Poziom wiedzy z zakresu diety u pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz u pielęgniarek

Małgorzata Urszula Napierała, Dorota Hermann, Katarzyna Homa, Marta  Ewa Bryśkiewicz, Liliana  Majkowska

Abstrakt


Wstęp: W środowisku pacjentów chorych na cukrzycę krąży wiele mitów dotyczących produktów spożywczych, które mają obniżać poziom glukozy we krwi lub przynajmniej go nie podnosić. Celem badania było zbadanie stanu wiedzy na temat wpływu popularnych i często stosowanych produktów spożywczych na poziom glikemii wśród chorych na cukrzycę oraz wśród pielęgniarek zatrudnionych w szpitalach.

Materiały i metody: Grupa badana obejmowała 250 chorych na cukrzycę (DM), członków Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków, oraz grupę kontrolną 123 zdrowych pielęgniarek (N) z 3 szczecińskich szpitali. Badanych poproszono o wypeł- nienie ankiety weryϐikującej ich wiedzę na temat wpływu na glikemię produktów spożywczych często stosowanych w diecie cukrzycowej (grejpfrut, miód, kawa zbożowa, czekolada dla diabetyków, zupa mleczna z płatkami oraz karkówka).

Wyniki: Najwięcej błędnych odpowiedzi, zarówno wśród chorych, jak i personelu, zostało zaznaczonych w przypadku karkówki (DM 71%; N 83%, NS) oraz grejpfruta (DM 51%; N 77%, p < 0,01). Najwięcej prawidłowych odpowiedzi pojawiło się w przypadku miodu (DM 69%; N 80%, p < 0,05) oraz zupy mlecznej (DM 64%; N 67%, NS). Wykazano negatywną korelację między liczbą poprawnych odpowiedzi a wiekiem pacjentów (rs = −0,14, p < 0,01). Czas trwania cukrzycy nie miał wpływu na poziom wiedzy pacjentów z zakresu wpływu wybranych produktów spożywczych na poziom glikemii. Chorzy leczeni insuliną stosowaną mieli wyższy poziom wiedzy niż osoby stosujące leki doustne (44% vs 34, 8%, p < 0,01).

Wnioski: 1. Poziom edukacji pacjentów oraz personelu średniego szpitala z zakresu wpływu popularnych produktów na glikemię chorego jest niski. 2. Zarówno chorzy na cukrzycę, jak i pielę- gniarki zatrudnione w szpitalach wymagają edukacji z zakresu diety cukrzycowej.


Słowa kluczowe


dieta cukrzycowa; edukacja; pielęgniarki; mity

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Wansink B. Mindless eating. New York: Bantam Books; 2006.

Pollan M. In defense of food: an eater’s manifesto. New York: Penguin Press; 2008.

Pollmer U, Fock A, Gonder U, Haug K. Smacznego. Prost Mahlzeit!: krank durch gesunde Ernährung. Köln: Kiepenheuer und Witsch; 2001.

Rahim-Williams B. Beliefs, behaviors, and modiϐications of type 2 diabetes self -management among African American Women. J Natl Med Assoc 2011;103(3):203 -15.

Kline GA, Pedersen SD. Errors in patient perception of caloric deficit required for weight loss – observations from the Diet Plate Trial. Diabetes Obes Metab 2010;12(5):455 -7.

Rai M, Kishore J. Myths about diabetes and its treatment in North Indian population. Int J Diabetes Dev Ctries 2009;29(3):129 -32.

Kofahl C, von dem Knesebeck O, Hollmann J, Mnich E. Diabetes-specifichealth literacy: what do Turkish immigrants with diabetes mellitus 2 know about their disease? Gesundheitswesen 2013;75(12):803 -11.

Jones EJ, Roche CC, Appel SJ. Review of the health beliefs and lifestyle behaviors of women with previos gestational diabetes. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 2009;38(5):516 -26.

Third-party reimbursement for diabetes care, self -management education, and supplies. Diabetes Care 2013;36(Suppl 1):98 -9.

Calorie counter. Hammersmith: Harper Collins Publishers; 2009.

Adeneye AA. Hypoglycemic and hypolipidemic effects of methanol seed extract of Citrus paradisi Macfad (Rutaceae) in alloxan -induced diabetic Wistar rats. Nig Q J Hosp Med 2008;18(4):211 -5.

British Diabetes Association’s Nutrition Guidelines. http://www.diabetes. org.uk/Guide -to diabetes/Food_and_recipes/Eating -well -with -Type -2-

-diabetes/Ten -steps -to -eating -well/ (11.04.2013).

American Diabetes Association’s Nutrition Guidelines. http://www.diabetes.org/food -and -ϐitness/food/what -can -i -eat/fats.html (11.04.2013).

Polish Diabetes Association’s Nutrition Guidelines. http://diabetyk.org. pl/nowosc/wyb -r -produkt -w -w -ywieniu -chorych -na -cukrzyc -pl.html

(11.04.2013).

Healthy Coffee Substitutes. http://victressinall.hubpages.com/hub/ Healthy -Coffee -Substitute -Chicory (11.04.2013).

Mesci B, Oguz A, Sagun HG, Uzunlulu M, Keskin EB, Coksert D. Dietary breads: myth or reality? Diabetes Res Clin Prac 2008;81(1):68 -71.

Jansen E, Mulkens S, Emond Y, Jansen A. From the Garden of Eden to the land of plenty. Restriction of fruit and sweets intake leads to increased fruit and sweets consumption in children. Appetite 2008;51(3):570 -5.

Nutritional information in diet chocolate. http://milkascollection.blogspot. com/search/label/Light (11.04.2013).

Bahrami M, Ataie -Jafari A, Hosseini S, Foruzanfar MH, Rahmani M, Pajouhi M. Effects of natural honey consumption in diabetic patients: an 8 -week randomized clinical trial. Int J Food Sci Nutr 2009;60(7):618 -26.

Stockli R, Keller U. Low -fat and light -products – old hat? Ther Umsch 2007;64(3):147 -52.

Jaffiol C. Milk and dairy products in the prevention and therapy of obesity, type 2 diabetes and metabolic syndrome. Bull Acad Natl Med 2008;192(4):749 -58.

Olszanecka-Glinianowicz M, Chudek J. The level of health education in the Polish population. Ann Agric Environ Med 2013;20(3):559 -65.

Ahmadi A, Ershad M, Givzadeh H, Mohammad -Beigi A. General physicians’ knowledge about nutrition in Shiraz, Iran. Pak J Biol Sci 2009;12(13): 981 -5.

Temple NJ. Survey of nutrition knowledge of Canadian physicians. J Am Coll Nutr 1999;18(1):26 -9.

Hu SP, Wu MY, Liu JF. Nutrition knowledge, attitude and practise among primary care physicians in Taiwan. J Am Coll Nutr 1997;16(5):439 -42.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.149

Copyright (c) 2016 Małgorzata Urszula Napierała, Dorota Hermann, Katarzyna Homa, Marta  Ewa Bryśkiewicz, Liliana  Majkowska

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/