CZYNNIKI KSZTAŁTUJĄCE OBRAZ CIAŁA U OSÓB Z WYBRANYMI CHOROBAMI DERMATOLOGICZNYMI

Aleksandra Zarek

Abstrakt


Wstęp: Celem pracy było zbadanie związku między obrazem ciała a czynnikami osobowościowymi, socjodemograficznymi, fizycznymi i medycznymi u osób chorych dermatologicznie, u których zmiany chorobowe zlokalizowane są w widocznych społecznie obszarach ciała.

Materiał i metody: Badaniami objęto 160 osób chorych dermatologicznie (80 kobiet i 80 mężczyzn) w wieku 30–65 lat (średnia = 48,26; SD = 9,15), u których zmiany skórne zlokalizowane były w obszarze twarzy/głowy i/lub dłoni. Do pomiaru obrazu ciała wykorzystano Kwestionariusz Obrazu Ciała będący parafrazą Body Cathexis Scale autorstwa Secorda i Jourarda. Obraz siebie zmierzono za pomocą Testu Przymiotnikowego ACL Gougha i Heilbruna oraz Kwestionariusza Stylu Spostrzegania „Koło” Bena Shalita.

Wnioski: Obraz ciała osób chorych dermatologicznie kształtowany był przede wszystkim przez właściwości osobowości.


Słowa kluczowe


obraz ciała; osobowość; badania jakościowe; dermatologia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Krueger D.: Psychodynamic perspectives on body image. In: Body image. A handbook of theory, research, and clinical practice. Eds. T. Cash, T. Pruzinsky. The Guilford Press, New York 2002, 30–37.

McCabe M.P., Ricciardelli L.A.: Body image dissatisfaction among males across the lifespan. A review of past literature. J Psychosom Res. 2004, 56, 675–685.

Cash T.: Cognitive behavioral perspectives on body image. In: Body image. A handbook of theory, research, and clinical practice. Eds. T. Cash, T. Pruzinsky. The Guilford Press, New York 2002, 38–46.

Tiggemann M.: Media influences on body image development. In: Body image. A handbook of theory, research, and clinical practice. Eds. T. Cash, T. Pruzinsky. The Guilford Press, New York 2002, 91–98.

Kearney Cooke A.: Familiar influences on body image development. In: Body image. A handbook of theory, research, and clinical practice. Eds. T. Cash, T. Pruzinsky. The Guilford Press, New York 2002, 98–107.

Tantleff Dunn S., Gokee J.: Interpersonal influences on body image development. In: Body image. A handbook of theory, research, and clinical practice. Eds. T. Cash, T. Pruzinsky. The Guilford Press, New York 2002, 108–116.

Kralik D., Koch T., Eastwood S.: The salience of the body: transition in sexual self identity form women living with multiple sclerosis. J Adv Nurs. 2003, 42 (1), 11–20.

Rumsey N.: Body image and congenial conditions with visible differences. In: Body image. A handbook of theory, research, and clinical practice. Eds. T. Cash, T. Pruzinsky. The Guilford Press, New York 2002, 226–233.

Papadopoulos L., Walker C., Aitken D., Bor R.: The relationship between body location and psychological morbidity in individuals with acne vulgaris. Psychol Health Med. 2000, 5, 4, 431–438.

Papadopoulos L., Bor R., Legg C.: Coping with the disfiguring effect of vitiligo: a preliminary investigation into the effects of cognitive behavioural therapy. Br J Med Psychol. 1999, 72, 385–396.

Wenninger K., Weiss C., Wahn U., Staab D.: Body image in cystic fibrosis – Development of a brief diagnostic scale. J Behav Med. 2003, 26, 81–94.

Papadopoulos L., Walker C.: Understanding skin problems. John Wiley and Sons, Chichester 2003.

Szepietowski J., Pacan P.: Dermatozy wymagające pomocy psychiatryczno psychologicznej. Adv Clin Exp Med. 2001, 10 (3), Suppl. 1, 25–28.

Miniszewska J., Chodkiewicz J., Zalewska A.: Psychodermatologia – nowe wyzwanie dla psychologii. Now Psychol. 2004, 3, 21–29.

Steuden S., Janowski K.: Zastosowanie kwestionariusza SKINDEX do pomiaru jakości życia u pacjentów z łuszczycą. Przegl Dermatol. 2001, 88 (1), 41–48.

Bogaczewicz J., Kuryłek A., Woźniacka A., Sysa Jędrzejowska A., Zalewska Janowska A.: Techniki relaksacyjne w psychodermatologii. Derm Klin. 2008, 10 (4), 223–225.

Jackson L.: Physical attractiveness: a sociocultural perspective. In: Body image. A handbook of theory, research, and clinical practice. Eds. T. Cash, T. Pruzinsky. The Guilford Press, New York 2002, 13–21.

Baudouin J.Y., Tiberhien G.: Symmetry, averageness, and feature size in the facial attractiveness of women. Acta Psychol. 2004, 117, 313–332.

Slof R., Mazzeo S., Bulik C.: Characteristics of women with persistent thinness. Obes Res. 2003, 11 (8), 971–977.

Głębocka A., Wiśniewska A.: Psychologiczny portret kobiet otyłych. In: Wizerunek ciała. Portret Polek. Eds. A. Głębocka, J. Kulbat. Wyd. Uniw. Opolskiego, Opole 2005, 63–78.

Wooley O.W., Roll S.: The Color A Person Body Dissatisfaction Test: stability, internal consistency, validity and factor structure. J Pers Assess. 1991, 56 (3), 395–413.

Mandal E.: Ciało jako proces – ciało jako obiekt. Obraz ciała u stu dentów Akademii Wychowania Fizycznego i studentów kierunków uniwersyteckich. Czas Psychol. 2004, 10 (1), 35–47.

Bardziejewska M.: Okres dorastania. Jak rozpoznać potencjał nastolatków? In: Psychologiczne portrety człowieka. Ed. A. Brzezińska. PWN, Gdańsk 2005, 345–378.

Ferraro F.R., Muehlenkamp J.J., Paintner A., Wasson K., Hager T., Hoverson F.: Aging, body image and body shape. J Gen Psychol. 2008, 135 (4), 379–392.

Gilbert Diamond D., Baylin A., Mora Plazas M., Villamor E.: Correlates of obesity and body image in Colombian women. J Womens Health. 2009, 18 (8), 1145–1151.

Boyes A.D., Fletcher G.J., Latner J.D.: Male and female body image and dieting in the context of intimate relationships. J Fam Psychol. 2007, 21 (4), 764–768.

Swami V., Hadji Michael M., Furnham A.: Personality and individual difference correlates of positive body image. Body Image. 2008, 5, 322–325.

Shaw H., Stice E., Springer D.: Perfectionism, body dissatisfaction, and self esteem in predicting bulimic symptomatology: lack of replication. Int J Eat Disord. 2004, 36, 41–47.

Franzoi S.L.: The body as object versus the body as process: gender differences and gender considerations. Sex Roles. 1995, 33 (5/6), 417–437.

Czapiński J.: Koło Shalita – kwestionariusz stylu spostrzegania. In: Materiały do nauczania psychologii, seria III, t. 4. Ed. L. Wołoszynowa. PWN, Warszawa 1985.

Zarek A.: Obraz siebie u osób po pierwszym zawale serca, pacjentów z wybranymi chorobami dermatologicznymi i osób zdrowych. Ann Acad Med Stetin. 2013, 59 (2), 29–38.

Oleś P., Juros A.: Struktura czynnikowa i skupieniowa Testu Przymiotnikowego ACL H.G. Gougha i A.B. Heilbruna. In: Z psychome trycznych problemów diagnostyki psychologicznej. Eds. J. Brzeziński, E. Hornowska. UAM, Poznań 1992, 171–201.

Secord P., Jourard S.: The appraisal of body cathexis: body cathexis and the self. J Consult Psychol. 1953, 17 (5), 343–347.

Zarek A.: Obraz ciała w ujęciu procesu lub obiektu a satysfakcja z własnego ciała. Ann Acad Med Stetin. 2009, 55 (1), 100–106.

Oleś P.: Wprowadzenie do psychologii osobowości. Wyd. Nauk. Scholar, Warszawa 2008.

Sheridan C.L., Radmacher S.A.: Psychologia zdrowia. Instytut Psychologii Zdrowia, Warszawa 1998.

Cash T.: The Situational Inventory of Body Image Dysphoria: psychometric evidence and development of a short form. Int J Eat Disord. 2002, 32, 362–366.

Fredrickson B.L., Roberts T.A.: Objectification theory. Toward understanding women’s lived experiences and mental health risks. Psychol Women Quaterly. 1997, 21, 171–206.

Buss D.: Ewolucja pożądania. GWP, Gdańsk 2007.

Jarosz M.: Psychologia lekarska. PZWL, Warszawa 1988.




DOI: https://doi.org/10.21164/pomjlifesci.14

Copyright (c) 2016 Aleksandra Zarek

URL licencji: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/