Czy regularne trenowanie jogi może mieć związek z efektywniejszym radzeniem sobie ze stresem?

Żaneta Ciosek, Daria Rusnarczyk, Aleksandra Szylińska, Karolina Kot, Hanna Mosiejczuk, Iwona Rotter

Abstrakt


STRESZCZENIE

Wstęp: Słowo joga (Goya) pochodzi od sanskryckiego yij i oznacza: wiązać, łączyć, przywiązywać i skupiać na czymś uwagę. Oznacza także połączenie oraz zjednoczenie. System jogi zebrał i usystematyzował Patańdżali w swojej pracy „Yoga Sittrach”. Joga ma za zadanie ukształtowanie właściwej kultury fizycznej i duchowej (umysł) bez względu na poglądy religijne, pochodzenie oraz przynależność do grupy społecznej.

Celem pracy była ocena zależności pomiędzy regularnym trenowaniem jogi a strategią radzenia sobie ze stresem, wartościami ciśnienia tętniczego i występowaniem otyłości brzusznej.

Materiał i metody: W badaniach wzięło udział 100 osób podzielonych na 2 grupy. Pierwsza to regularnie trenujący jogę uczniowie szkoły jogi. Druga to spontanicznie wybrane osoby nieuprawiające regularnie żadnego sportu. Badani byli w wieku 18–60 lat. Do uzyskania materiału badawczego użyto kwestionariusz ankiety własnego autorstwa oraz test mini­‍-COPE. Ponadto wykonano badanie ciśnienia tętniczego krwi i obwodu pasa w celu oceny występowania otyłości brzusznej.

Wyniki: Wśród osób trenujących jogę zauważono średni mniejszy obwód talii u kobiet 82,8 ±8 w stosunku do mężczyzn 90,3 ±11 (p = 0,034). Prawidłowy obwód w pasie wykazano u 43 (86%) osób trenujących jogę oraz u 34 (68%) osób z grupy kontrolnej. Wskaźnik masy ciała (BMI) również wypadł na korzyść osób trenujących jogę, które przeważały liczebnie o 15 (30%) osób w kategorii BMI w normie. Otyłość centralną i BMI wskazujące na otyłość w grupie jogi wykazano u 10 (20%) osób, a w grupie kontrolnej u 15 (30%) osób. W badaniach autorskich nie stwierdzono istotnej różnicy w średnim ciśnieniu badanych grup.

Wnioski: Na podstawie analizy kwestionariusza mini­‍-COPE osoby regularnie trenujące jogę wybierają bardziej efektywne strategie radzenia sobie ze stresem. Regularne uprawianie jogi jest czynnikiem zmniejszającym otyłość brzuszną. Mężczyźni trenujący jogę mają wartości ciśnienia tętniczego niższe niż osoby nieuprawiające żadnego sportu.

Słowa kluczowe


joga; stres; aktywność fizyczna; strategie radzenia sobie ze stresem

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ackerman K.D., Heyman R., Rabin B.S., Anderson B.P., Houck P.R., Frank E. et al.: Stressful life events precede exacerbations of multiple sclerosis. Psychosom Med. 2002, 64, 916–920.

Bauer M.E., Perks P., Lightman S.L., Shanks N.: Restraint stress is associated with changes in glucocorticoid immunoregulation. Physiol Behav. 2001, 73, 525–532.

Carrasco G.A., Van de Kar L.D.: Neuroendocrine pharmacology of stress. Eur J Pharmacol. 2003, 463, 235–272.

Palica D., Zwierzchowska A.: Terapeutyczne walory systemu jogi – przegląd piśmiennictwa. Hygeia Public Health. 2012, 47 (4), 418–423.

Smith C., Hancock H., Blake­‍-Mortimer J., Eckert K.: A randomized comparative trial of yoga and relaxation to reduce stress and anxiety. Complement Ther Med. 2007, 15, 77–83.

Streeter C.C., Jensen J.E., Perlmutter R.M., Cabral H.J., Tian H., TerhuneD.B. et al.: Yoga Asana sessions increase brain GABA levels: a pilot study. J Altern Complement Med. 2007, 13, 419–426.

Górna J., Szopa J.: Rekreacyjne ćwiczenia jogi w kształtowaniu zdrowego stylu życia. In: Turystyka i sport dla wszystkich w promocji zdrowego stylu życia. Eds: W. Gaworecki, Z. Mroczyński, Wyd. Wyższej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa w Gdańsku, Gdańsk 2008.

Bernardi L., Porta C., Spicuzza L., Bellwon J., Spadacini G., Frey AW. et al.: Slow breathing increases arterial baroreflex sensitivity in patients with chronic heart failure. Circulation. 2002, 105, 143–145.

Garfinkel M.S., Singhal A., Katz W.A., Allan D.A., Reshetar R., Schumacher H.R.: Yoga­‍-based intervention for carpal tunnel syndrome: A randomized trial. JAMA. 1998, 280, 1601–1603.

Joshi L.N., Joshi V.D., Gokhale L.V.: Effect of short term Pranayam practice on breathing rate and ventilatory functions of lung. Indian J Physiol Pharmacol. 1992, 36, 105–108.

Bera T.K., Rajapurkar M.V.: Body composition, cardiovascular endurance and anaerobic power of yogic practitioners. Indian J Physiol Pharmacol. 1993, 37, 225–228.

Kulmatycki L.: Wpływ treningu relaksacyjnego jogi na obniżenie ciśnienia tętniczego. Post Rehab. 1993, 7 (4), 55–60.

Wolff M., Sundquist K., Larsson Lönn S., Midlöv P.: Impact of yoga on blood pressure and quality of life in patients with hypertension – a controlled trial in primary care, matched for systolic blood pressure. BMC Cardiovasc Disord. 2013, 13, 111.

Bhavanani A.B., Mohan M., Sanjay Z., Basavaraddi A.B.: Immediate cardiovascular effects of pranava pranayama in hypertensive patients. Indian J Physiol Pharmacol. 2012, 56 (3), 273–278.

Altman K., Elaine R.: A brief therapy model to reduce stress by practicing breathing exercises, mindful meditation, and yoga stretching. Dissertationn Abstracts International: Section B: The Sciences and Engineering. 2001, 62 (1­‍-B), 530.

Pal A., Srivastava N., Narain V.S., Agrawal G.G., Rani M.: Effect of yogic intervention on the autonomic nervous system in the patients with coronary artery disease: a randomized controlled trial. East Mediterr Health J. 2013, 19 (5), 452–458.

Brown R.P., Gerbarg P.L.: Sudarshan kriya yogic breathing in the treatment of stress, anxiety, and depression: part I – neurophysiologic model. J Altern Complement Med. 2005, 11 (1), 189–201.

Huang F.J., Chien D.K., Chung U.L.: Effects of Hatha yoga on stress in middle­‍-aged women. J Nurs Res. 2013, 21 (1) 59–66.

Hartfiel N., Burton C., Rycroft­‍-Malone J., Clarke G.., Havenhand J., Khalsa S.B. et al.: Yoga for reducing perceived stress and back pain at work. Occup Med (Lond). 2012, 62 (8), 606–612.

Kulmatycki L., Surynt A., Torzyńska K.: Relaksacja posturalna jogi a relaksacja progresywna w radzeniu sobie z lękiem i napięciem. In: Physical activity in disease prevention and heath promotion. Ed. B. Bergier. Institute of Health, Państwowa Wyższa Szkoła, Biała Podlaska 2010, 149–158.

Sharma V.K., Trakroo M., Subramaniam V., Rajajeyakumar M., Bhavanani A.B., Sahai A.: Effect of fast and slow pranayama on perceived stress and cardiovascular parameters in young health­‍-care students. Int J Yoga. 2013, 6 (2), 104–110.

Romanowski W., Pasek T., Szwarc H., Gradowska T., Turos B., Sikora J. et al.: Próba fizjologicznej i psychologicznej oceny wpływu na organizm ćwiczeń wg systemu. Wychow Fiz Sport. 1969, 3, 139–170.

Grabara M., Szopa J.: Wpływ hatha­‍-jogi na stan zdrowia ćwiczących. In: 5th International Conference Movement and Health. Opole University of Technology, Opole 2006, 235–241.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.432

Copyright (c) 2018 Żaneta Ciosek, Daria Rusnarczyk, Aleksandra Szylińska, Karolina Kot, Hanna Mosiejczuk, Iwona Rotter

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/