a systematic synthesis of three studies. J Nurs Res 2012;20:131-41.

Wujtewicz M, Wujtewicz MN, Owczuk R. Conflicts in the intensive care unit. Anaesthesiol Intensive Ther 2015;47:360-2.

Moore P. Decision-making in professional practice. Br J Nurs 1996;5:635-40.

Mehrdad N, Joolaee S, Joulaee A, Bahrani N. Nursing faculties’ knowledge and attitude on evidence-based practice. Iran J Nurs Midwifery Res 2012;17(7):506-11.

Jackson A, Carberry M. The advance nurse practitioner in critical care: A workload evaluation. Nurs Crit Care 2015;20:71-7. doi: 10.1111/nicc.12133.

Nishizaki Y, Tokuda Y, Sato E, Kato K, Matsumoto A, Takekata M, et al. Relationship between nursing workloads and patient safety incidents. J Multidiscip Healthc 2010;3:49-54.

Aiken LH, Clarke SP, Sloane DM, Sochalski J, Silber JH. Hospital nurse staffing and patient mortality, nurse burnout, and job dissatisfaction. JAMA 2002;288:1987-93.

Needleman J, Buerhaus P, Mattke S, Stewart M, Zelevinsky K. Nurse-staffing levels and the quality of care in hospitals. N Engl J Med 2002;346:1715-22.

Winwood PC, Winefield AH, Lushington K. Work-related fatigue and recovery: the contribution of age, domestic responsibilities and shiftwork. J Adv Nurs 2006;56:438-49.

Shen HC, Cheng Y, Tsai PJ, Lee SH, Guo YL. Occupational stress in nurses in psychiatric institutions in Taiwan. J Occup Health 2005;47(3):218-55.

Seymour JE. Negotiating natural death in intensive care. Soc Sci Med 2000;51(8):1241-52.

Ferrand E, Lemaire F, Regnier B, Kuteifan K, Badet M, Asfar P, et al. Discrepancies between perceptions by physicians and nursing staff of intensive care unit end-of-life decisions. Am J Respir Crit Care Med 2003;167:1310-5.

Callaghan P, Tak-Ying SA, Wyatt PA. Factors related to stress and coping among Chinese nurses in Hong Kong. J Adv Nurs 2000;31(6):1518-27.

Yang Y, Koh D, Ng V, Lee FC, Chan G, Dong F, et al. Salivary cortisol levels and work-related stress among emergency department nurses. J Occup Environ Med 2001;43(12):1011-8.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 roku w sprawie standardów postępowania medycznego w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą. DzU RP z 2013 r., poz. 15. http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2013/0015 (1.01.2017).

Ceslowitz SB. Burnout and coping strategies among hospital staff nurses. J Adv Nurs 1989;14:553-7.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.445

Copyright (c) 2018 Katarzyna Kwiecień-Jaguś, Wioletta Mędrzycka-Dąbrowska, Anna Małecka-Dubiela

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/