Opieka zdrowotna w Polsce w latach 1989–2000

Jacek Kotuła, Andrzej Kierzek

Abstrakt


ABSTRAKT

Reforma systemu ochrony zdrowia w latach 1989–2000 zapoczątkowana została zasadniczymi zmianami ustroju politycznego i gospodarczego. Zmiany i tak źle funkcjonującego systemu opieki zdrowotnej postępowały wolno, co spowodowane było rosnącym niezadowoleniem społecznym. W dodatku chroniczne niedofinansowanie opieki zdrowotnej uniemożliwiało podejmowanie działań naprawczych. Należy odnotować znaczenie uchwalenia ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (1991), która miała zarówno wady, jak i zalety, ale w radykalny sposób zapoczątkowała i przyspieszyła prace nad dalszymi działaniami reformatorskimi.

Trwały prace nad przygotowaniem podstaw merytorycznych do usamodzielnienia zakładów opieki zdrowotnej (z jednostek budżetowych) oraz prace nad projektem ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

Konsekwencją ustawy o zakładach opieki zdrowotnej było m.in. wprowadzenie rachunku kosztów w publicznych zakładach opieki zdrowotnej oraz możliwość przejęcia części zadań ochrony zdrowia przez samorządy lokalne. Była ona również podstawą do przeprowadzenia kolejnych zmian w sektorze zdrowotnym i dotychczas ma priorytetowe znaczenie dla organizacji ochrony zdrowia w Polsce.

W reformie systemu opieki zdrowotnej narastały problemy dehumanizacji medycyny. Pacjent, będący chorym, potrzebującym pomocy człowiekiem, zaczął być postrzegany jako element złożonego systemu punktowo-przeliczeniowego. Został zakładnikiem z jednej strony systemu Kas Chorych, który nie zabezpieczał pełnego finansowania świadczeń zdrowotnych, z drugiej zaś pracowników ochrony zdrowia, którzy nie otrzymując środków za dodatkowe zabiegi, ograniczali dostęp do świadczeń zdrowotnych, odmawiając niejednokrotnie wykonania zabiegu. Niestety problem dehumanizacji nadal ulega pogłębieniu.

Słowa kluczowe


historia medycyny; historia opieki zdrowotnej w Polsce

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Kotuła J. Rozwój lecznictwa stomatologicznego w Zielonej Górze w latach 1945–1989 [dissertation]. Łódź: Uniw. Med. w Łodzi; 2016. p. 5-23.

Forgt B. Poznański Ośrodek Rehabilitacyjny w kontekście zmian zachodzących w ochronie zdrowia w latach 1952–2005 [dissertation]. Poznań: Uniw. Med. im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; 2012. p. 72.

Indulski J, Orzeszyna S. Drogi i bezdroża medycyny społecznej w Polsce. Służ Zdr 1981;7:3.

Włodarczyk C. Reforma opieki zdrowotnej jako proces polityczny. Kilka uwag o wybranych wątkach. Probl Polit Społ 2002;4:33-57.

Golimowska S. System ochrony zdrowia w Polsce po dotychczasowych zmianach. Kraków: Collegium Medicum UJ; 2003.

Raport Konserwatorium „Doświadczenie i Przyszłość”. Stan zdrowia i ochrony zdrowia ludności Polski. Życie i Nowoczesność, 2.04.1981.

Indulski J, Gulewicz T, Szymborski L, Włodarczyk C. Opieka zdrowotna w Polsce. Próba oceny i kierunki usprawnień. Zdrow Publiczne 1981;11:750-5.

Krasucki P. Założenia reformy ochrony zdrowia. Służ Zdr 1981;48:5.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 2 maja 1989 r. zmieniające rozporządzenie w prawie organizacji i zadań zakładów opieki zdrowotnej. DzU z 1989 r., nr 28, poz. 152.

Ustawa z dnia 2 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczegółowych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw. DzU z 1990 r., nr 34, poz. 198.

Golinowska St. Opieka zdrowotna w Polsce po reformie. Warszawa: Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych; 2002. p. 440-5.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. DzU z 1991 r., nr 91, poz. 408.

Dzwonkowski T, Skobelski R, Szczegóła H. Szpital Wojewódzki im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze (1945–2015). Zielona Góra: Pro Libris; 2015. p. 151.

Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 18 maja 1995 r. w sprawie warunków, na jakich następuje przekazanie środków publicznych do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz sposobu kontroli ich wykorzystania. M.P. 1995, nr 29, poz. 341.

Hady J, Leśniowska M. Finansowanie polskiego systemu opieki zdrowotnej na tle wybranych krajów Unii Europejskiej, https://rf.gov.pl/files/20725__5260__Joanna_Hady__Malgorzata_Lesniowska___Finansowanie_polskiego_systemu_opieki_zdrowotnej_na_tle_wybranych_krajow_Unii_Europ.pdf (10.03.2017).

Kautsch M, Whitfield M, Klich J, editors. Zarządzanie w opiece zdrowotnej. Kraków: Wyd. UJ; 2001. p. 33.

Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. DzU z 1997 r., nr 28, poz. 153, 1107-32.

Pierożek ZJ. Rejestr Usług Medycznych – strategiczne narzędzie analityczne w polskim systemie ochrony zdrowia [dissertation]. Lublin: Akad. Med. w Lublinie; 2002. p. 10-1.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 27 czerwca 1996 r. w sprawie książeczek usług medycznych. DzU z 1996 r., nr 2, poz. 420.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 7 grudnia 1998 r. w sprawie utworzenia regionalnych Kas Chorych i ich oddziałów, określenia ich siedzib i obszaru działania oraz nadania im statutów. DzU z 1998 r., nr 152, poz. 989.




DOI: http://dx.doi.org/10.21164/pomjlifesci.416

Copyright (c) 2018 Jacek Kotuła, Andrzej Kierzek

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/