Percepcja relacji rodzinnych a depresyjność młodzieży z rodzin o różnym typie

Ewa Radoń, Agnieszka Samochowiec

Abstrakt


Wstęp: Celem pracy było określenie związku pomiędzy percepcją relacji rodzinnych a nasileniem depresyjności u młodzieży w okresie późnej adolescencji z uwzględnieniem typu rodziny, wktórej się wychowują.

Materiały i metody: W badaniu uczestniczyło 120 uczniów szkół ponadgimnazjalnych w wieku 17–20 lat, pochodzących z rodzin pełnych oraz niepełnych. Wykorzystane narzędzia badawcze obejmowały ankietę socjodemograficzną, kwestionariusz relacji rodzinnych autorstwa Plopy oraz skalę depresji Becka.

Wyniki: Przeprowadzone analizy statystyczne potwierdziły istnienie różnic pomiędzy młodzieżą z rodzin pełnych a młodzieżą z rodzin niepełnych w zakresie percepcji wybranych relacji rodzinnych (komunikacji, spójności, autonomii i tożsamości) oraz nasilenia depresyjności. Potwierdzono również istnienie ujemnych związków pomiędzy tymi zmiennymi wśród młodzieży 

z obu typu rodzin, za wyjątkiem wymiaru tożsamości w grupie adolescentów z rodzin niepełnych.

Wnioski: Percepcja relacji rodzinnych jest korzystniejsza u adolescentów z rodzin pełnych, którzy są mniej depresyjni niż ich rówieśnicy z rodzin niepełnych. W obu grupach niskiej jakości komunikacji, spójności i autonomii rodzinnej towarzyszy większe nasilenie objawów depresyjnych. Wnioski te pozostają spójne z koncepcją uznającą właściwości środowiska rodzinnego zaznaczący czynnik ochronny lub sprzyjający powstawaniu depresji młodzieńczej oraz mogą znaleźć zastosowanie praktyczne podczas konstruowania programów profilaktycznych ipsychoedukacyjnych skoncentrowanych na propagowaniu prawidłowych relacji w systemie rodzinnym, szczególnie o typie niepełnym.

 


Słowa kluczowe


adolescencja; depresyjność; rodzina pełna; rodzina niepełna; relacje rodzinne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Braun-Gałkowska M. Psychologia domowa. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne; 1990.

Janicka I, Liberska H, editors. Psychologia rodziny. Warszawa: PWN; 2014.

Plopa M. Psychologia rodziny. Teoria i badania. Elbląg: Wyd. EUHE; 2005.

Greszta E. Depresja wieku dorastania. Zachowania rodziców jako czynnik ochronny lub czynnik ryzyka depresji u dorastających dzieci. Warszawa: Wyd. SWPS Academica; 2006.

Hammen C. Depresja. Gdańsk: GWP; 2006.

Brown SL. Family structure transitions and adolescent well-being. Demo­graphy 2006;43(3);447-61.

Cavanaugh SE. Family structure history and adolescent adjustment. J Family Issues 2008;29:944-80.

Bomba J, Modrzejewska R. Prospektywne badanie dynamiki depresji u młodzieży w późnej fazie dorastania. Psychiatr Pol 2006;4:695-706.

Bomba J. Depresja młodzieńcza. In: Namysłowska I, editor. Psychiatria dzieci i młodzieży. Warszawa: PWZL; 2004. p. 266-79.

Rabe-Jabłońska J. Zaburzenia afektywne u dzieci i młodzieży. In: Namysłowska I, editor. Psychiatria dzieci i młodzieży. Warszawa: PZWL; 2004. p. 324-35.

Pużyński S, Wciórka J. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Kraków: Wyd. Med. Vesalius i Instytut Psychiatrii i Neurologii; 2000.

Link-Dratkowska E. Depresja dzieci i młodzieży – podejście poznawczo-behawioralne. Teoria i terapia. Psychiatria 2011;8(3):84-90.

Rabe-Jabłońska J. Depresja u dzieci i młodzieży. Aktualne poglądy na etiologię, diagnozowanie, przebieg i leczenie. Psychiatr Psychol Klin Dzieci Młodzieży 2001;1:7-25.

Namysłowska I, Bronowska Z. Leczenie zaburzeń depresyjnych dzieci i młodzieży. Psychiatr Psychol Klin Dzieci Młodzieży 2000;1:45-57.

Radziwiłowicz W, Szadziszewska B, Sulska E. Depresja młodzieży w kontekście funkcjonowania rodziny. In: Radziwiłłowicz W, Sumiła A, editors. Psychopatologia okresu dorastania: wybrane zagadnienia. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls; 2006. p. 123-74.

Carr A. Depresja i próby samobójcze młodzieży. Sposoby przeciwdziałania i reagowania. Gdańsk: GWP; 2004.

Kendall PC. Zaburzenia okresu dzieciństwa i adolescencji. Mechanizmy zaburzeń i techniki terapeutyczne dla praktyków i rodziców. Gdańsk: GWP; 2004.

Trzęsowska-Greszta E, Sikora R, Kopeć WM. Typ relacji w rodzinie a ryzyko depresji w fazie dorastania – w ujęciu teorii systemowej rodzin. Kwartalnik Naukowy Towarzystwa Uniwersyteckiego Fides Et Ratio 2014;3(19):186-203.

Plopa M, Połomski P. Kwestionariusz Relacji Rodzinnych. Wersja dla młodzieży. Warszawa: Wyd. Vizja Press & IT; 2010.

Radziwiłłowicz W. Depresja u dzieci i młodzieży. Analiza systemu rodzinnego – ujęcie kliniczne. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls; 2011.

Parnowski T, Jernajczyk W. Inwentarz Depresji Becka w ocenie nastroju osób zdrowych i chorych na choroby afektywne (ocena pilotażowa). Psychiatr Pol 1977;11:417-25.

Pużyński S. Choroby afektywne nawracające. In: Bilikiewicz A, Pużyński S, Rybakowski J, Wciórka J, Psychiatria. Tom II. Wrocław: Urban & Partner; 2002. p. 343-415.

Jodłowska M. Obraz rodziny w opiniach dzieci z rodzin dysfunkcjonalnych. Komunikat z badań. Roczniki Socjologii Rodziny 1999;11:183-95.

Walęcka-Matyja K. Zachowania społeczne młodzieży a uwarunkowania rodzinne i osobowościowe. Łódź:

Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; 2009.

de Barbaro B, editor. Wprowadzenie do systemowego rozumienia rodziny. Kraków: Collegium Medicum UJ; 1999.

Grochocińska R. Specyficzna problematyka życia rodziny rozbitej. In: Rostowska T, Rostowski J, editors. Rodzina – rozwój – praca. Wybrane zagadnienia. Łódź: WSI; 2002. p. 73-83.

Bardziejewska M. Okres dorastania. Jak rozpoznać potencjał nastolatków. In: Brzezińska AI, editor.

Psychologiczne portrety człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa. Gdańsk: GWP; 2005. p. 345-77.

Dyczewski L. Rodzina, społeczeństwo, państwo. Lublin: Wyd. Towarzystwa Naukowego KUL; 1994.

Obuchowska I. Adolescencja. In: Harwas-Napierała B, Trempała J, editors. Psychologia rozwoju człowieka. Tom 2. Warszawa: PWN; 2000. p. 163-97.




DOI: http://dx.doi.org/10.21164/pomjlifesci.336

Copyright (c) 2017 Ewa Radoń, Agnieszka Samochowiec

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/