Równość w publicznej opiece zdrowotnej

Marcin Kolwitz

Abstrakt


Zapewnienie równości w systemie opieki zdrowotnej oznacza, że czynniki socjoekonomiczne takie jak status materialny, wiek, wykształcenie, miejsce zamieszkania nie powinny wpływać najakość, punktualność i dostępność opieki zdrowotnej, którą pacjent jest objęty. Uznaje się więc, że każdy obywatel ma prawo do opieki zdrowotnej. Prawo to może być wymienione zarówno wogólnych aktach prawnych, jak i ustawodawstwie regulującym działanie systemów opieki zdrowotnej.

Wszystkie finansowe ograniczenia systemów powodują, że zaspokojenie popytu w zakresie opieki zdrowotnej staje się możliwe tylko w stopniu ograniczonym. Jest to powodem systemowych reform. Ich konieczność pojawia się szczególnie w państwach przeznaczających na opiekę zdrowotną stosunkowo niskie nakłady ze środków publicznych, co dotyczy również Polski.

Przy ograniczeniach w dostępie do opieki zdrowotnej konieczne staje się zwiększanie wydatków ze środków prywatnych. W zależności od indywidualnych rozwiązań systemowych środki temogą być włączone do sektora publicznego (system dopłat bądź ubezpieczeń) albo funkcjonować w sektorze prywatnym. Środki prywatne mają więc wpływ na warunki dostępu do opieki zdrowotnej. Praktyka działania systemów opieki zdrowotnej stawia więc pod znakiem zapytania deklarowaną równość.


Słowa kluczowe


system opieki zdrowotnej; świadczeniodawcy; dostępność; środki publiczne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Poździoch S. System zdrowotny. In: Czupryna A, Poździoch A, Ryś A, Włodarczyk C, editors. Zdrowie Publiczne – wybrane zagadnienia. Tom 1. 2nd ed. Kraków: Vesalius; 2000. p. 128.

Magnuszewska-Otulak G. Wybrane problemy polityki zdrowotnej w Polsce. Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje 2013;2(21):85-107.

Gałuszka M. Standardy sprawiedliwości w polskim systemie opieki zdrowotnej: zagadnienia ekonomiczne i etyczne. Annales. Etyka w życiu gospodarczym 2005;8(1):247-57.

Zdrowie 21. Zdrowie dla wszystkich w XXI wieku. Podstawowe założenia polityki zdrowia dla wszystkich w Regionie Europejskim WHO. Kopenhaga: Światowa Organizacja Zdrowia. Biuro Regionu Europejskiego. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych; 2014.

http://www.parpa.pl/index.php/alkohol-w-europie/zdrowie-21-zdrowie-dla-wszystkich-who (31.03.2017).

Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych. DzU z 1977 r., nr 38 poz. 169.

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19770380169&type=1 (18.02.2017).

Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. DzU z 1991 r., nr 120, poz. 526.

http://www.prawo.egospodarka.pl/akty/dziennik-ustaw/1991/120/526 (18.02.2017).

Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 18 grudnia 1979 r. DzU z 1982 r., nr 10, poz. 71.

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:_ZEifElFVG4J:niebieskalinia.info/pliki/dokumenty/Wa%25C5%25BCne%2520dokumenty/Konwencja%2520w%2520sprawie%2520likwidacji%2520wszelkich%2520form%2520dyskryminacji%2520kobiet%2520z%2520dnia%252018%2520grudnia%25201979%2520roku.pdf+&cd=1&hl=pl&ct=clnk&gl=pl (18.02.2017).

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych z 13 grudnia 2006 r. Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych nr 61/106. DzU z 2012 r., poz. 1169.

International Convention on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of their Families.

http://www.unesco.org/most/migration/mwc_toc.htm/ (31.03.2017).

Konwencja dotycząca statusu uchodźców sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. DzU z 1991 r., nr 119, poz. 515 i 517. https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:zt4NfbW2L2kJ:https://www.spoleczenstwoobywatelskie.gov.pl/sites/default/files/konwencja_genewska.pdf+&cd=1&hl=pl&ct=clnk&gl=pl (31.03.2017).

Europejska Karta Społeczna sporządzona w Turynie dnia 18 października 1961 r., z późn. zm. DzU z 1999 r., nr 8, poz. 67. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19990080067(18.02.2017).

Zmniejszanie nierówności zdrowotnych w Unii Europejskiej. Społeczna Europa. Komisja Europejskejska. Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej; 2011.

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:-6pvsiaYRigJ:archiwum.efs.lubelskie.pl/widget/file/get/1302163439965860.pdf+&cd=1&hl=pl&ct=clnk&gl=pl (31.03.2017).

Deklaracja warszawska. Miesięcznik Okręgowej Izby Lekarskiej Puls 2007.

http://www.oil.org.pl/xml/oil/oil68/gazeta/numery/n2008/n200801/n20080111 (31.03.2017).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. DzU UE L z dnia 4 kwietnia 2011.88.45.

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. DzU z 1997 r., nr 78, poz. 483. Prawo. Sejm.

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970780483&type=3 (31.03.2017).

Tołłoczko T. Leczenie chorych i liczenie pieniędzy. Równość szans czy większa skuteczność? In: Basińska K, Halasz J, editors. Etyka w medycynie – wczoraj i dziś. Wybrane zagadnienia. Kraków: Impuls; 2013. p. 321.

Beauchamp JT, Childress J. Zasady etyki medycznej. Warszawa: Książka i Wiedza; 1996. p. 341-58.

Włodarczyk WC. Współczesna polityka zdrowotna. Wybrane zagadnienia. 2nd ed. Warszawa: Lex Wolters Kluwer Business; 2014. p. 194.

Galewicz W. Etyczne problemy wobec ekonomicznych uwarunkowań współczesnej medycyny. In: Basińska K, Halasz J, editors. Etyka w medycynie – wczoraj i dziś. Wybrane zagadnienia. Kraków: Impuls; 2013. p. 316-7.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 stycznia 2004 r. Sygn. akt K 14/03. DzU z 2004 r., nr 5, poz. 37.

http://dziennikustaw.gov.pl/DU/2004/s/5/37 (31.03.2017).

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. DzU z 2004 r., nr 210, poz. 2135.

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042102135 (31.03.2017).

Lach DE. Zasada równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. Warszawa: Wolters Kluwer Polska; 2011. p. 168-73.

Ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw. DzU z 2016 r., poz. 960. http://dziennikustaw.gov.pl/du/2016/960/1/ (31.03.2017).

Orzeczenie Sądu Najwyższego. Wyrok z dnia 9 czerwca 2005 r., III CK 626/04.

https://mojepanstwo.pl/dane/sn_orzeczenia/8661,iii-ck-626-04 (31.03.2017).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2006 r., II OSK 720/05. NSA. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/FF41701298/ (31.03.2017).

Szewczyk K. Medycyna i finanse. Czy ekonomiczne racjonowanie świadczeń zdrowotnych jest sprawiedliwe? Diametros 2005;5:83-97.

Klich J. Systemowe ograniczenia funkcjonowania sektora publicznego w polskim systemie ochrony zdrowia. Studia i Materiały Polskiego Stowarzyszenia Zarządzania Wiedzą 2011;54:249-58.

Jarosz-Żukowska S. Prawo do ochrony zdrowia i dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. In: Jabłoński M, editor.

Realizacja i ochrona konstytucyjnych wolności i praw jednostki w polskim porządku prawnym. Wrocław: Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego; 2014. p. 659-89.

Różnice społeczne i terytorialne w stanie zdrowia populacji. Narodowy Program Zdrowia na lata 2007–2015. Załącznik do Uchwały nr 90/2007 Rady Ministrów z dnia 15 maja 2007 r. p. 13-6.

http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:WIDT_RaukgJ:www.nationalplanningcycles.org/sites/default/files/country_docs/Poland/nhp_polen.pdf+&cd=1&hl=pl&ct=clnk&gl=pl (31.03.2017).

Sygit M. Zdrowie publiczne. Warszawa: Wolters Kluwer Polska; 2010. p. 432-3.

Goodman JC, Musgrave GL, Herrick DM. Jak uzdrowić służbę zdrowia. Raport o światowych systemach opieki zdrowotnej. Chicago: Fijor Publishing; 2008. p. 65-8.

Miller M, Opolski J. Bezpieczeństwo zdrowotne – zakres i odpowiedzialność. Probl Hig Epidemiol 2006;87(1):1-5.

Skrzypczak Z. Skala obciążeń polskiego społeczeństwa wydatkami na ochronę zdrowia. Zdr Pub 2010;120(2):107-11.




DOI: http://dx.doi.org/10.21164/pomjlifesci.348

Copyright (c) 2017 Marcin Kolwitz

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/