Potencjalności aktywne jako kompetencje społeczne – profil psychologiczny studentów medycyny w koncepcji transkulturowej psychoterapii pozytywnej

Aleksandra Zarek, Anna Wyszadko

Abstrakt


ABSTRAKT

Wstęp: Kompetencje społeczne są istotnym elementem pracy lekarzy. Te umiejętności ułatwiają budowanie relacji z pacjentem, prowadzenie wrażliwego kulturowo wywiadu medycznego, sprzyjają realizowaniu zadań diagnostycznych i terapeutycznych oraz pozwalają zadbać o własny dobrostan psychiczny.

Celem pracy było poznanie kompetencji społecznych studentów medycyny, z uwzględnieniem aspektu kulturowego.

Materiały i metody: Podstawą teoretyczną analizy kompetencji społecznych była koncepcja transkulturowej psychoterapii pozytywnej autorstwa Nossrata Peseschkiana, w której opisano potencjalności aktywne, ujmowane w niniejszej pracy jako kompetencje. W badaniu wzięło udział 133 studentów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, przy czym 47 osób studiowało w języku polskim, a 86 osób było uczestnikami English Devision. Jako narzędzie pomiarowe wykorzystano Wiesbadeński Kwestionariusz Psychoterapii Pozytywnej i Rodzinnej (Wiesbaden Inventory for Positive Psychotherapy and Family Therapy – WIPPF2).

Wyniki: W badanej grupie studentów większość potencjalności aktywnych była odpowiednio zróżnicowana (zbalansowana). Znaczną identyfikację badani ujawnili względem: nadziei, uprzejmości, miłości oraz niezawodności i sprawiedliwości. W porównaniu z osobami studiującymi w języku angielskim studenci polscy mniej (lub najmniej) identyfikowali się z potencjalnościami: porządku, uprzejmości, posłuszeństwa, wierności, cierpliwości i kontaktu, a najbardziej – z niezawodnością. Kobiety przywiązywały większą wagę do uprzejmości, sprawiedliwości, zaufania oraz wiary/sensu niż mężczyźni. Osoby pozostające w związkach nadawały większe znaczenie niż osoby wolne takim potencjalnościom jak: otwartość/szczerość, kontakt, czułość/seksualność, miłość, nadzieja.

Wnioski: Zaleca się włączenie w proces edukacji studentów polskich wiedzy na temat innych kultur oraz rozbudzanie postawy ciekawości i otwartości wobec kulturowych uwarunkowań zdrowia pacjenta.


Słowa kluczowe


kompetencje społeczne; relacja lekarz–pacjent; studenci medycyny

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


White R. Motivation reconsidered: the concept of competence. Psychol Rev 1959;66(5):297-333.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie standardów kształcenia dla kierunków studiów: lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa i położnictwa. DzU, poz. 631.

Bankiewicz-Nakielska J, Tyszkiewicz-Bandur M, Walkiewicz M, Karakiewicz B. Kompetencje psychologiczne w pracy lekarza. Med Dypl 2017;26(1):108-14.

Bryl N, Horst-Sikorska W, Ignaszak-Szczepaniak M, Marcinkowska M, Michalak M, Sewerynek E. Influence of social competence of physicians on patient compliance with osteoporosis medications – a study on Polish postmenopausal women. Ginekol Pol 2012;83(7):511-6.

Pereira-Limaab K, Loureiro S. Burnout, anxiety, depression, and social skills in medical residents. Psychol Health Med 2015;20(3):353-62.

Gordon T, Edwards W. Rozmawiać z pacjentem. Podręcznik doskonalenia umiejętności komunikacyjnych i budowania partnerskich relacji. Wskazówki dla: lekarzy, personelu medycznego, wolontariuszy, rodziny chorego. Warszawa: Academica; 2009.

Cole S, Bird J, editors. The medical interview: the tree-functional approach. 3rd ed. Philadelphia: Elsevier Saunders; 2014.

Kurtz S, Silverman J, Draper J. Teaching and learning communication skills in medicine. 2nd ed. Oxford – San Francisco: Radcliffe Publishing; 2009.

Koening T, Parrish S, Terregino C, Williams J, Dunleavy D, Volsch J. Core personal competencies important to entering students’ success in medical school: what are they and how could they be assessed early in the admission process? Acad Med 2013;88(5):603-13.

Bankiewicz-Nakielska J, Tyszkiewicz-Bandur M, Karakiewicz B. Wiedza i umiejętności psychologiczne kluczowe w pracy lekarza – badanie eksploracyjne. Med Health Sci Rev 2016;2(2):51-5.

Martowska K. Psychologiczne uwarunkowania kompetencji społecznych. Warszawa: Liberi Libri; 2012.

Matczak A. Kwestionariusz Kompetencji Społecznych KKS. Podręcznik. 2nd ed. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP; 2012.

Martowska K, Matczak A. Pomiar kompetencji społecznych – prezentacja nowego narzędzia diagnostycznego. Psychologia Jakości Życia 2013;12(1):43-56.

Smółka P, Szulawski M. Personality traits and motivational traits as predictors of social competence. Implication for occupational selection process. Edukacja Ekonomistów i Menedżerów 2011;4(22):111-26.

Martowska K. Temperamental determinants of social competencies. Pol Psychol Bulletin 2014;45(2):128-33.

Novack DH. Use of the Self in Medical Care. In: Cole S, Bird J, editors. The medical interview: the tree-functional approach. 3rd ed. Philadelphia: Elsevier Saunders; 2014. p. 270-5.

Steele D. Culturally competent medical interviewing. In: Cole S, Bird J, editors. The medical interview: the tree-functional approach. 3rd ed. Philadelphia: Elsevier Saunders; 2014. p. 172-81.

Sorensen J, Norredam M, Dogra N, Essink-Bot M-L, Suurmond J, Krasnik A. Enhancing cultural competence in medical education. Int J Med Educ 2017;8:28-30. doi: 10.5116/ijme.587a.0333.

Zayapragassarazan Z, Kumar S. Emotional intelligence and medical professionalism. NTTC Bulletin 2011;18(2):3-4.

Kostadinova I, Antonova D. Integrated system for improving professional competence taking into account the impact of emotional and social intelligence on doctors’ practice. Analele Universitatii ‘Eftimie Murgu’ Resita. Fascicola II. Studii Economice 2014. p. 88-101.

Lindberg O, Rantatalo O. Competence in professional practice: A practice theory analysis of police and doctors. Hum Rel 2015;68(4):561-82.

Ciesielski R. Transkulturowa Psychoterapia Pozytywna jako zintegrowany system terapeutyczny. Wrocław: Wydawnictwo Continuo; 2015.

Dobiała E, Winkler P. ‘Positive psychotherapy’ according to Seligman and ‘Positive Psychotherapy’ according to Peseschkian: A Comparison. Int J Psychotherapy 2016;20(3):5-17.

Ciesielski R. Potencjalności aktywne, mikrotraumy i analiza różnicowa. Wrocław: Wydawnictwo Continuo; 2016.

Peseschkian N. Pozytywna Terapia Rodzin. Rodzina w roli terapeuty. Wrocław: Wydawnictwo Continuo; 2015.

Peseschkian N. Positive Psychotherapy. Theory and practice of a new method. Berlin, Heidelberg, New York, London, Paris, Tokyo: Springer-Verlag; 1987.

Betancourt JR. Cultural competence and medical education: many perspectives, one goal. Acad Med 2006;81(6):499-501.

Peseschkian N, Deidenbach H. Wiesbadener Inventarzur Positiven Psychoterapie und Familientherapie (WIPPF). New York: Springer-Verlag; 1988. p. 128-276.

Remmers A. Inventory for Positive Psychotherapy and Family Therapy – WIPPF2.0, 1995, 2009. International Version.

Mroczek B, Zarek A, Rudnicki J, Wolińska W, Pawlak I, Dyk T, et. al. Social competence of physicians and medical students – a preliminary report. Fam Med Primary Care Rev 2016;18(3):308-12.

Ciccarelli S, White N. Psychologia. Poznań: Rebis; 2015.




DOI: http://dx.doi.org/10.21164/pomjlifesci.383

Copyright (c) 2018 Aleksandra Zarek, Anna Wyszadko

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/