Znaczenie kryteriów biomechanicznych w prawidłowym planowaniu leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego

Andrzej Pozowski, Mateusz Kowal, Andrzej Kierzek, Jadwiga Kuciel -Lewandowska, Marek Tradecki, Małgorzata Paprocka -Borowicz

Abstrakt


Wstęp: Realizowanie ustalonych, jednoznacznych kryteriów wyboru metody leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego (ChZSK), pomimo możliwości precyzyjnego obrazowania, jest nadal problematyczne. Wynika to częściowo z faktu, że terapią zajmują się specjaliści różnych dziedzin: lekarze pierwszego kontaktu, ortopedzi, rehabilitanci, reumatolodzy, fizjoterapeuci czy specjaliści balneologii i medycyny fizykalnej. Dla większości podstawowym kryterium wdrożenia leczenia jest ból oraz ocena standardowego radiogramu, często wykonanego na leżąco. W efekcie leczenie zachowawcze bywa niewłaściwie ukierunkowane i przedłużane pomimo nieznacznej, często wątpliwej poprawy.

Celem pracy było wykazanie, że prawidłowa diagnostyka uwzględniająca sytuację biomechaniczną w chorej kończynie, wybór prawidłowego postępowania terapeutycznego i ścisłe przestrzeganie wskazań może skrócić czas leczenia, czyniąc je bardziej efektywnym i mniej kosztochłonnym.

Materiał i metody: Grupę badawczą stanowiło 103 chorych zakwalifikowanych w latach 2006–2011 do całkowitej artroplastyki kolana z powodu pierwotnej zaawansowanej ChZSK w fazie III i IV wg Ahlbäcka z przyśrodkowym przemieszczeniem osi mechanicznej kończyny dolnej i szpotawością I do IV stopnia oraz środkiem rotacji zagięcia kątowego CORA (center of rotation of angulation) w części bliższej kości piszczelowej. Wskaźnik masy ciała u badanych nie mógł przekraczać 25. Na podstawie ankiet oceniano okres przedoperacyjny pod kątem czasu trwania choroby, stosowanych metod leczenia zachowawczego oraz ich wyników. Podstawą oceny końcowej były 10­‍-stopniowa skala VAS (Visual Analogue Scale) bólu wysiłkowego i spoczynkowego oraz wydolność chodu po ok. 30 dniach od zakończenia kuracji.

Wyniki: U 66,5% pacjentów we wszystkich ocenianych parametrach nie wykazano istotnej poprawy, która mogłaby uzasadniać kontynuowanie tak prowadzonej terapii.

Słowa kluczowe


oś mechaniczna kończyny dolnej, artroza kolana, stabilność, osteotomia,

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Straburzyńska­‍-Lupa A., Straburzyńska­‍-Migaj E., Romanowska A.: Wpływ dwutygodniowej kinezyterapii na subiektywne odczucia bólu i sprawność ruchową u pacjentek z chorobą zwyrodnieniową stawów. Fizjoter Pol. 2004, 4 (1), 52–57.

Jasiak­‍-Tyrkalska B., Frańczuk B., Jaworek J., Mosurska D.: Ocena skuteczności dwóch różnych zabiegów termoterapeutycznych w procesie postępowania rehabilitacyjnego w zmianach zwyrodnieniowych stawu kolanowego. Fizjoter Pol. 2004, 4 (2), 157–162.

Kujawa J., Talar J., Gworys K., Gworys P., Oborzyński J., Pieszyński I. et al.: Wpływ biostymulacji laserowej skojarzonej z wcierkami diclofenacu na wynik leczenia pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego. Fizjoter Pol. 2004, 4 (3), 185–193.

Szlachta M., Polak A., Błaszczyk B., Kluszczyńska­‍-Galas A., Kubacki J., Król P.: Badanie skuteczności ultradźwięków i elektrofonoforezy we wspomaganiu leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego. Fizjoter Pol. 2009, 9 (3), 211–222.

Gworys K., Gasztych J., Puzder A., Gworys P., Kujawa J.: Analiza wpływu różnych metod aplikacji promieniowania laserowego na dolegliwości bólowe i wydolność czynnościową stawu kolanowego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej. Ortop Traumatol Rehabil. 2012, 14 (3), 269–277.

Boerner E., Ratajczak B., Chmiel M., Kuciel­‍-Lewandowska J., Hawrylak A.: Ocena skuteczności krioterapii i magnetoterapii u chorych ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych. Acta Bio­‍-Opt Inform Med. Inżynieria Biomedyczna. 2010, 16 (4), 310–313.

Pasek J., Mucha R., Sieroń A.: Magnetoledoterapia w leczeniu bólu zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych. Acta Bio­‍-Opt Inform Med. 2006, 12 (3), 189–191.

Łukowicz M., Ciechanowska K., Weber­‍-Zimmermann M., Zalewski P.: Postępowanie fizykalne w chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego. Kwart Ortop. 2008, 1, 8–16.

Bolach E., Grzonkowski J.: Wpływ kriogimnastyki na usprawnianie lecznicze kobiet ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych. Fizjoterapia. 2005, 13 (3), 57–66.

Czernicki J., Woldańska­‍-Okońska M., Hyż L.: Ocena skuteczności podwójnie ślepej próby jonoforezy z diklofenaku zastosowanego u chorych ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów kolanowych. Fizjoterapia. 2002, 10 (1), 5–11.

Kujawa J., Talar J., Gworys K., Gworys P., Pieszyński I., Janiszewski M.: Ocena skuteczności przeciwbólowej laseroterapii u chorych z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego. Ortop Traumatol Rehabil. 2004, 6 (3), 356–366.

Lisiński P., Zapalski W., Stryła W.: Metody fizykalne w leczeniu bólu u chorych ze zwyrodnieniem stawów kolanowych. Ortop Traumatol Rehabil. 2005, 7 (3), 317–321.

Straburzyńska­‍-Lupa A., Romanowski W., Romanowska A., Świetlik Z.: Ocena subiektywnego odczucia bólu i sprawności ruchowej u pacjentek z chorobą zwyrodnieniową stawów leczonych magnetoterapią i kinezyterapią. Fizjoter Pol. 2004, 4 (2), 151–156.

Samborski W.: Patogeneza choroby zwyrodnieniowej stawów – nowe metody leczenia i miejsce fizjoterapii. Baln Pol. 2001, 43 (3/4), 9–16.

Jasiak­‍-Trykalska B., Frańczuk B., Jaworek J., Mosurska D.: Wskaźnik masy ciała (BMI) a skuteczność postępowania rehabilitacyjnego w zmianach zwyrodnieniowych stawu kolanowego. Ortop Traumatol Rehabil. 2004, 6 (4), 467–471.

Pop T., Szczygielska D., Drużbicki M., Zajkiewicz K.: Epidemiologia i koszty leczenia zachowawczego chorych z choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych i kolanowych. Ortop Traumatol Rehabil. 2007, 9 (4), 405–412.

Będziński R., Pozowski A., Ścigała K.: Badania doświadczalne przemieszczeń w rejonie stawu kolanowego. Biomechanika. 1994, 73, 14–19.

Pozowski A.: Badania kliniczne i doświadczalne nad międzywięzadłową osteotomią walgizującą „minus” w kolanie szpotawym. Redakcja Wydawnictw Uczelnianych Akad. Med. we Wrocławiu, Wrocław 2001.

Paley D., Maar D.C., Herzenberg J.E.: New concepts in high tibial osteotomy for medial compartment osteoarthriris. Orthop Clin North Am. 1994, 25 (3), 483–498.




DOI: http://dx.doi.org/10.21164/pomjlifesci.310

Copyright (c) 2017 Andrzej Pozowski, Mateusz Kowal, Andrzej Kierzek, Jadwiga Kuciel -Lewandowska, Marek Tradecki, Małgorzata Paprocka -Borowicz

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/